Adaptive Reuse and Sustainability in Therapeutic Architecture: Transforming Historic Buildings into Healing Spaces

Öz

In the 21st century, complex issues such as urbanization, environmental sustainability, and mental well-being have introduced new paradigms in architecture focused on transformation and healing. In this context, adaptive reuse has evolved into a critical strategy not only for the physical preservation of historic buildings but also for supporting user well-being and fostering sustainable architectural production. This study examines three international examples of adaptive reuse implemented within the framework of therapeutic architecture principles—Cité du Design (France), Trinity Buoy Wharf (United Kingdom), and The Waterhouse at South Bund (China). Using documentary analysis, visual-audio documentation, and comparative analysis methods, the research evaluates the spatial transformation strategies, sensory and therapeutic qualities, and sustainability performances of these projects. Findings reveal that adaptive reuse practices enable not only physical interventions but also user-centered, sensory, and healing spatial experiences. Furthermore, such transformations contribute to environmental sustainability through carbon footprint reduction, energy efficiency, and the preservation of cultural continuity. In conclusion, these approaches at the intersection of therapeutic architecture and adaptive reuse underscore the necessity of addressing contemporary architecture through its environmental, psychological, and social dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Adaptive Reuse
• Therapeutic Architecture
• Sustainability
• Historic Buildings

Terapötik Mimarlıkta Adaptif Reuse ve Sürdürülebilirlik: Tarihî Yapıların İyileştirici Mekânlara Dönüşümü

Öz

21. yüzyılın kentleşme, çevresel sürdürülebilirlik ve ruhsal iyi oluş gibi çok katmanlı sorunları, mimarlıkta dönüşüm ve iyileştirme odaklı yeni paradigmaları gündeme getirmiştir. Bu bağlamda, adaptif reuse (yeniden işlevlendirme), sadece tarihî yapıların fiziksel korunması değil, aynı zamanda kullanıcı refahının desteklenmesi ve sürdürülebilir mimari üretimin gerçekleştirilmesi açısından kritik bir stratejiye dönüşmüştür. Bu çalışma, terapötik mimarlık ilkeleri çerçevesinde adaptif reuse yaklaşımıyla yeniden işlevlendirilmiş üç uluslararası örneği-Cité du Design (Fransa), Trinity Buoy Wharf (İngiltere) ve The Waterhouse at South Bund (Çin)-inceler. Çalışmada belgesel tarama, görsel-işitsel dokümantasyon ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanılarak, bu yapıların mekânsal dönüşüm stratejileri, duyusal ve terapötik özellikleri ile sürdürülebilirlik performansları değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, adaptif reuse uygulamalarının yalnızca fiziksel müdahaleleri değil; aynı zamanda kullanıcı merkezli, duyusal ve sağaltıcı mekân deneyimlerini mümkün kıldığını ortaya koymaktadır. Aynı zamanda bu tür dönüşümler, karbon ayak izi azaltımı, enerji verimliliği ve kültürel süreklilik açısından da çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunmaktadır. Sonuç olarak, terapötik mimarlık ve adaptif reuse kavramlarının kesişiminde yer alan bu yaklaşımlar, çağdaş mimarlığın çevresel, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Terapötik Mimarlık
• Adaptif Reuse
• Sürdürülebilirlik
• Tarihî Yapılar

Kaynakça

1. ArchDaily.The waterhouse at south bund / Neri&Hu design and research office. https://www.archdaily.com/263158/the-waterhouse-at-south-bund-neri-hu (accessed June 13, 2025).
2. Banaei M., Hatami J., Yazdanfar A., Gramann K. Walking through architectural spaces: The impact of interior forms on human brain dynamics. Frontiers in Human Neuroscience 2017; 11(477): 1-14.
3. Birinci Ertürk N., Birol G. İyileştiren hastane yaklaşımı ve 21. yüzyılın sağlık kampüslerine yönelik tasarım ilkeleri. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 2022; 10: 1960-1983.
4. Bower IS., Clark GM., Tucker R., Hill AT., Lum JAG., Mortimer M.A., Enticott P. G. Enlarged interior built environment scale modulates high-frequency eegoscillations. ENEURO 2022; 9(5): 1-16.
5. Chamilothori K., Wienold J., Andersen M. Daylight patterns as a means to influence the spatial ambiance: a preliminary study. Building and Environment 2016; 150: 258-272
6. Coburn A., Vartanian O., Chatterjee A. Buildings, beauty, and the brain: A neuroscience of architectural experience. Journal of Cognitive Neuroscience 2017; 29(9): 1521-1531.
7. Conejos S., Langston C., Smith J. AdaptSTAR model: A climate-friendly strategy to promote built environment sustainability. Habitat International 2013; 37: 95-103.
8. Çakır E. 21. Yüzyılda kentsel dönüşüm ve yeni eğilimler. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi 2023; 7(18): 118-144.

