Derleme

Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme

Cilt: 8 Sayı: 4 16 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme

Öz

PI3K/AKT/mTOR sinyal yolu, kanser gelişiminde kritik bir role sahiptir. mTOR, hücre büyümesi, metabolizma, translasyon, hücre döngüsü ve hayatta kalma gibi birçok temel hücresel sürecin düzenlenmesinde görev alan bir serin/treonin kinazıdır. PI3K/AKT/mTOR sinyal yolunun bozulması, çeşitli kanser türlerinin gelişimiyle ilişkilendirilmiştir ve bu yolun aşırı aktivasyonu, kanser hücrelerinin anormal büyümesine ve metastaz yapmasına neden olur. Özellikle mTOR'un iki ana kompleksi olan mTORC1 ve mTORC2, kanser hücrelerinin hayatta kalma ve proliferasyonunu destekleyen anahtar rol oynar. Derlemede, mTOR’un kanser tedavisi için önemli bir hedef olduğu vurgulanmakta ve mTOR inhibitörlerinin bu yolağı baskılayarak kanser hücrelerini nasıl etkilediği incelenmektedir. Rapamisin ve türevleri gibi mTOR inhibitörlerinin, kanser tedavisinde umut vaat ettiği ancak ilaç direnci ve toksisite gibi sorunlar nedeniyle klinik başarılarının sınırlı kaldığı bilinmektedir. Bu sebeple, daha spesifik ve etkili inhibitörlerin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Özellikle PI3K/mTOR gibi ikili inhibitör stratejilerinin, hem mTORC1 hem de mTORC2 komplekslerini hedef alarak kanser hücrelerinin büyümesini ve metabolizmasını baskıladığı, ancak bu inhibitörlerin klinik kullanımı için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, PI3K/AKT/mTOR yolunun inhibisyonu üzerine yapılan klinik çalışmaların, kemoterapi ve diğer hedefe yönelik tedavilerle kombinasyonunun daha iyi sonuçlar verdiği ve tekli tedavilere göre daha etkili olduğu da vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Al-Kali A., Aldoss I., Atherton PJ., Strand CA., Shah B., Webster J., Bhatnagar B., Flatten KS., Peterson KL., Schneider PA., Buhrow SA., Kong J., Reid JM., Adjei AA., Kaufmann SH. A phase 2 and pharmacological study of sapanisertib in patients with relapsed and/or refractory acute lymphoblastic leukemia. Cancer Med 2023; 12(23): 21229-21239.
  2. Ali ES., Mitra K., Akter S., Ramproshad S., Mondal B., Khan IN., Islam MT., Sharifi-Rad J., Calina D., Cho WC. Recent advances and limitations of mTOR inhibitors in the treatment of cancer. Cancer Cell International 2022; 22(1): 284.
  3. Alzahrani AS. PI3K/Akt/mTOR inhibitors in cancer: At the bench and bedside. Elsevier; 2019.
  4. Amin AG., Jeong SW., Gillick JL., Sursal T., Murali R., Gandhi CD., Jhanwar-Uniyal M. Targeting the mTOR pathway using novel ATP-competitive inhibitors, Torin1, Torin2 and XL388, in the treatment of glioblastoma. International Journal of Oncology 2021; 59(4): 83.
  5. An J., He H., Yao W., Shang Y., Jiang Y., Yu Z. PI3K/Akt/FoxO pathway mediates glycolytic metabolism in HepG2 cells exposed to triclosan (TCS). Environment International 2020; 136(105428.
  6. Apsel B., Blair JA., Gonzalez B., Nazif TM., Feldman ME., Aizenstein B., Hoffman R., Williams RL., Shokat KM., Knight ZA. Targeted polypharmacology: discovery of dual inhibitors of tyrosine and phosphoinositide kinases. Nature Chemical Biology 2008; 4(11): 691.
  7. Barnieh FM., Loadman PM., Falconer RA. Progress towards a clinically-successful ATR inhibitor for cancer therapy. Current research in pharmacology and drug discovery 2021; 2(100017.
  8. Bartalucci N., Tozzi L., Bogani C., Martinelli S., Rotunno G., Villeval JL. ve Vannucchi AM. Co-targeting the PI3K/mTOR and JAK2 signalling pathways produces synergistic activity against myeloproliferative neoplasms. J Cell Mol Med 2013; 17(11): 1385-1396.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2024

Kabul Tarihi

16 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Aptullahoğlu, E. (2025). Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 2006-2038. https://doi.org/10.47495/okufbed.1609867
AMA
1.Aptullahoğlu E. Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8(4):2006-2038. doi:10.47495/okufbed.1609867
Chicago
Aptullahoğlu, Erhan. 2025. “Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (4): 2006-38. https://doi.org/10.47495/okufbed.1609867.
EndNote
Aptullahoğlu E (01 Eylül 2025) Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 4 2006–2038.
IEEE
[1]E. Aptullahoğlu, “Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, ss. 2006–2038, Eyl. 2025, doi: 10.47495/okufbed.1609867.
ISNAD
Aptullahoğlu, Erhan. “Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/4 (01 Eylül 2025): 2006-2038. https://doi.org/10.47495/okufbed.1609867.
JAMA
1.Aptullahoğlu E. Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8:2006–2038.
MLA
Aptullahoğlu, Erhan. “Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, Eylül 2025, ss. 2006-38, doi:10.47495/okufbed.1609867.
Vancouver
1.Erhan Aptullahoğlu. Kanser Tedavisinde PI3K/AKT/mTOR Yolunun Hedeflenmesi: Yeni Nesil mTOR İnhibitörlerine Güncel Bir Değerlendirme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2025;8(4):2006-38. doi:10.47495/okufbed.1609867

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.