Derleme

İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme

Cilt: 9 Sayı: 1 14 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme

Öz

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) çalışanların sağlığının ve güvenliğinin korunmasını, üretim güvenliğinin sağlanmasını, güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamının sürdürülmesini amaç edinen multidisipliner bir alandır. Çalışma ortamında, çalışanları ve işyerlerini doğrudan etkileyecek İSG tehlikeleriyle karşı karşıya kalınmaktadır. İSG tehlikelerinin önlenmesine yönelik tedbirler uygulamaya koyulamaz ise iş kazaları kaçınılmaz olmaktadır. İş kazalarına yol açan makine, ortam, insan ve yönetim gibi nedenler olmakla birlikte işyerlerinde gerçekleşen iş kazalarının önemli bir kısmı insan kaynaklı olarak gerçekleşmektedir. İnsan kaynaklı iş kazalarına yönelik proaktif yaklaşımla önleyici faktörlerin geliştirilmesi iş kazalarının azaltılması noktasında önemli bir katkı sunacaktır. Bu bağlamda çalışmada iş kazaları ile insan faktörü arasındaki ilişkinin ve insan faktörü etkenli iş kazalarının önlenmesine yönelik sistemlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Amaca yönelik olarak gerçekleştirilen sistematik taramada, Web of Science, Scopus ve Science Direct veri tabanlarında 2010-2024 yılları arasındaki literatür taranmıştır. Belirlenen anahtar kelimelere ve dahil etme kurallarına göre ulaşılan literatür, PRISMA modeli ile analiz edilmiş ve nihai olarak 61 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmalar, insan faktörü ve iş kazası ilişkisini ele alış biçimlerine göre incelenmiştir. Çalışmaların genelinde, iş kazası ve insan faktörü ilişkisinin doğrulandığı ve insan faktörlü iş kazalarını önlemeye yönelik risk analizinin gerçekleştirildiği görülmüştür. İş kazası tahmin yöntemlerinin ve işyerlerinde sürekli izleme sistemlerinin geliştirildiği çalışmalara daha az rastlanmakla birlikte konuya verilecek önem ile iş kazalarının önlenmesi yönünde kritik bir adım atılacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aalipour M., Ayele YZ., Barabadi A. Human reliability assessment (HRA) in maintenance of production process: A case study. International Journal of System Assurance Engineering and Management 2016; 7: 229-238.
  2. Abbaszadeh S., Jahangiri M., Abbasi M., Banaee S., Farhadi P. Risk assessment of probable human errors in the scaffold erection and dismantling procedure: A fuzzy approach. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics 2022; 28(3): 1773-1778.
  3. Akpınar T., Çakmakkaya BY. İş sağlığı ve güvenliği açısından işverenlerin risk değerlendirme yükümlülüğü. Çalışma ve Toplum 2014; 1(40): 273-304.
  4. Akyuz E., Celik E. The role of human factor in maritime environment risk assessment: A practical application on Ballast Water Treatment (BWT) system in ship. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal 2018; 24(3): 653-666.
  5. Albar BÖ. İş kazalarının önlenmesinde kaza sebep teorilerinin önemi. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences 2024; 8(1): 174-182.
  6. Aliabadi MM., Askaripoor T., Ghamari F., Aghaei H. An investigation of the relationship between human and organizational factors in occupational accidents using Bayesian network approach: A case study in mining accidents. Journal of Occupational Hygiene Engineering 2020; 8(2): 8-15.
  7. Aydın M., Uğurlu Ö., Boran M. Assessment of human error contribution to maritime pilot transfer operation under HFACS-PV and SLIM approach. Ocean Engineering 2022; 266: 112830.
  8. Bayazit O., Kaptan M. Dynamic risk analysis of allision in port areas using DBN based on HFACS-PV. Ocean Engineering 2024; 298: 117183.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Madenlerde İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

14 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2025

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sezen Erküvün, K., & Guneri, A. F. (2026). İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 544-564. https://doi.org/10.47495/okufbed.1666305
AMA
1.Sezen Erküvün K, Guneri AF. İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(1):544-564. doi:10.47495/okufbed.1666305
Chicago
Sezen Erküvün, Kübra, ve Ali Fuat Guneri. 2026. “İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (1): 544-64. https://doi.org/10.47495/okufbed.1666305.
EndNote
Sezen Erküvün K, Guneri AF (01 Ocak 2026) İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 1 544–564.
IEEE
[1]K. Sezen Erküvün ve A. F. Guneri, “İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 544–564, Oca. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1666305.
ISNAD
Sezen Erküvün, Kübra - Guneri, Ali Fuat. “İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/1 (01 Ocak 2026): 544-564. https://doi.org/10.47495/okufbed.1666305.
JAMA
1.Sezen Erküvün K, Guneri AF. İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:544–564.
MLA
Sezen Erküvün, Kübra, ve Ali Fuat Guneri. “İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2026, ss. 544-6, doi:10.47495/okufbed.1666305.
Vancouver
1.Kübra Sezen Erküvün, Ali Fuat Guneri. İnsan Faktörünün İş Kazaları Üzerindeki Etkilerinin ve Kaza Önleyici Sistemlerin İncelenmesi: Sistematik Bir İnceleme. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Ocak 2026;9(1):544-6. doi:10.47495/okufbed.1666305

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.