Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi

Hava Keskin; Nurşah Çokbankir Şengül; Benay Özcan Özlü

Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi

Öz

Antalya Arkeoloji Müzesi’nin heykeltıraşlık koleksiyonuna 2020 yılında satın alma yoluyla yarı giyimli bir Aphrodite heykelciği dahil edilmiştir. Buluntu yeri tam olarak bilinmeyen, yalnızca Aksu ilçesi olarak kaydedilen heykelcik, tanrıçanın temsillerinin içinde Ourania tipinin bir varyasyonu olarak sınıflandırılabilmektedir. Ayrıca tanrıçanın bir ayağının astragalos üzerine bastığı gözlemlenmekte, ancak tanrıçanın benzer bir betimlemesi bilinmemektedir. Astragaloslar antik toplumlarda başlıca oyun araçları olarak bilinmektedir. Bunun yanı sıra adak sunusu, mezar hediyesi ve kült amaçlı olarak ve de zar kehanetlerinde kullanılmışlardır. Kehanet yazıtlarında sayıların belirli isimlerle anılması söz konusu olup, sayı kombinasyonları ve toplamlarından sonra genetivus casusunda tanrı ya da kişiselleştirilmiş mitolojik karakterlerin isimlerine yer verilmektedir. Bu yazıtlarda Aphrodite’nin iki farklı şekilde karşımıza çıktığı görülmektedir ve bunlardan bir tanesi de Aphrodite Ourania’dır. Zarla elde edilen şans ve tesadüfi kehanetlerde tanrıçaya iyi bir iş veya seyahat ile ilişkili olarak başvurulduğu dikkat çekmektedir. Epigrafik veriler bu tür yazıtları diktirme işinin agoranomoslar tarafından üstlenildiğini gösterirken Aphrodite’nin birçok kentte agoranomoslar başta olmak üzere kent memuriyetlerinin koruyucusu olarak onurlandırıldığı da arkeolojik ve epigrafik verilerle belgelenmektedir. Bu bağlamda genel olarak aşkın, güzelliğin, zevk ve üremenin temsili olarak bilinen tanrıçanın farklı yönleriyle önem arz ettiği anlaşılmaktadır. Yazılı kaynaklar ve arkeolojik veriler bu tür kehanetlerin uygulanmasında bir tanrı betimlemesinin, zarların atıldığı bir masanın, astragalosların ve kehanet yazıtının gerekli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle Antalya heykelciği, Aphrodite’nin şans ve tesadüfi astragalos kehanetlerinde, özellikle iyi şans gerektiren ticaret ve seyahatlerle ilişkili olarak üstlendiği yönünü yansıtan bir “kehanet ikonografisi” içerisinde yorumlanmalıdır

Anahtar Kelimeler

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hava Keskin
0000-0001-7747-7059
Türkiye

Nurşah Çokbankir Şengül
0000-0002-5451-6198
Türkiye

Benay Özcan Özlü Bu kişi benim
0000-0002-0620-6718
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2022

Kabul Tarihi

24 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: XXXI Sayı: XXXI

IZ

https://izlik.org/JA22TD86MA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Keskin, H., Çokbankir Şengül, N., & Özcan Özlü, B. (2023). Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi. OLBA, XXXI(XXXI), 121-142. https://izlik.org/JA22TD86MA

AMA

1.Keskin H, Çokbankir Şengül N, Özcan Özlü B. Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi. Yok. 2023;XXXI(XXXI):121-142. https://izlik.org/JA22TD86MA

Chicago

Keskin, Hava, Nurşah Çokbankir Şengül, ve Benay Özcan Özlü. 2023. “Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi”. OLBA XXXI (XXXI): 121-42. https://izlik.org/JA22TD86MA.

EndNote

Keskin H, Çokbankir Şengül N, Özcan Özlü B (01 Mart 2023) Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi. OLBA XXXI XXXI 121–142.

IEEE

[1]H. Keskin, N. Çokbankir Şengül, ve B. Özcan Özlü, “Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi”, Yok, c. XXXI, sy XXXI, ss. 121–142, Mar. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22TD86MA

ISNAD

Keskin, Hava - Çokbankir Şengül, Nurşah - Özcan Özlü, Benay. “Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi”. OLBA XXXI/XXXI (01 Mart 2023): 121-142. https://izlik.org/JA22TD86MA.

JAMA

1.Keskin H, Çokbankir Şengül N, Özcan Özlü B. Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi. Yok. 2023;XXXI:121–142.

MLA

Keskin, Hava, vd. “Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi”. OLBA, c. XXXI, sy XXXI, Mart 2023, ss. 121-42, https://izlik.org/JA22TD86MA.

Vancouver

1.Hava Keskin, Nurşah Çokbankir Şengül, Benay Özcan Özlü. Antalya Müzesi Aphrodite Heykelciği Işığında Aphrodite Ourania ve Tanrıçanın Kehanet İkonografisi. Yok [Internet]. 01 Mart 2023;XXXI(XXXI):121-42. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22TD86MA