Yem Bezelyesinin Yonca Otu Yerine Kullanımının Ruminant Rasyonlarında Sindirilebilirlik, Metan ve Mikrobiyal Protein Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışmada, Samsun Ladik koşullarında yetiştirilen yoncanın (Medicago sativa), farklı düzeylerde (%0, %10, %20, %30) yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) kuru otu ile ikamesinin, Tam Karışım Rasyonları (TKR) üzerindeki in vitro ruminal fermantasyon parametreleri, metan üretimi ve mikrobiyal protein sentezi üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada, kontrol rasyonu (%0 ikame) tamamen yonca kuru otu içerecek şekilde hazırlanmıştır. Deneme rasyonları ise yonca kuru otunun ağırlık bazında kuru madde üzerinden sırasıyla %0 (Kontrol), %10 (%10YB), %20 (%20YB) ve %30 (%30YB) oranlarında yem bezelyesi kuru otu ile ikame edilmesiyle oluşturulmuştur. Rasyonlar, izokalorik (2400 kcal KM) ve izonitrojenik (%17 HP) olacak şekilde formüle edilmiş; gaz üretimi (GÜ), metan (CH₄), gerçek sindirilebilir kuru madde (GSKM), gerçek sindirim derecesi (GSD), taksimat faktörü (TF), mikrobiyal protein (MP) ve mikrobiyal protein sentezleme etkinliği (MPSE) ölçülmüştür. Bulgulara göre toplam gaz (97,67–101,67 ml) ve mutlak metan üretimi (14,51–15,51 ml) ikame düzeylerinden istatistiksel olarak etkilenmemiştir (P>0,05). Ancak sindirilebilirlik parametrelerinde önemli farklılıklar ortaya çıkmış; GSKM ve GSD’de kübik etki (P<0,01) gözlenmiştir. En yüksek sindirilebilirlik değerleri %10 ikame düzeyinde (GSKM: 385,40 mg; GSD: %76,17) elde edilirken, en düşük değerler %20 ikame düzeyinde (GSKM: 350,83 mg; GSD: %69,44) kaydedilmiştir. Mikrobiyal protein üretimi açısından kontrol grubuna göre düşüş göstermiştir (P<0,05). MPSE ise gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Bu sonuçlar, yem bezelyesi kuru otunun %10 düzeyinde yonca yerine kullanıldığında ruminal sindirilebilirliği (%5,02 artış) ve mikrobiyal protein üretimini iyileştirdiğini göstermektedir. Daha yüksek ikame oranları (%20 ve üzeri) ise sindirilebilirliği ve mikrobiyal protein sentezini olumsuz etkilemiştir. Metan üretimi tüm gruplarda benzer seviyelerde kalmıştır. Sonuç olarak, %10 yem bezelyesi ikamesi, ruminal verimliliğin iyileştirilmesinde avantajlı görünmektedir. Bununla birlikte, metan üretiminin azaltılması için ek stratejilerin (örneğin tanen veya yağ asidi katkıları) uygulanması gerektiği, ayrıca elde edilen bulguların in vivo çalışmalarla doğrulanmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- AOAC. Official Method of Analysis, Association of Official Analytical Chemists, 15thEdition, Washington, DC, USA, 1990.
- Beauchemin KA., Kreuzer M., O’Mara F., McAllister TA. Nutritional management for enteric methane abatement: A review. Animal Production Science, 2008; 48(2): 21–27. https://doi,org/10,1071/EA07199
- Blümmel M., SteingaβH., Becker K. The relationship between in vitro gas production, in vitro microbial biomass yield and 15N incorporation and its implications for the prediction of voluntary feed intake of roughages. British Journal of Nutrition 1997a, 77(6): 911-921. https://doi.org/10.1079/bjn19970089
- Blümmel M., Ørskov ER., Makkar HPS., Becker K. In vitro gas production: A technique revisited. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 1997b; 77(1-5): 24–34. https://doi,org/10,1111/j,1439-0396,1997,tb00734,x
- Dahl WJ., Foster LM., Tyler RT. Review of the health benefits of peas (Pisum sativum L,). British Journal of Nutrition 2012; 108(S1): S3-S10. https://doi,org/10,1079/BJN2002792
- Duncan DB. Multiple range and multiple F tests, Biometrics, 1955; 11(1): 1–42.
- Goel G., Makkar HP., Becker K. Effects of Sesbania sesban and Carduus pycnocephalus leaves and Fenugreek (Trigonella foenum-graecum L,) seeds and their extracts on partitioning of nutrients from roughage-and concentrate-based feeds to methane. Animal Feed Science and Technology 2008; 147(1–3): 72–89.
- Johnson KA., Johnson DE. Methane emissions from cattle. Journal of Animal Science 1995; 73(8): 2483-2492. https://doi,org/10,2527/1995,7382483x
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hayvan Besleme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
16 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
9 Eylül 2025
Kabul Tarihi
10 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 3
