Bir İplik Üretim Tesisindeki İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin L Tipi Matris Yöntemiyle Değerlendirilmesi

Öz

Tekstil sektöründe yoğun işgücü kullanımı ve makine odaklı üretim süreçlerine bağlı olarak çalışanlar birçok tehlikeye maruz kalmaktadır. Bu çalışmada, bir iplik üretim tesisinde L Tipi Matris Yöntemi kullanılarak risk değerlendirme çalışması yapılmıştır. Yapılan risk değerlendirmesi neticesinde toplamda 71 tehlike tanımlanmış ve tehlikelere bağlı riskler tespit edilmiştir. Tespit edilen risklerden 3’ü kabul edilemez, 17’si önemli, 33’ü orta seviye ve 18’i düşük risk olarak sınıflandırılmıştır. Elde edilen sonuçlar risklerin çoğunluğunun orta ve düşük seviyede olduğunu göstermektedir. En yüksek risk puanına sahip tehlikeler ise “elektrik tesisatının kontrolünün yapılmaması”, “ana pano topraklama ölçümlerinin yapılmaması” ve “ana pano odasında yangın dedektörü bulunmaması” olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda elektrik tesisatının periyodik bakım ve kontrollerinin yapılması, topraklama ölçümlerinin periyodik olarak yapılması ve gerekli yerlere yangın dedektörlerinin acilen kurulması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş sağlığı ve güvenliği
• Risk değerlendirme
• Tekstil
• İplik işletmesi
• L tipi matris

Assessment of Occupational Health and Safety Risks In A Yarn Production Facility Using The L-Type Matrix Method

Öz

Due to the intensive use of labor and machine-oriented production processes in the textile industry, workers are exposed to numerous hazards. In this study, a risk assessment study was conducted using the L-Type Matrix Method at a yarn production facility. As a result of the risk assessment, a total of 71 hazards were identified and the risks associated with these hazards were determined. Of the identified risks, 3 were classified as unacceptable, 17 as significant, 33 as medium, and 18 as low risk. The results obtained show that the majority of risks are medium and low level. The hazards with the highest risk scores were found to be "failure to inspect the electrical installation," "failure to perform grounding measurements on the main panel," and "absence of a fire detector in the main panel room." The study recommended periodic maintenance and inspection of the electrical installation, periodic grounding measurements, and the immediate installation of fire detectors where necessary.

Anahtar Kelimeler

• Occupational health and safety
• Risk assessment
• Textile
• Yarn factory
• L-type matrix

Kaynakça

1. Demir A., Gümüş M., Yumurtacı Aydoğmuş H., Kamber E. Temizlik işleri çalışmalarında risk değerlendirmesi: Alanya Belediyesi örneği. OPUS International Journal of Society Researches 2021; 18(44): 7855-7882. https://doi.org/10.26466/opus.917527.
2. Doğan O., Bozbeyoğlu P., Erkoç N. Evaluation of risks by l-type (5x5) matrix method in an ore concentration structure: A case study. International Journal of Innovative Approaches in Science Research 2023; 7(3): 75-90. https://doi.org/10.29329/ijiasr.2023.606.2
3. Göncü KK., Çetin O. Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği süreçleri: Patoloji laboratuvarı risk değerlendirme çalışması. Social Sciences Research Journal 2021; 10(2): 462-474.
4. Gül M. Application of pythagorean fuzzy AHP and VIKOR methods in occupational health and safety risk assessment: the case of a gun and rifle barrel external surface oxidation and colouring unit. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics 2020; 26(4): 705-718.
5. Güngör C., Coşkun P. Tekstil işletmelerinde risk analizi uygulamaları, Mühendislik Bilimleri Alanında Yeni Trendler. İzmir, Duvar Yayınları 2022.
6. Irmak S., Peker H., Ersen N., Akyüz İ. Artvin’deki orman ürünleri işletmelerinin iş sağlığı ve güvenliğinin risk değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 2021; 22(2): 278-291. https://doi.org/10.17474/artvinofd.971110
7. Kabakulak T. Bir tekstil işletmesinde risk değerlendirme uygulaması: 5x5 Matris ve HAZOP. Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi 2019; 3(2): 97–111. https://doi.org/10.33720/kisgd.581677.
8. Karaman T., Kayış Topaksu A. Tekstil işletmesinde iş güvenliği açısından ortam ölçümlerinin ve l-tipi matris metodu ile risk değerlendirmesinin yapılması. Çukurova Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 2020; 39(2): 62–69.

9. Mogan Ö., Güngör C. Asbest söküm işleri risk değerlendirmesi. Duzce University Journal of Science and Technology 2023; 11(4): 1758-1770. https://doi.org/10.29130/dubited.1261328
10. Özbakır O. Evaluating occupational health and safety risks in the textile sector: A textile workshop case study in Iğdir. Igdir University Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences 2023; (10):47-58. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1364997
11. Özkılıç Ö. İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri. Ankara: TİSK Yayınları 2005.
12. Özkılıç Ö. İş sağlığı, güvenliği ve çevresel etki risk değerlendirmesi. TİSK Yayınları 2007.
13. Özkılıç Ö. Risk değerlendirmesi atex direktifleri-patlayıcı ortamlar büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması- Kantitatif risk değerlendirme. Ankara: Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu TİSK 2014.
14. Risk Değerlendirme Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16925&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5; 2012. Erişim Tarihi: 09.06.2025
15. Semerci A. Beton dökümü işleminde iş kazası risklerinin çeşitli metotlarla karşılaştırılması. Bingöl Üniversitesi Teknik Bilimler Dergisi 2023; 4(1): 17-27.
16. Şahin M., Vapur H. Bir kuaför salonunda risk analizi uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021; 10(4): 759-768. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.869131
17. Tosun, S. Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği üzerine bir değerlendirme. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi 2022; 5(2): 232-246. https://doi.org/10.51764/smutgd.1082589
18. Yazıcı M. İş sağlığı ve güvenliğinde risk yönetimi. Beta Yayınları 2019.
19. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat? MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5; 2012. Erişim Tarihi: 09.06.2025