Türkiye’de Veteriner Kliniklerinin Finansal Yapısı ve Yönetim Uygulamaları: Ön Bulgular

Öz

Veteriner klinikleri, hayvan sağlığı, halk sağlığı ve veteriner hizmetleri sektörü açısından kritik bir rol oynamaktadır; ancak bu kliniklerin finansal yapıları üzerine yapılan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu ön çalışmada Türkiye'deki veteriner kliniklerinin finansal yönetim yapıları ve finansal ihtiyaçlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini 2024 yılında Türkiye'nin çeşitli illerindeki 35 veteriner kliniğinden veri temin formu aracılığıyla elde edilen veriler oluşturmuştur. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Kliniklerin ortalama faaliyet süresi 7,26 yıl olarak belirlenmiştir. Kliniklerin proje öncesi finansal yönetimleri incelendiğinde, %54,29'unun fizibilite çalışması yaptığı belirlenmiştir. Yatırım finansman kaynaklarının %42,86'sının öz sermaye, %28,57'sinin banka kredisi ve %28,57'sinin hem banka kredisi hem de öz sermaye ile karşılandığı görülmektedir. Kliniklerin %11,43'ü finansal danışmanlık hizmeti alırken, %51,25'i finansal kayıt/analiz ve stok kontrolü için herhangi bir yazılım kullanmamaktadır. Alt grup analizi, 10 yıldan fazla deneyime sahip kliniklerin en yüksek finansal başarı oranına (%50), gelir çeşitliliğine (4,25) ve finansal yazılım kullanım oranına (%75) sahip olduğunu ortaya koymuştur. Veteriner kliniklerinin finansal performanslarını iyileştirmek için uyguladıkları stratejiler arasında; yeni yatırımlar, hasta sahibi sadakati, reklam, sosyal medya kullanımı, maliyet kontrolü, teknoloji ve bilgi takibi vb. uygulamalar gözlemlenmiştir. Bu ön bulgular, veteriner kliniklerinin finansal performansını artırmada finansal planlama, teknoloji kullanımı ve işletme deneyiminin önemini vurgulamaktadır. Finansal okuryazarlığın desteklenmesi ile yazılımlara ve danışmanlık hizmetlerine erişimin artırılması, sektörün ekonomik sürdürülebilirliğini güçlendirebilir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal
• Veteriner klinikleri
• Yönetim

Financial Structure and Management Practices of Veterinary Clinics in Türkiye: Preliminary Findings

Öz

Veterinary clinics play a critical role in animal health, public health, and the veterinary services sector, yet limited research has focused on their financial structures. This preliminary study aims to determine the financial management structures and needs of veterinary clinics in Türkiye. The material of the study consisted of data obtained through the data supply form from 35 veterinary clinics in various provinces of Türkiye in 2024. Descriptive statistics such as frequency, percentage, mean and standard deviation were used to analyze the data. The average operating period of clinics was determined as 7.26 years. When the pre-project financial management of the clinics was examined, it was determined that 54.29% of clinics carried out feasibility studies. Investment financing resources are covered by 42.86% equity capital, 28.57% bank loan and 28.57% both bank loan and equity capital. While, the 11.43% of clinics receive financial consultancy services, 51.25% of clinics do not use any software for financial records/analysis and stock control. Subgroup analysis revealed that highly experienced clinics (>10 years) had the highest financial success rate (50%), income diversity (4.25), and financial software usage (75%). Among the strategies implemented by veterinary clinics to improve their financial performance: new investments, patient loyalty, advertising, social media use, cost control, technology and information tracking, etc., has been observed. These preliminary findings underline the importance of financial planning, technology use, and operational experience in improving the financial performance of veterinary clinics. Supporting financial literacy and access to tools and consultancy services may enhance the economic sustainability of the sector.

