Derleme

Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı

Cilt: 9 Sayı: 1 14 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı

Öz

Bor periyodik tablonun 3A grubunda bulunan ve metaloid olarak kabul edilen bir elementtir. Bor doğada oksijenle birleşmiş olarak boratlar ve daha seyrek olarak boric asit veya florinle bileşik oluşturmuş halde bulunur. Bor bitkilerde normal büyüme ve gelişme için gereksinim duyulan bir mikroelementtir. Borun bitkilerde karbohidrat metabolizması, hücre çeperi sentezi, plazma membranının bütünlüğünün ve fonksiyonunun sürekliliği, nükleik asit, azot, fenolik madde ve oksin metabolizması, polen tüpü oluşumu, askorbat-glutatyon döngüsü ve fotosentez gibi konularda önemli fonksiyonları vardır. Ancak toprakta aşırı miktarda borun bulunması hücresel metabolizmada bozukluklara neden olabilir. Bor toksisitesinin bitkilerdeki primer fenotipik etkisi kök büyümesinin inhibisyonu ve kök kuru ağırlığının azalmasıdır. Ayrıca bor toksisitesi tarımsal öneme sahip olan bitkilerde oksidatif strese neden olur ve fotosentetik aktiviteyi azaltabilir. Bitkilerdeki bor tolerans mekanizması oldukça karmaşıktır ve henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Borun toprakdan suyla süzülerek uzaklaştırılması ve boru inaktif veya hareketsiz hale getirmek için yapılan uygulamalar uzun süre bor toksisitesini engellemek amacıyla kullanılmıştır. Ancak bu konudaki en gerçekçi yaklaşım tarımsal üretimi artırmak amacıyla bora toleranslı bitki genotiplerinin seleksiyonudur. Bu çalışmada bor elementinin bitkilerdeki fizyolojik fonksiyonları, bor toksisitesi semptomları ve tolerans mekanizmaları tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aftab T., Khan MMA., Idrees M., Naeem M., Moinuddin NH. Methyl jasmonate counteracts boron toxicity by preventing oxidative stress and regulating antioxidant enzyme activities and artemisinin biosynthesis in Artemisia annua L. Protoplasma 2011; 248(3): 601-612.
  2. Aftab T., Khan MMA., Naeem M., Idrees M., da Silva JAT., Ram M. Exogenous nitric oxide donor protects Artemisia annua from oxidative stress generated by boron and aluminium toxicity. Ecotoxicology and Environmental Safety 2012; 80: 60-68.
  3. Aftab T., Landi M., Papadakis IE., Araniti F., Brown PH. Boron in plants and agriculture. Academic Press: London; 2022.
  4. Andreon Viçosi K., dos Santos de Carvalho A., Castilho Silva D., de Paula Almeida F., Ribeiro D., Alves Flores R. Foliar fertilization with boron on the growth, physiology, and yield of snap beans. Journal of Soil Science and Plant Nutrition 2020; 20(3): 917-924.
  5. Aquea F., Federici F., Moscoso C., Vega A., Jullian P., Haseloff J., Arce-Johnson P. A molecular framework for the inhibition of Arabidopsis root growth in response to boron toxicity. Plant Cell an Environment 2012; 35: 719-734.
  6. Archana NP., Verma P. Boron deficiency and toxicity and their tolerance in plants: A review. Journal of Global Bioscience 2017; 6: 4958-4965.
  7. Arredondo G., Bonomelli C. Effect of three boron conconcentrations in soil on growth and physiology in sweet cherry trees. Plants 2023; 12(6): 1240.
  8. Arunkumar B., Thippeshappa G., Anjali M., Prashanth K. Boron: A critical micronutrient for crop growth and productivity. Journal of Pharmacognosy Phytochemistry 2018; 7: 2738-2741.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

14 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

4 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bildiren, Ş., Toksoy Köseoğlu, S., & Doğru, A. (2026). Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 523-543. https://doi.org/10.47495/okufbed.1652386
AMA
1.Bildiren Ş, Toksoy Köseoğlu S, Doğru A. Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(1):523-543. doi:10.47495/okufbed.1652386
Chicago
Bildiren, Şansel, Sezen Toksoy Köseoğlu, ve Ali Doğru. 2026. “Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (1): 523-43. https://doi.org/10.47495/okufbed.1652386.
EndNote
Bildiren Ş, Toksoy Köseoğlu S, Doğru A (01 Ocak 2026) Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 1 523–543.
IEEE
[1]Ş. Bildiren, S. Toksoy Köseoğlu, ve A. Doğru, “Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 523–543, Oca. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1652386.
ISNAD
Bildiren, Şansel - Toksoy Köseoğlu, Sezen - Doğru, Ali. “Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/1 (01 Ocak 2026): 523-543. https://doi.org/10.47495/okufbed.1652386.
JAMA
1.Bildiren Ş, Toksoy Köseoğlu S, Doğru A. Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:523–543.
MLA
Bildiren, Şansel, vd. “Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2026, ss. 523-4, doi:10.47495/okufbed.1652386.
Vancouver
1.Şansel Bildiren, Sezen Toksoy Köseoğlu, Ali Doğru. Bitkilerde Bor Toksisitesi ve Bor Toleransı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Ocak 2026;9(1):523-4. doi:10.47495/okufbed.1652386

Cited By

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.