Katalaz Enzim Aktivite Ölçüm Yöntemleri: Literatürdeki Mevcut Yaklaşımlar, Karşılaştırmalar ve Yeni Perspektifler
Öz
Katalaz enzimi, hidrojen peroksidi su ve oksijene parçalayarak oksidatif stresi düzenleyen kritik bir antioksidan enzimdir. Memeliler, bitkiler ve aerobik organizmalarda yaygın olarak bulunur ve özellikle eritrositler, karaciğer ve böbrekte yüksek konsantrasyonlarda yer alır. Tetramerik bir yapıya sahip olan katalazın NADPH bağlı formu, oksidatif inaktivasyona karşı korunmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada, katalaz aktivitesini belirlemeye yönelik spektrofotometrik, kolorimetrik, elektroanalitik, titrimetrik, kemilüminesans ve jel bazlı yöntemler karşılaştırılmıştır. Her yöntemin avantajları, dezavantajları ve kullanım alanları detaylı şekilde değerlendirilmiş, daha hassas ve güvenilir ölçüm teknikleri geliştirmek için öneriler sunulmuştur. Ayrıca, yapay zeka ve makine öğrenmesi destekli analizlerin katalaz aktivitesi ölçümlerinde nasıl kullanılabileceği ele alınmıştır. Makine öğrenmesi tabanlı regresyon modellerinin büyük veri kümelerinden yararlanarak katalaz aktivitesini tahmin edebileceği ve ölçüm hassasiyetini artırabileceği öne sürülmüştür. Bu derleme, katalaz aktivite ölçüm yöntemlerinin mevcut durumunu kapsamlı bir şekilde inceleyerek gelecekteki çalışmalar için yeni perspektifler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbas A., Alroobaea R., Krichen M., Rubaiee S., Vimal S., Almansour FM. Blockchain-assisted secured data management framework for health information analysis based on Internet of Medical Things. Personal and Ubiquitous Computing 2024; 28(1): 59-72.
- Anjum NA., Sharma P., Gill SS., Hasanuzzaman M., Khan EA., Kachhap K. Catalase and ascorbate peroxidase—Representative H2O2-detoxifying heme enzymes in plants. Environmental Science and Pollution Research 2016; 23(19): 19002-19029.
- Aravapally PSN., Chandrasekar N., Verma A., Shah RP. Strategic approaches to assess and quantify the oxidative stress biomarkers in complex biological systems. Bioanalysis 2025; 1-14.
- Boriskin P., Deviatkin A., Nikitin A., Pavlova O., Toropovskiy A. Relationship of catalase activity distribution in serum and tissues of small experimental animals. IOP Conf Ser: Earth Environ Sci 2019; 403(1): 012113.
- Bukowska B., Chajdys A., Duda W., Duchnowicz P. Catalase activity in human erythrocytes: Effect of phenoxyherbicides and their metabolites. Cell Biology International 2000; 24(10): 705-711.
- Burton GJ., Jauniaux E. Oxidative stress. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology 2011; 25(3): 287-299.
- Calabrese EJ., Canada AT. Catalase: Its role in xenobiotic detoxification. Pharmacology & Therapeutics 1989; 44(2): 297-307.
- Chakraborty A. Development of a deep learning-enhanced chemiluminescence method for trace formaldehyde detection in water samples. Trans Comput Sci Methods 2025; 5(2).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
16 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
22 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
22 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2
