Derleme

Mitokondrinin İşlevsel Rolleri

Cilt: 8 Sayı: 3 16 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Mitokondrinin İşlevsel Rolleri

Öz

Mitokondri, ATP üretimi, kalsiyum homeostazisi, hücre proliferasyonu, programlanmış hücre ölümü ve amino asitlerin, nükleotidlerin ve lipitlerin sentezi dahil olmak üzere çeşitli hücresel metabolik süreçlerde rol oynar. Her mitokondrinin kendi genomu olmasına rağmen çoğu mitokondriyal protein nükleer DNA tarafından kodlanır. Çoğu ökaryotik hücrede bulunan hücre altı organelleri olan mitokondri, trikarboksilik asit döngüsü (TCA döngüsü),oksidatif fosforilasyon (OXPHOS), amino asit metabolizması ve yağ asidi oksidasyonu dahil olmak üzere çok sayıda metabolik ağ işleminden sorumludur. Bunlar arasında mitokondrinin en önemli fizyolojik işlevi besinleri oksitleyerek ATP üretmektir. Adenozin 5′-trifosfat (ATP) üretimine katılmak için mitokondri, serbest radikallerin üretildiği bu metabolik ağ işlemleriyle etkileşime giren karmaşık bir sistem kullanır. Genel olarak, mitokondriyal reaktif oksijen türleri (ROS) üretimi esas olarak mitokondriyal iç membran üzerinde yer alan elektron taşıma zinciri bölgesinde meydana gelir ve elektronların kompleks I ve kompleks III'ten sızması oksijen tüketimine ve süperoksit oluşumuna yol açar. Mitokondriyal redoks homeostazisi, mitokondriyal fonksiyonun ve hücre kaderinin belirlenmesinin temelini oluşturan ROS üretimi ve süpürme arasındaki dengeyi ifade eder. Bu derleme, mitokondrinin işlevsel rollerini özetlemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahlqvist KJ., Hamalainen RH., Yatsuga S., Uutela M., Terzioğlu M., Götz A., Forsström S., Salven P., Angers-Loustau A., Kopra OH., Tyynismaa H., Larsson NG., Wartiovaara K., Prolla T., Trifunovic A., Suomalainen A. Somatic progenitor cell vulnerability to mitochondrial DNA mutagenesis underlies progeroid phenotypes in polg mutator mice. Cell Metabolism 2012; 15(1): 100–109.
  2. Anderson NM., Mucka P., Kern JG., Feng H. The emerging role and targetability of the TCA cycle in cancer metabolism. Protein Cell 2018; 9(2): 216–237.
  3. Annesley SJ., Fisher PR. Mitochondria in health and disease. Cells 2019; 8(7): 680.
  4. Arany Z., Foo SY., Ma Y., Ruas JL., Bommi-Reddy A., Girnun G., Cooper M., Laznik D., Chinsomboon J., Rangwala SM., Baek KH., Rosenzweig A., Spiegelman BM. HIF-independent regulation of VEGF and angiogenesis by the transcriptional coactivator PGC-1 alpha. Nature 2008; 451: 1008–1012.
  5. Arnold I., Langer T. Membrane protein degradation by AAA proteases in mitochondria. Biochimica et Biophysica Acta 2002; 1592(1): 89-96.
  6. Azzam EI., Jay-Guerin JP., Pain D. Ionizing radiation-induced metabolic oxidative stress and prolonged cell injury. Cancer Letters 2012; 327(1-2): 48–60.
  7. Bode M., Longen S., Morgan B., Peleh V., Dick TB., Bihlmaier K., Herrmann JM. Inaccurately assembled cytochrome c oxidase can lead to oxidative stress-induced growth arrest. Antioxid Redox Signal 2013; 18(13): 1597–612.
  8. Casanova A.,Wevers A., Navarro-Ledesma S., Pruimboom L. Mitochondria: It is all about energy. Frontiers in Physiology 2023; 14: 1114231.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Hücresi ve Moleküler Biyoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

16 Eylül 2024

Kabul Tarihi

20 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Güç, İ. (2025). Mitokondrinin İşlevsel Rolleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(3), 1478-1487. https://doi.org/10.47495/okufbed.1550868
AMA
1.Güç İ. Mitokondrinin İşlevsel Rolleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8(3):1478-1487. doi:10.47495/okufbed.1550868
Chicago
Güç, İlknur. 2025. “Mitokondrinin İşlevsel Rolleri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (3): 1478-87. https://doi.org/10.47495/okufbed.1550868.
EndNote
Güç İ (01 Haziran 2025) Mitokondrinin İşlevsel Rolleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 3 1478–1487.
IEEE
[1]İ. Güç, “Mitokondrinin İşlevsel Rolleri”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 1478–1487, Haz. 2025, doi: 10.47495/okufbed.1550868.
ISNAD
Güç, İlknur. “Mitokondrinin İşlevsel Rolleri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/3 (01 Haziran 2025): 1478-1487. https://doi.org/10.47495/okufbed.1550868.
JAMA
1.Güç İ. Mitokondrinin İşlevsel Rolleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8:1478–1487.
MLA
Güç, İlknur. “Mitokondrinin İşlevsel Rolleri”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 3, Haziran 2025, ss. 1478-87, doi:10.47495/okufbed.1550868.
Vancouver
1.İlknur Güç. Mitokondrinin İşlevsel Rolleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2025;8(3):1478-87. doi:10.47495/okufbed.1550868

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.