Alışveriş Merkezlerinde Giyim Mağazası Çalışanlarının Ergonomik Riskler Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, günümüzde birçok gencin ilk iş deneyimi olarak çalışmaya başladığı bir alışveriş merkezinde bulunan perakende giyim mağazası sektöründeki çalışanların ergonomik risk faktörlerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Uzun süreli ayakta durma, ağır yük kaldırma, tekrarlayan hareketler ve uygunsuz çalışma koşulları, çalışanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açabilmektedir. Bu bağlamda, ergonomik risklerin belirlenmesi ve önlenmesi için farklı analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Çalışmada, giyim mağaza çalışanlarının vücut postürleri REBA (Rapid Entire Body Assessment) ve RULA (Rapid Upper Limb Assessment) yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. REBA yöntemi, tüm vücut hareketlerini kapsayarak dinamik ve statik pozisyonları analiz ederken, RULA yöntemi, özellikle üst uzuvlardaki yüklenmeleri incelemektedir. Analiz sürecinde, çalışma pozisyonlarının değerlendirilmesi ve puanlanması sağlanarak, ergonomik risk seviyeleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, giyim mağazacılığı sektöründeki çalışanların postür hatalarının belirgin olduğunu ve ergonomik düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Özellikle uzun süreli ve tekrarlayan hareketler, kas-iskelet sistemi üzerindeki yükü artırarak iş verimliliğini düşürmekte ve çalışan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, giyim mağazası çalışanlarının ergonomik risk faktörlerine maruz kaldığı tespit edilmiş ve uygun önlemlerin alınması gerektiği ortaya konmuştur. Doğru çalışma postürlerinin teşvik edilmesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından kritik bir unsur olarak değerlendirilmelidir. Bu doğrultuda, işyerlerinde ergonomik düzenlemeler yapılması ve çalışanlara uygun eğitimlerin verilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomi
• REBA
• RULA
• Giyim Mağazası Çalışanı
• İş Sağlığı ve Güvenliği

Evaluation of Clothing Store Employees in Shopping Centers in Terms of Ergonomic Risks

Öz

This study aims to evaluate ergonomic risk factors among employees working in retail clothing stores located in shopping malls, often representing the first job experience for many young individuals. Prolonged standing, heavy lifting, repetitive movements, and unsuitable working conditions can lead to musculoskeletal disorders (MSDs) among workers. In this context, different analysis methods were employed to identify and prevent ergonomic risks. The postures of retail clothing store employees were assessed using the REBA (Rapid Entire Body Assessment) and RULA (Rapid Upper Limb Assessment) methods. While REBA analyzes dynamic and static postures covering the entire body, RULA focuses on loads in the upper limbs. During the analysis process, working postures were evaluated and scored to determine ergonomic risk levels. The findings indicated that posture problems are common among retail workers and that ergonomic improvements are necessary. In particular, prolonged standing and repetitive tasks increase the burden on the musculoskeletal system, reducing work efficiency and negatively affecting worker health. In conclusion, retail clothing store employees were found to be exposed to significant ergonomic risks. Encouraging proper working postures and making ergonomic improvements in the workplace are critical for occupational health and safety. It is recommended that training programs and adjustments be implemented accordingly.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomics
• REBA
• RULA
• Clothing Store Workers
• Occupational Health and Safety

Kaynakça

1. Acar HH., Üçüncü K. İş sağlığı ve güvenliği. Ankara: Nobel Yayınevi; 2020.
2. Adamopoulos I., Lamnisos D., Syrou N., Boustras G. Public health and work safety pilot study: Inspection of job risks, burn out syndrome and job satisfaction of public health inspectors in Greece. Safety Science 2022; 147: 105592.
3. Agarwal P., Upadhyay RK., Sharma A., Chauhan J., Ahalawat K., Singh T., Lakshmi BV. Workplace ergonomics and its influence on job performance with mediating role of job satisfaction: an Indian perspective. International Journal of Management Practice 2025; 18(1): 1-22.
4. Ayvaz Ö. Bir tıp fakültesi hastanesinde çalışan hemşirelerin çalışma duruşlarının REBA ve RULA yöntemleri ile ergonomik risk değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi; 2019. İstanbul.
5. Başcı E. Modern agoralarda esnek çalışma: Sosyolojik bir saha araştırması. International Journal of Economics Administrative and Social Sciences (IJEASS), 2019.
6. Çanakçı N. Havalimanı yer hizmetleri binalarında temizlik işlerinin ergonomik risk analiz yöntemleri ile incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi; 2020. İstanbul.
7. Capodaglio EM. Occupational risk and prolonged standing work in apparel sales assistants. International Journal of Industrial Ergonomics. 2017; 60: 53-59. doi:10.1016/j.ergon.2016.11.010.
8. Cengiz Ö., Akşit İ., Özbakır ÖÜ. Tekstil sektöründe iş sağlığı ve güvenliği kapsamında alınması gereken tedbirler. VI. International Conference on Global Practice of Multidisciplinary Scientific Studies; 2024.

