Araştırma Makalesi

Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 16 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, literatürde yaygın kullanım alanına sahip CuAlFe alaşımının ve bu alaşıma farklı ağırlık yüzdelerinde (%3 ve %6) antimon (Sb) katkılanarak oluşan yeni alaşımların gama ve nötron radyasyonu azaltma özelliklerini, alaşımların bu radyasyonlar ile etkileşimi neticesinde oluşan ikincil radyasyonları ve meydana gelen radyasyon hasarını incelemektir. Gama radyasyonu koruma parametreleri 59,5-1332,5 keV enerji aralığında hem deneysel hem WinXCOM, GEANT4 ve FLUKA programları kullanılarak teorik olarak hesaplanmıştır. Nötron zırhlama parametreleri, ikincil radyasyon miktarları ve radyasyon hasarı GEANT4 ve/veya FLUKA programları kullanılarak belirlenmiştir. Alaşımdaki Sb miktarının artması ile kütle azaltma katsayısı, lineer azaltma katsayısı ve etkin atom numarası değerleri artarken, hızlı nötron için etkin uzaklaştırma tesir kesiti ve toplam makroskopik tesir kesiti kademeli olarak azalmıştır. CuAlFeSb6 alaşımı gama radyasyonuna, CuAlFeSb0 alaşımı nötronlara karşı daha iyi zırhlama sağlamıştır. Hem düşük ve orta enerjili gama radyasyonuna hem de termal (0,025 ev) ve yavaş (100 eV) nötronlara karşı CuAlFeSb0 alaşımı radyasyon hasarı açısından en dayanıklı alaşım olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelhakim NA., Saleh A., Mitwalli M., El-Farrash AH., Shalaby RM. A good balance between the efficiency of ionizing radiation shielding mechanical performance of various tin-based alloys: comparative analysis. Radiation Physics Chemistry 2025; 226: 112155.
  2. AbuAlRoos NJ., Amin NAB., Zainon R. Conventional new lead-free radiation shielding materials for radiation protection in nuclear medicine: a review. Radiation Physics Chemistry 2019; 165: 108439.
  3. Agar O., Kavaz E., Altunsoy E., Kilicoglu O., Tekin H., Sayyed M., Erguzel T., Tarhan N. Er2O3 effects on photon neutron shielding properties of TeO2-Li2O-ZnO-Nb2O5 glass system. Results in Physics 2019a; 13: 102277.
  4. Agar O., Sayyed M., Akman F., Tekin H., Kaçal MR. An extensive investigation on gamma ray shielding features of Pd/Ag-based alloys. Nuclear Engineering Technology 2019b; 51(3): 853-859.
  5. Akkas A., Tugrul AB., Tazegul O. Shielding performance of Al–B4C–W composite materials against gamma-ray, beta and neutron radiations. Radiation Physics and Chemistry 2025; 232: 112662.
  6. Akman F., Sayyed M., Kaçal MR., Tekin H. Investigation of photon shielding performances of some selected alloys by experimental data, theoretical MCNPX code in the energy range of 81 keV–1333 keV. Journal of Alloys Compounds 2019; 772: 516-524.
  7. Akman F. Determination of gamma radiation shielding characteristics for some iron-based metallic glasses. Türk Doğa ve Fen Dergisi 2023; 12(1): 53-60.
  8. Akman F., Kilicoglu O., Ozdogan H., Agar O. Nuclear radiation shielding characteristics of platinum rhodium-based alloys. In Advances in Alloys Research and Technologies. Cham: Springer Nature Switzerland 2025; 239-281.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klasik Fizik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

16 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

26 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Niksarlıoğlu, S. (2026). Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 634-655. https://doi.org/10.47495/okufbed.1703058
AMA
1.Niksarlıoğlu S. Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(2):634-655. doi:10.47495/okufbed.1703058
Chicago
Niksarlıoğlu, Seçil. 2026. “Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (2): 634-55. https://doi.org/10.47495/okufbed.1703058.
EndNote
Niksarlıoğlu S (01 Mart 2026) Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 2 634–655.
IEEE
[1]S. Niksarlıoğlu, “Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 634–655, Mar. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1703058.
ISNAD
Niksarlıoğlu, Seçil. “Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Mart 2026): 634-655. https://doi.org/10.47495/okufbed.1703058.
JAMA
1.Niksarlıoğlu S. Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:634–655.
MLA
Niksarlıoğlu, Seçil. “Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Mart 2026, ss. 634-55, doi:10.47495/okufbed.1703058.
Vancouver
1.Seçil Niksarlıoğlu. Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;9(2):634-55. doi:10.47495/okufbed.1703058

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.