Araştırma Makalesi

Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi

Cilt: 7 Sayı: 5 10 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi

Öz

Arazi koşulları düşünüldüğünde, en uygun sulama yöntemini seçmek karmaşık bir karar verme sürecini gerektirir. Bu çalışma, sulama yöntemi seçimi sorununa çok kriterli karar verme yöntemleriyle yaklaşmayı amaçlamaktadır. Yöntem seçimi için öne çıkan kriterlerin önem dereceleri Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi aracılığıyla uzman görüşleri alınarak belirlenmiştir. Tava sulama, karık sulama, damla sulama ve yağmurlama sulama yöntemlerinin değerlendirilmesi için; su kullanım etkinliği, sistem maliyeti, bitki tipi, sulama yapacak kişinin teknik bilgisi, su mevcudiyeti, iklim, toprak tipi, geleneksel alışkanlıklar, eğim ve su kalitesi kriterlerinin ağırlıkları belirlenmiştir. Sonuçlar, su mevcudiyeti kriterinin %23,7'lik bir ağırlıkla en önemli kriter olduğunu göstermektedir. En az önemli kriter ise geleneksel alışkanlıklar olarak belirlenmiştir (%2,9). Tüm kriterlerin birlikte değerlendirildiği durumda, damla sulama yöntemi en avantajlı seçim olarak belirlenirken, sırasıyla yağmurlama sulama yöntemi ikinci, karık sulama üçüncü ve tava sulama ise dördüncü sırada yer almıştır. Damla sulama yönteminin diğer yöntemlere göre en üstün olduğu kriterler su kullanım etkinliği ve su mevcudiyeti olmuş, sistem maliyeti ve teknik bilgi açısından ise yüzey sulama ve karık sulama öne çıkmıştır. Su kaynaklarının korunması ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından, suyun etkin kullanımının en yüksek olduğu damla sulama yöntemini en uygun sulama yöntemi olarak önerilmiştir. Türkiye'nin iklim koşullarındaki potansiyel değişimleri göz önünde bulundurarak, özellikle suyun sınırlı olduğu ve yer altı sularının kullanıldığı bölgeler için damla sulama yönteminin benimsenmesi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik Kurulu'nun 31.01.2024 tarihli toplantısında alınan 2024/01-48 numaralı izin kararı ile yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Aksit B., Akçay AA. Sociocultural aspects of irrigation practices in South-Eastern Turkey. International Journal of Water Resources Development 1997; 13(4): 523-540.
  2. Aydeniz A. Aydeniz metodu ile Türkiye’nin kuraklık değerlendirilmesi. DMİ Zirai Meteoroloji ve İklim Rasatları Dairesi Başkanlığı; 1988.
  3. Borsato E., Martello M., Marinello F., Bortolini L. Environmental and economic sustainability assessment for two different sprinkler and a drip irrigation systems: A case study on maize cropping. Agriculture 2019; 9(9): 187.
  4. Brouwer C., Prins K., Kay M., Heibloem M. Irrigation water management: irrigation methods. Training Manual 1988; 9(5): 5-7.
  5. Burak S., Samanlioglu F., Ülker D. Evaluation of irrigation methods in Söke Plain with HF-AHP-PROMETHEE II hybrid MCDM method. Agricultural Water Management 2022; 271: 107810.
  6. Burt CM., Clemmens AJ., Bliesner R., Merriam JL., Hardy L. Selection of irrigation methods for agriculture. PA: American Society of Civil Engineers; 1999.
  7. Chen CJ., Huang CC. A multiple criteria evaluation of high-tech industries for the science-based industrial park in Taiwan. Information Management 2004; 41(7): 839-851.
  8. Clemmens AJ., Dedrick AR. Irrigation techniques and evaluations. In: K.K Tanji, K. Yaron. (ed.) Management of Water Use in Agriculture: Advanced Series in Agricultural Sciences, Berlin: Springer 1994; 64-103.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çok Ölçütlü Karar Verme , Sulama Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2024

Kabul Tarihi

7 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Yetik, A. K., & Ünal, Z. (2024). Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(5), 2190-2204. https://doi.org/10.47495/okufbed.1440315
AMA
1.Yetik AK, Ünal Z. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7(5):2190-2204. doi:10.47495/okufbed.1440315
Chicago
Yetik, Ali Kaan, ve Zeynep Ünal. 2024. “Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 (5): 2190-2204. https://doi.org/10.47495/okufbed.1440315.
EndNote
Yetik AK, Ünal Z (01 Aralık 2024) Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 5 2190–2204.
IEEE
[1]A. K. Yetik ve Z. Ünal, “Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 5, ss. 2190–2204, Ara. 2024, doi: 10.47495/okufbed.1440315.
ISNAD
Yetik, Ali Kaan - Ünal, Zeynep. “Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7/5 (01 Aralık 2024): 2190-2204. https://doi.org/10.47495/okufbed.1440315.
JAMA
1.Yetik AK, Ünal Z. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7:2190–2204.
MLA
Yetik, Ali Kaan, ve Zeynep Ünal. “Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 5, Aralık 2024, ss. 2190-04, doi:10.47495/okufbed.1440315.
Vancouver
1.Ali Kaan Yetik, Zeynep Ünal. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Sulama Sistemi Seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2024;7(5):2190-204. doi:10.47495/okufbed.1440315

Cited By

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.