Araştırma Makalesi

Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi

Cilt: 8 Sayı: 4 16 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi

Öz

Kuraklık stresi, dünya genelinde tahıl yetiştiriciliğinin yapıldığı birçok bölgede buğday verimliliğini sınırlayan önemli bir çevresel strestir. Bu çalışmada, bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin kuraklık stresine toleransını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2021-2022 yetiştirme sezonunda sulu ve yağışa dayalı koşullarda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada dokuz kuraklık tolerans indeksi, sulu (Yp) ve yağışa dayalı (Ys) koşullar altında elde edilen tane verimine göre hesaplanmıştır. Varyans analizi sonucuna göre, kuraklık stresinin tane verimi üzerinde önemli etkilerinin yanı sıra tane verimi açısından genotipler arasında önemli farklılıklar olduğunu belirlenmiştir. Korelasyon ve çok değişkenli analiz sonuçları, strese tolerans indeksi (STI), geometrik ortalama verimlilik (GMP), harmonik ortalama (HM) ve ortalama verimlilik (MP) indekslerinin kuraklığa dayanıklı ve yüksek verimli genotiplerin seçimi için uygun kriterler olduğunu görülmüştür. HM, GMP, STI ve MP indekslerine göre Gn10 genotipi hem sulu hem de yağışa dayalı koşullar için yüksek verimli ve uygun genotip olduğu görülmüştür. Yp, Ys ve tolerans indeksleri kullanarak yapılan biplot analizine dayanarak, koşullar arasında üstün genotip belirlenmesinin mümkün olabileceği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ashraf A., El-Mohsen A., Abd El-Shfi MA., Gheith EMS., Suleiman HS. Using different statistical procedures for evaluating drought tolerance indices of bread wheat genotypes. Advances in Agriculture and Biology 2015; 3: 19–23.
  2. Bidinger FR., Mahalakshmi V., Rao GDP. Assessment of drought resistance in pearl millet (Pennisetum americanum (L.) Leeke). II. Estimation of genotype response to stress. Australian Journal of Agricultural Research 1987; 38(1): 49-59.
  3. Bansal KC., Sinha SK. Assessment of drought resistance in 20 accessions of Triticum aestivum and related species. Part I: total dry matter and grain yield stability. Euphytica 1991; 56, 7–14.
  4. Bouslama M., Schapaugh WT. Stress tolerance in soybeans. I. Evaluation of three screening techniques for heat and drought tolerance. Crop Science 1984; 24(5): 933–937.
  5. Farshadfar E., Javadinia J. Evaluation of chickpea (Cicer arietinum L.) genotypes for drought tolerance. Seed and Plant Improvement Journal 2011; 27: 517–537.
  6. Farshadfar E., Mohammad M., Seyed M. Assessment of drought tolerance in land races of bread wheat based on resistance/tolerance indices.International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research 2013; 1(2): 143- 158.
  7. Fernandez GCJ. Effective selection criteria for assessing stress tolerance. In: Kuo, C.G. (Ed.) Proceedings of the International Symposium on Adaptation of Vegetables and Other Food Crops in Temperature and Water Stress. Tainan, Taiwan; 1992.
  8. Fischer RA., Maurer R. Drought resistance in spring wheat cultivars. I. Grain yield responses. Crop and Pasture Science 1978; 29: 897–912.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

18 Şubat 2025

Kabul Tarihi

28 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kızılgeçi, F., & Tebrizli, N. (2025). Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 1739-1751. https://doi.org/10.47495/okufbed.1642515
AMA
1.Kızılgeçi F, Tebrizli N. Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8(4):1739-1751. doi:10.47495/okufbed.1642515
Chicago
Kızılgeçi, Ferhat, ve Negar Tebrizli. 2025. “Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (4): 1739-51. https://doi.org/10.47495/okufbed.1642515.
EndNote
Kızılgeçi F, Tebrizli N (01 Eylül 2025) Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 4 1739–1751.
IEEE
[1]F. Kızılgeçi ve N. Tebrizli, “Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, ss. 1739–1751, Eyl. 2025, doi: 10.47495/okufbed.1642515.
ISNAD
Kızılgeçi, Ferhat - Tebrizli, Negar. “Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/4 (01 Eylül 2025): 1739-1751. https://doi.org/10.47495/okufbed.1642515.
JAMA
1.Kızılgeçi F, Tebrizli N. Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;8:1739–1751.
MLA
Kızılgeçi, Ferhat, ve Negar Tebrizli. “Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, Eylül 2025, ss. 1739-51, doi:10.47495/okufbed.1642515.
Vancouver
1.Ferhat Kızılgeçi, Negar Tebrizli. Stres Tolerans İndeksleri Kullanılarak Ekmeklik Buğdayda Kuraklık Toleransının Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2025;8(4):1739-51. doi:10.47495/okufbed.1642515

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.