Anahtar Kelimeler

• Financial
• Management
• Veterinary clinics

Kaynakça

1. Amran NA., Aripin N. Financial ratios: a tool for conveying information and decision making. Global Review of Accounting and Finance 2015; 6(1): 151-164.
2. Aral Y., Cevger Y., Demir P., Aydın E. Managerial and economic evaluation of small animal veterinary clinics in Ankara Province of Turkey. Kafkas Universitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2010; 16(3): 503-508.
3. Aydın E., Zaman Cİ., Küçükoflaz M., Akın MA. Evaluation of economic efficiencies of veterinary practices in Kars Province with data envelopment analysis. Veterinary Sciences and Practices 2024; 19(2): 112-123.
4. Balaban C., Güneş H. A research on some socio-demographic characteristics of companion animal veterinarians and economic structures of companion animal clinics in Istanbul. Journal of Istanbul Veterinary Sciences 2021; 5(2): 72-86.
5. Balaban C., Öztürk N., Güneş H. Organization and management of companion animal clinics in Istanbul established by veterinarians graduated from Istanbul University. Veterinaria 2022; 71(1): 27-39.
6. Bir C., Ortez M., Widmar NJO., Wolf CA., Hansen C., Ouedraogo FB. Familiarity and use of veterinary services by US resident dog and cat owners. Animals 2020; 10(3): 483. https://doi.org/10.3390/ani10030483
7. Brown F. Profit and staff wellness: Can we have both in veterinary practice in New Zealand? Scope: Health & Wellbeing 2020; 5: 65-78.
8. Cevger Y., Peker A. Hayvancılık ekonomisi: Üretim faktörlerinin tedariki. Ankara: Akademisyen Yayınevi; 2024.

9. Chamblee J., Reiboldt M. Financial management of the veterinary practice. In: Foundational elements of financial management and reporting standards. Lakewood, CO: AAHA Press; 2010: 11-31.
10. Demir P., Koç AU. Pet hayvan (kedi-köpek) sahiplerinin veteriner kliniklerine ilişkin beklentileri. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2014; 40(2): 168-175.
11. Erdoğan Aİ., Sarıözkan S. Nevşehir ili’nde veteriner klinik işletmelerinin teknik ve mali yapıları ile işletmecilik sorunlarının araştırılması. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2011; 8(1): 9-16.
12. Fejzić N., Muftić A., Šerić-Haračić S., Muftić E. The impact of digital presence and use of information technology on business performance of veterinary practices: A case study of Bosnia and Herzegovina. Frontiers in Veterinary Science 2023; 10: 1208654. https://doi.org/10.3389/fvets.2023.1208654
13. Henry C., Rushton J., Baillie S. Exploring the sustainability of small rural veterinary enterprise. Journal of Small Business and Enterprise Development 2016; 23(1): 259-273.
14. Idolor EK., Adebisi SA., Simeon EI. Strategic capabilities and its influence on small and medium enterprises competitive performance: The moderating role of dynamic business environment. Entrepreneurial Business and Economics Review 2023; 23(2): 235-252.
15. Kaygısız F. İstanbul ilindeki veteriner klinik işletmelerinin teknik ve mali yapıları ile işletmecilik sorunları üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2004; 30(2): 63-78.
16. Lewis VL., Churchill NC. The five stages of small business growth. University of Illinois at Urbana-Champaign’s Academy for Entrepreneurial Leadership Historical Research Reference in Entrepreneurship; 1983.
17. Morris A., Wu H., Morales C. Barriers to care in veterinary services: Lessons learned from low-income pet guardians’ experiences at private clinics and hospitals during COVID-19. Frontiers in Veterinary Science 2021; 8: 764753. https://doi.org/10.3389/fvets.2021.764753
18. Oligini KF., Batista VV., Lemes ES., Da Silva ÉJ., Adami PF. Sowing date and maturity groups on the economic feasibility of soybean-maize double summer crop system. Revista de Economia e Sociologia Rural 2021; 59(4): e235472. https://doi.org/10.1590/1806-9479.235472
19. Pavliuk T., Noda V. Analysis of competitiveness and competitive advantages in today’s market conditions. Management, Enterprise and Trends of Development 2020; 2(12): 91-104.
20. Peker A., Aral Y., Sarıhan Şahin T. Veteriner hekimlikte klinik işletmeciliği ve yönetimi. Ankara: Akademisyen Yayınevi; 2021.
21. Rahman MM. Sample size determination for survey research and non-probability sampling techniques: A review and set of recommendations. Journal of Entrepreneurship, Business and Economics 2023; 11(1): 42-62.
22. Salois M. The economics of small animal veterinary practice. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice 2023; 54(2): 207-221. https://doi.org/10.1016/j.cvsm.2023.10.001
23. Sneddon W. Ten steps to building a successful veterinary practice. Wallingford, UK: CABI; 2021. https://doi.org/10.1079/9781789247781.0000
24. Wensley S., Betton V., Martin N., Tipton E. Advancing animal welfare and ethics in veterinary practice through a national pet wellbeing task force, practice‐based champions and clinical audit. Veterinary Record 2020; 187(8): 316. https://doi.org/10.1136/vr.105761
25. Wise S. The impact of financial literacy on new venture survival. International Journal of Business and Management 2013; 8(23): 30-39. https://doi.org/10.5539/ijbm.v8n23p30.