Bazı Tek Yıllık Çim (Lolium multiflorum Lam.) Çeşitlerinin Ot Verimi ile Bazı Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada bazı tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.) çeşitlerinin bazı verim komponentleri ile bu komponentlerin yeşil ot verimi ile arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. Deneme Tokat ekolojik şartlarında 2018-2019 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Çalışmada tek yıllık çimin 11 adet çeşidi (Barmultra II, Barspectra II, Bartigra, Baqueano, Caramba, Devis 2017, Pollanum, Trinova, Vallivert, Venüs, Vespolini 2016) kullanılmıştır. Deneme Tokat Merkeze bağlı Bakışlı Köyünde, çiftçi koşullarında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Ekim işlemi 2018 sonbaharında 20 cm sıra aralığında ve her çeşitten 3 kg/da olacak şekilde elle yapılmıştır. Hasat bitkilerin başaklanma başlangıcında olmak üzere 3 defa yapılmıştır. Çalışma sonucunda, incelenen özellikler ana sap uzunluğu (ASU), ana sap kalınlığı (ASK), ana saptaki boğum sayısı (ASBS), bayrak yaprak boyu (BYB), bayrak yaprak eni (BYE), yeşil ot verimi (YOV) bakımından çeşitler arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Korelasyon analizine göre YOV ile ASU, ASK, BYB ve ASBS arasında önemli ve olumlu ilişki bulunmuştur. Bu çalışma Tokat ekolojik koşullarında tek yıllık çimin başarıyla yetiştirilebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• tek yıllık çim
• verim
• çeşit

Determination of Hay Yield and Some Morphological Characteristics of Some Annual Ryegrass (Lolium multiflorum Lam.) Varieties

Abstract

In this study, relations between hay yield and some yield components of annual ryegrass (Lolium multiflorum Lam.) were tested by correlation analysis. The present study was caried out with the aim of determining the some agronomical traits of annual ryegrass varieties in the ecological conditions of Tokat between the years of 2018 and 2019. In this study, 11 annual ryegrass varieties (Barmultra II, Barspectra II, Bartigra, Baqueano, Caramba, Devis 2017, Pollanum, Trinova, Vallivert, Venüs, Vespolini 2016) were used. The experiment was arranged in randomized blocks design with three replications in the Bakışlı village of Tokat. Sowing was performed on 21 October 2018 with 20 cm row distance and 3 kg/da seed ratio for each variety by hand. The plants were harvested at the start of heading three times totaly. According to the results, statistical differences were found among the varieties for examined properties (main stem length, main stem thickness, number of knots, flag leaf size, flag leaf width, bedtime, green herb yield, dry herb yield. Based on correlation analysis there was a positive and significant relationship between green herb yield and dry herb yield, main stem length, main stem thickness, number of knots. Results showed that annual ryegrass can be grown successfully in the Tokat ecological conditions.

Keywords

• Annual ryegrass
• Variety
• Yield

Kaynakça

1. Acar E. Bucak ekolojik koşullarında italyan çimi (Lolium multiflorum L.) çeşitlerinin bazı verim ve kalite unsurlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 2020.
2. Açıkgöz N., İlker E., Gökçöl A. 2004. Biyolojik Araştırmaların Bilgisayarda Değerlendirilmeleri. 2. Baskı. Meta Basım Yayım 2004.
3. Aktar Y., Polat T., Okant M., Kurt İ.. Tek yıllık yemlik italyan çim (Lolium multiflorum L.) çeşitlerinde bazı bitkisel özelliklerin belirlenmesi. ISPEC Journal of Agricultural Sciences 2021, 5(1), 193-201.
4. Avcıoğlu R, Açıkgöz E, Soya H, Tan A. 2009. Yem Bitkileri Üretimi. (internet erişim): http://www.zmo.org.tr/resimler/ekler/18de4d2ec21cfcb_ek.pdf?tipi=14&sube=.[Ulaşım:25/12/].
5. Çetin R. Tokat Kazova şartlarında tek yıllık çimde (lolium multiflorum lam.) azotlu gübrelemenin ot verimi ve kalitesine etkilerinin belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Tokat, 2017.
6. Çolak, E. Azotlu gübre dozlarının İtalyan çimi (Lolium italicum L.) çeşitlerinin ot verimi, kalitesi ve bazı tarımsal özelliklerine etkisi. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 2015.
7. Çolak E., Sancak C. Azotlu gübre dozlarının italyan çimi (lolium italicum l.) çeşitlerinin ot verimi ve bazı tarımsal özelliklerine etkisi, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 2016, 25, 56-58.
8. Dağtekin, Z., Hatipoğlu R., Yücel C. Bazı cin darı (Seteria italica (L.) P. Beauv) genotiplerinin Çukurova koşullarında agro-morfolojik ve ot kalite özellikleri. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 2020, 4.3: 422-434.