9. Eldem C., Top N., Şahin H. Dijital insan modelleri kullanarak otomobil sürücüsü duruş pozisyonlarının ergonomik değerlendirilmesi üzerine bir çalışma. Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi 2019; 5: 22-31. doi:10.30855/gmbd.2019.01.03.
10. FreiGeist Onedio. AVM’lerde modern kölelik: 12 saat çalışma süresi. 2025. Erişim: https://onedio.com/haber/avm-lerin-modern-koleleri-mesai-saatleri-uzun-ucret-az-oturmak-yasak-bayramda-izin-yok-882670.
11. Gagne R. Workplace injuries associated with grocery store workers: Prevention and reduction in loss time. Fit2WRK Clinical Educational Series. 2011; 1. Erişim: www.osha.gov.
12. Geçici AÖ. Bilgisayarlı görü ile dijital ergonomik risk değerlendirme sistemi: REBA, RULA ve OWAS uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü; 2023.
13. Gómez-Galán M., Callejón-Ferre ÁJ., Pérez-Alonso J., Díaz-Pérez M., Carrillo-Castrillo JA. Musculoskeletal risks: RULA bibliometric review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020; 17(12): 1-52. doi:10.3390/ijerph17124354.
14. Hignett S., McAtamney L. Rapid entire body assessment (REBA). Applied Ergonomics. 2000; 31(2): 201-205. doi:10.1016/S0003-6870(99)00039-3.
15. Hita-Gutiérrez M., Gómez-Galán M., Díaz-Pérez M., Callejón-Ferre ÁJ. An overview of REBA method applications in the world. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020; 17(8). doi:10.3390/ijerph17082635.
16. Ikonne CN. Influence of workstation and work posture ergonomics on job satisfaction of librarians in the federal and state university libraries in Southern Nigeria. IOSR Journal of Humanities and Social Science 2014; 19(9): 78-84.
17. Kee D. Comparison of OWAS, RULA and REBA for assessing potential work-related musculoskeletal disorders. International Journal of Industrial Ergonomics. 2021a; 83: 103140. doi:10.1016/j.ergon.2021.103140.
18. Kee D. Comparison of OWAS, RULA and REBA for assessing potential work-related musculoskeletal disorders. International Journal of Industrial Ergonomics 2021b; 83. doi:10.1016/j.ergon.2021.103140.
19. Kim J., Hwang J., Jin S., Tchounwou PB., Kee D. Systematic comparison of OWAS, RULA, and REBA based on a literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022; 19(1): 595. doi:10.3390/ijerph19010595.
20. Kumar MP., Mugundhan K., Visagavel K. Occupational health and safety in textile industry. International Journal of Research in Engineering and Technology 2014; 3(11): 168-172.
21. McAtamney L., Corlett EN. RULA: A survey method for the investigation of work-related upper limb disorders. Applied Ergonomics 1993; 24(2): 91-99. doi:10.1016/0003-6870(93)90080-S.
22. Mohamed Khir NH., Wan Kamarudin WF., Roslan AA., Shahrul Rizal MAH., Khairizam MS., Amjaduzzahwi M’A. Understanding musculoskeletal risks in retail workers: An ergonomic assessment of store 24H. International Journal of Business and Technology Management 2024. doi:10.55057/ijbtm.2024.6.3.20.
23. Rahman MNA., Zuhaidi MFA. Musculoskeletal symptoms and ergonomic hazards among material handlers in grocery retail industries. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. 2017; 226: 012027. doi:10.1088/1757-899X/226/1/012027.
24. Rathore B., Pundir AK., Iqbal R. Ergonomic risk factors in glass artware industries and prevalence of musculoskeletal disorder. International Journal of Industrial Ergonomics. 2020; 80: 103043. doi:10.1016/j.ergon.2020.103043.
25. Riihimäki H. Musculoskeletal diseases—A continuing challenge for epidemiologic research. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health. 1999. Erişim: https://www.jstor.org/stable/40967003.
26. Santrock JW. Yaşam boyu gelişim. (Çev. Ed. Galip Yüksel) 13. basımdan çeviri. Nobel Yayınevi. 2012. Sharma SC., Singh R. Incidence of low back pain in workage adults in rural north India. Indian Journal of Medical Sciences 2003. Erişim: https://europepmc.org/article/med/14510345.
27. Shipp EM., Cooper SP., del Junco DJ., Delclos GL., Burau KD., Tortolero S., Whitworth RE. Chronic back pain and associated work and non-work variables among farmworkers from Star County, Texas. Journal of Agromedicine 2009; 14(1): 22-32. doi:10.1080/10599240802612539.
28. Treaster DE., Burr D. Gender differences in prevalence of upper extremity musculoskeletal disorders. Ergonomics 2004; 47(5): 495-526. doi:10.1080/00140130310001638171.
29. Üçüncü K., Acar H. Ergonomi. Ankara: Nobel Yayıncılık; 2020.
30. Yapıcı G. Ayakta çalışma ve sağlık etkileri. Journal of Turgut Ozal Medical Center. 2011;18(3):194-198. Erişim: https://dergipark.org.tr/en/pub/totm/issue/13092/157691.
31. Yılmaz F. Avrupa Birliği ve Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği: Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği kurullarının etkinlik düzeyinin ölçülmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi; 2009. İstanbul.
32. Zengin MA., Sekmen M. Türkiye tekstil sektörü iş kazalarının eğilim ve gelecek perspektifleri. Tekstil ve Mühendis 2023; 61-70. doi:10.7216/teksmuh.1272286.
33. Zorlu I., Gülcan H., Açıkgöz B., Ayoğlu FN. Musculoskeletal disorders and affecting factors among dentists. Turkiye Klinikleri Journal of Dental Sciences. 2021; 27(4): 531-538. doi:10.5336/dentalsci.2020-79269.
34. World Health Organization (WHO). Musculoskeletal health. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025. Erişim: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/musculoskeletal-conditions.