Şâhnâme’deki Kadınlar

Firdevsî, Fars edebiyatında Gazneliler döneminde kahramanlık şiir tarzını yazdığı Şâhnâme adlı eseriyle zirveye çıkartmıştır. Firdevsî yazdığı bu eşsiz eseri Sultan Mahmud‘a sunmuş, ancak beklediği ilgiyi görmemiştir. Bu sebepten ötürü onu hicvedip, kaçıp gizlenmek zorunda kalmıştır. Şâhnâme Fars toplumu ve edebiyatı üzerinde çok etkin bir rol oynamıştır. İran’ın millî destanı sayılan Firdevsî’nin bu eserini takip eden birçok şair, değerli eserler ortaya koymuştur. Şâhnâme’de dönemin ahlakî, sosyal ve dinî konuları hakkında önemli bilgiler bulunmaktadır. Firdevsî,  Şâhnâme’de kadınlara az değinmiştir, çünkü Şâhnâme bir kahramanlık destanı olduğu için kadınlar ikinci planda kalmıştır. Şâhnâme’de iyi kadın övülürken, kötü kadın yerilmiştir. Nitekim Sûdâbe kötü huylu olmasından dolayı kınanırken Rûdâbe, Gordâferîd, Ferngîs iyilikleri sebebiyle övülmüştür. Şâhnâme’de ismi geçen kadın sayısı erkeklerden az değildir. Kadınlar cesaret, vefa ve fedakârlıkta erkekler kadar güçlüdür. Bu sebeple bazı kadınlar erkekler kadar itibar görmüştür. Kadınlar, kadınlık sıfatlarının yanında kahramanlık niteliklerini de taşımıştır. Bu çalışmada Şâhnâme’de geçen bütün kadınlar hakkında detaylı bilgiler verilmiş ve adlarının geçtiği beyitlerin Türkçe tercümeleri örnek olarak sunulmuştur.