Çocuklara Türk Kültürünün Aktarılmasında Çizgi Filmlerin Yeri ve Önemi

Öz

Kültür, her toplumda aynı anlamı taşımasına karşın toplumların kültürel değerleri farklıdır. Bu değerler doğrultusunda geçmişten gelen birikimle kültürler meydana gelmiştir. Kültür bireyin, yaşamış olduğu toplumla bağdaşımı için gerekli bir unsurdur. Bir toplumun kültürünün devamlılığının sağlanması noktasında kültür aktarımı olması gerekmektedir. Bireyler bulunduğu milletin kültürüyle bebeklikten itibaren karşılaşmakta bu, yaşamın her döneminde devam etmektedir. Kültürel ögeleri tanıma noktasında farklı mekan ve araçlar buna olanak sağlayabilmektedir. Bu araçlar arasında çocukların izleme alışkanlığının yüksek olmasından dolayı çizgi film de bulunmaktadır. Çizgi filmler çocuklara kültür aktarımında bir iletişim aracı olarak kullanılmaktadır. Günümüzde çeşitli kitle iletişim araçlarıyla yayınlanan Türk yapımı olan çizgi filmlerde Türk kültürüne ait ögeler bulunmaktadır. Bu çizgi filmler arasında yer alan Niloya, Keloğlan Masalları, Rafadan Tayfa ve Pepee adlı çizgi filmlerden birer bölüm izlenerek Türk kültürüne ait kültürel ögelerin analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kültür Aktarımı
• Çizgi Film
• Türk Kültürü

The Place and Importance of Cartoon Films in Transferring Turkish Culture to Children

Öz

Societies, each one of them has different cultural values even though the word “culture”has the same meaning in every society. In line with these values, cultures have emerged with the accumulation from the past. Culture is a necessary element for the individual's integration with the society he/she lives in. In order to ensure the continuity of the culture of a society, cultural transfer must happen. Individuals begin to encounter the culture of the nation they live in from infancy and this continues in every period of life. Different mediums in different contexts can provide opportunities to recognize cultural elements. Among these mediums, there is cartoons born out of children’s excessive watching habits. Cartoons are being used as a communication medium in transferring culture to children. Today, there are elements of Turkish culture in Turkish-made cartoons published by various mass media. Among these cartoons, one episode from each of the following cartoons, Niloya, Keloğlan Tales, Rafadan Tayfa and Pepee were watched and the cultural elements of the Turkish society were analyzed.

Anahtar Kelimeler

• Cartoon
• Culturel Transfer
• Turkish Culture

Kaynakça

1. Akkuş, Yılmazer, Şahiner, Sucaklı., 3-60 Ay Arası Çocukların Televizyon İzleme Alışkanlıklarının İncelenmesi, Ankara: Hacettepe University Faculty of Healt Sciences Journal; 2015.
2. Alabay E., “Kahramanın Kim?”: Okul öncesi dönem çocuklarının kahramanlarının incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 2020; 4(1):152-171.
3. Erdoğan İ., Korkmaz A., Televizyon: Dünyaya Açılan Pencere?, Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi 2001; 169-198.
4. Ertürk Y. D., & Gül A. A. Çocuğunuzu televizyona teslim etmeyin: Televizyon haberlerinin çocuklar üzerindeki stres etkileri ve ailesel haber izleme alışkanlıkları 2006; Nobel, Ankara.
5. Güvenç B., Çocuk ve kültür. Çocuk kültürü: 1. Ulusal çocuk kültürü kongresi bildirileri, Ankara: Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları; 1997.
6. Hünerli S,. “Canlandırma Yöntemleri”. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Dergisi, 2002; Cilt 2, Sayı 12, s. 936. İstanbul Üniversitesi.
7. Köse S., Çizgi film destekli endoskopi işlemine hazırlık paketinin çocukların korku ve kaygı düzeyleri ile ebeveyn memnuniyetine etkisi. 2019; Doktora tezi, T.C. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü,
8. Karaman S. Y., (2018). Sosyo-Kültürel Adaptasyon Sürecinde Yabancı Uyruklu Üniversite Öğrencilerinin Kültürlerarası İletişim Duyarlılığı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstütüsü 2018; Konya.

9. Linebarger W., “Infants and toddlers” television viewing and langluage outcomes. American Behavioral Scientist 2005; 48
10. RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYIN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6112.pdf )
11. Selby A., Animation.: Laurence King Publishing, 2013; London.
12. Şekil 1: Pepee 2. Bölüm Kalbim Kırıldı https://www.youtube.com/watch?v=S4u8LU2Q-Zg
13. Şekil 2: Keloğlan Masalları 7. Bölüm Yılın Maçı https://www.youtube.com/watch?v=Qt3HtFzjvq4
14. Şekil 3: Niloya Karadeniz Hazinesi https://www.youtube.com/watch?v=SMoyws5j8PY
15. Şekil 4: Rafadan Tayfa 51. Bölüm Salça Zamanı https://www.youtube.com/watch?v=Coe2TM-3NAU&t=104s
16. Şirin M., Gösteri Çağı Çocukları, İz Yayıncılık, 2016; 22 İstanbul.
17. Tuğlacı P. Okyanus Türkçe Sözlük, Pars Yayınları, 1971; İstanbul.
18. TÜİK,06-15 Yaş Grubu Çocuklarda Bilişim Taknolojileri Kullanımı ve Medya. Türkiye İstatistik Kurumu. İstanbul : Türkiye İstatistik Kurumu, 2013; Araştırma. Alınan adres: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15866.
19. Unterstell S., Götz M., Holler A.,Okul Öncesi Çocuklar İçin Televizyonda Kalite, 1. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi Bildiriler Kitabı, 2013; 190 İstanbul