9. Dilani A. Psychosocially supportive design- Scandinavian health care design. World hospitals and health services. The Official Journal of The International Hospital Federation 2001; 37(1): 1-41.
10. Douglas J. Building adaptation, Elsevier, Oxford 2006.
11. Gehl J. Cities for People, Island Press, Washington 2010.
12. Kolarevic B., Malkawi A. Performative architecture. Routledge, London 2005.
13. Kunze J.O. Night view of Platine building, cité du design, LIN Architects. https://lin.fr/project/cite-du-design (accessed June 6, 2025).
14. Lin Architects. Cité du Design, Saint-Étienne project overview 2010. http://www.lin-a.com (accessed May 22, 2025).
15. Lin Design. Cité du design factory of arms. https://www.lin-a.com/gallery/arms-manufacture-design-lin-project-orta-platine-saint-etienne/cit%C3%A9-du-design (accessed May 28, 2025).
16. Manzini E. Design, When everybody designs: An Introduction to Design for Social Innovation, MIT Press, Cambridge 2015.
17. Menere D. The waterhouse at south bund Neri&Hu, Archilovers. https://www.archilovers.com/projects/42746/the-waterhouse-at-south-bund.html (accessed June 10, 2025).
18. Özdevecioğlu E., Aydemir EN., Kaya B., Bilgiç S., Özçelik S. Pandemi dönemlerinde konutların terapötik davranışları üzerine bir inceleme. Mimarlık ve Yaşam Dergisi 2022; 7(1): 433-447.
19. Özgen E. İnsan-mekan etkileşiminde sağlık yapıları ve mekanın iyileştirici rolü. Sanat ve Tasarım Dergisi 2018; 8(2): 184-195.
20. Pallasmaa J. The eyes of the skin: Architecture And The Senses, John Wiley and Sons, England 2012.
21. Pegenaute P. The waterhouse at south bund / Neri&Hu Design and Research Office, ArchDaily. https://www.archdaily.com/263158/the-waterhouse-at-south-bund-neri-hu/5029c8a528ba0d 256100008f-the-waterhouse-at-south-bund-neri-hu-photo (accessed June 12, 2025).
22. Plevoets B., Van Cleempoel K. Adaptive reuse as a strategy towards conservation of cultural heritage: A literature review. Structural Studies, Repairs and Maintenance of Heritage Architecture XII 2011; 118: 155–164.
23. Plevoets B., Van Cleempoel K. Adaptive reuse as an emerging discipline: An Historic Survey. Libri Publishers, London 2013.
24. Robinson S., Pallasmaa J. Mind in architecture: neuroscience, embodiment and the future of design. MIT Press, Cambridge 2015.
25. Sternberg EM. Healing spaces: The Science of Place and Well-Being, Harvard University Press, Cambridge 2009.
26. Susam K., Özdemir Ş. Sağlık yapılarının biyofilik tasarım kriterlerine göre incelenmesi: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi örneği. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2024; 6(1): 36-52.
27. Trinity Buoy Wharf. History of Trinity Buoy Wharf. https://www.trinitybuoywharf.com/about (accessed June 6, 2025).
28. Ulrich RS. View through a window may influence recovery from surgery. Science 1984; 224(4647): 420-421.
29. Yung EHK., Chan EHW. Implementation challenges to the adaptive reuse of heritage buildings: Towards the goals of sustainable, low carbon cities. Habitat International 2012; 36(3): 352-361.
30. Zhao R., Xu Y., Xia T., Li H., Zhao B., Wei W. An exploration of the physiological and psychological aspects of student anxiety using a greenspace restorative environment based on virtual reality: A controlled experiment in Nanjing College. Forests 2024; 15(196): 1-21.