Araştırma Makalesi

Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi

Cilt: 9 Sayı: 1 14 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi

Öz

Bu araştırma yayınında birleştirilmiş giriş ve çıkış varyansı kısıtlı kontrolcü ile otonom kontrolü sağlanan yük taşıyan bir İHA’nın maruz kalacağı aktif başkalaşımın kontrolcünün kontrol çabası üzerinde etkileri ele alınmaya ve analiz edilmeye çalışılmıştır. Otonom kontrolü sağlama adına bu çalışmada çıkış ve giriş varyansı kısıtlı kontrolcüden yani O&I-VC den faydalanılmıştır. Yük taşıyan İHA’nın kanadı ve yatay kuyruğu açıklık doğrultusunda uçuş sırasında uzayıp kısalabilmektedir. Bu uzama kısalmalar O&I-VC kontrolcüsünün başvurulduğu uygulamalarda kontrol çabası üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bu çalışmada bu etkiler göz önünde bulundurulup en iyi başkalaşım kombinasyonunun tespiti sağlanmaya çalışılacaktır. En iyi kombinasyonda uçuşun sürdürülebilmesi hem enerji sarfiyatını azaltacak, hem de daha yeşil bir eko sisteme imkân tanıyacak hem de havada kalış süresi, maksimum menzil, tavan irtifası gibi uçuş performans özelliklere de pozitif katkılar sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chao H., Cao Y., Chen YQ. Autopilots for small fixed-wing unmanned aerial vehicles: A Survey, Paper presented at IEEE International Conference on Mechatronics and Automation 2007, Harbin.
  2. Etkin B., Reyd LD. Dynamics of flight: Stability and control. John Wiley & Sons, New York, 1996, bölümler 2-6.
  3. Köse O. Stochastic optimal tuning for flight control system of morphing arm octorotor. Aircraft Engineering and Aerospace Technology 2024: 96(5): 669-678.
  4. Köse O. Octorotor flight control system design with stochastic optimal tuning, deep learning and differential morphing. Journal of the Brazilian Society of Mechanical Sciences and Engineering 2024: 46(6).
  5. Oktay T. Combined outputs variance constrained and input variance constrained design for flight control. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers: Part G-Journal of Aerospace Engineering 2015; 229(12): 2196-2204.
  6. Oktay T., Konar M., Onay M., Aydin M., Abdallah Mohamed M. Simultaneous small UAV and autopilot system design. Aircraft Engineering and Aerospace Technology 2016; 88(6).
  7. Oktay T., Sultan C. Simultaneous helicopter and control-system design. AIAA Journal of Aircraft 2013; 50(3): 911-926.
  8. Oktay T., Sultan C. Flight control energy saving via helicopter rotor active morphing. AIAA Journal of Aircraft 2014; 51(6): 1784-1805.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı, Matematikte Optimizasyon, Enerji, Ulaşım ve Trafik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

14 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

19 Mart 2025

Kabul Tarihi

4 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şal, F. (2026). Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 322-331. https://doi.org/10.47495/okufbed.1660994
AMA
1.Şal F. Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(1):322-331. doi:10.47495/okufbed.1660994
Chicago
Şal, Fırat. 2026. “Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (1): 322-31. https://doi.org/10.47495/okufbed.1660994.
EndNote
Şal F (01 Ocak 2026) Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 1 322–331.
IEEE
[1]F. Şal, “Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 322–331, Oca. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1660994.
ISNAD
Şal, Fırat. “Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/1 (01 Ocak 2026): 322-331. https://doi.org/10.47495/okufbed.1660994.
JAMA
1.Şal F. Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:322–331.
MLA
Şal, Fırat. “Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2026, ss. 322-31, doi:10.47495/okufbed.1660994.
Vancouver
1.Fırat Şal. Yük Taşıyan İHA’larda Aktif Başkalaşımın Birleştirilmiş Çıkış ve Giriş Varyansı Kısıtlı Kontrolcünün Kontrol Çabasına Etkilerinin Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Ocak 2026;9(1):322-31. doi:10.47495/okufbed.1660994

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.