9. Darvishi A. Bazı tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.) çeşitlerinin morfolojik özellikleri ve yem verimleri, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2009.
10. Demiroğlu G., Okkaoğlu H., Avcıoğlu R. Domuz ayrığı (Dactylis glomerata L.)’nda verim ve bazı verim komponentleri arasındaki ilişkilerin korelasyon ve path analizi. International Journal of Agricultural and Natural Sciences 2008, 1(2), 49-53.
11. Düzgüneş O., Kesici T., Kavuncu O., Gürbüz F. Araştırma ve deneme metodları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Ankara, No: 295, 1987. Goldberg, S., Reactions of Boron with Soils. Plant Soil, 193: 35–48, 1997.
12. Gösterit A., Gürel F., Alagöz M. Türk M. Determination of pollination effectiveness of different pollinators on alfalfa in Lakes Region of Turkey. 45. Apimondia Uluslararası Arıcılık Kongresi, 29 Eylül-4 Ekim 2017, İstanbul, 125
13. Kuşvuran A. Tansı V. (2005). Çukurova koşullarında farklı biçim sayısı ve azot dozunun tek dozunun tek yıllık çim (Lolium multiflorum cv. Caramba)’in ot ve tohum verimine etkisinin saptanması. Türkiye 6.Tarla Bitkileri Kongresi. 5-9 Eylül 2005, Antalya, 797-802.
14. Lale V. Bingöl şartlarında bazı İtalyan çimi (Lolium multiflorum lam.) çeşitlerinin ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi. Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bingöl, 2020.
15. Okkaoğlu H., Demiroğlu G., Avcıoğlu R. Kılçıksız brom (Bromus İnermis L.)'Da kuru ot verimi ile bazı verim komponentleri arasındaki ilişkilerin korelasyon ve path analizi. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 2009, 17(1), 8-15.
16. Özkul H., Kırkpınar F., Tan K. Ruminant beslemede karamba (Lolium multiflorum cv. Caramba) otunun kullanımı, Hayvansal Üretim 2012, 53(1), 21-26.
17. Pak M. Azotlu gübre dozlarının bazı tek yıllık çim (Lolium multiflorum L.) çeşitlerinin ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
18. Sayar M. S. Han Y., Seydoşoğlu S., Başbağ M. Diyarbakır ekolojik koşullarında bazı mürdümük (Lathyrus sativus l.) hatlarının ot verimi, ot verimini etkileyen özellikler ile özellikler arası ilişkilerin belirlenmesi. Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, 10-13 Eylül 2013 Konya, 56-64.
19. Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı, Çim Türleri, T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil Ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Ankara, 2001.
20. Taşsever M.N. Kahramanmaraş şartlarında bazı tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.) çeşitlerinin bitkisel özellikleri ve yem değerleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 2019.
21. Tokat İli 2019 Yılı Tarım İstatistikleri, 2020. T.C. Tokat Valiliği, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürlüğü, Tokat. https://tokat.tarimorman.gov.tr/Belgeler/%C4%B0STAT%C4%B0ST%C4%B0KLER%202019%20KES%C4%B0N%20(5).pdf. (Erişim Tarihi: 11 Şubat 2021).
22. TÜİK, 2020. Bitkisel üretim istatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=101&locale=tr . (Erişim Tarihi: 15 Şubat 2020).