A FUNERARY STELE FROM ANTIOCHEIA AD ORONTES: TYPOLOGICAL AND ICONOGRAPHIC EVALUATION

Öz

This study examines in detail, from a typological and iconographic perspective, a funerary stele found during rescue excavations in 2017 at the necropolis of Antioch ad Orontes. Apart from minor cracks and missing parts, the funerary stele is intact and is currently preserved in the Hatay Archaeology Museum. The aim of this study is to contribute to the literature on funerary stelae, to determine the formal characteristics of the stele, to conduct an in-depth typological and iconographical examination of the figures in the decorative area, and to identify their stylistic features. The form of the funerary stele is a schematic naiskos, like other examples. Made of fine-grained white marble, the stele reflects the facade of a naiskos in a schematic Ionic order. The ornamentation is preserved in a rectangular form, bordered by acroteria at the top, a pediment and architrave below, and a frame on the sides, with two lines of inscription on the molding below. Similar examples are known from Late Hellenistic steles found in the city of Antioch. The deceased woman and the other female figure beside her must have been depicted within a schematic temple, thus bestowing immortality upon them. In the decorative area, a woman, possibly the deceased, is depicted seated on the right, a variation of the Antiochian Tyche type, and opposite her, standing, is another woman of a variation of the Pudicitia type. Both figures are typologically derived from the Late Classical and Early Hellenistic periods. However, since these early types are used in funerary stele, which dates to the Late Hellenistic period, the classicism within the Hellenistic period becomes apparent. Because it was not found in a specific stratum during excavation, the funerary stele has been dated to between 150-100 BC, primarily using analogy in sculpture. It has been determined that the funerary stele reflects the stylistic characteristics of the Late Hellenistic period of the region.

Anahtar Kelimeler

• Hatay
• Naiskos
• Antiokheia
• Tykhe
• Pudicitia.

Antiokheia ad Orontes’ten Bir Mezar Steli: Tipolojik ve İkonografik Değerlendirme

Öz

Bu çalışmada, Antiokheia ad Orontes kentinin nekropolis alanından, 2017 yılındaki kazı sırasında bulunmuş bir mezar steli tipolojik ve ikonografik açıdan detaylı olarak ele alınmıştır. Küçük kırık ve eksikler dışında mezar steli sağlam olup günümüzde Hatay Arkeoloji Müzesi’nde korunmaktadır. Çalışmanın amacı, mezar stelleriyle ilgili literatüre katkı sağlanması, stelin form özelliklerinin belirlenmesi, bezeme alanındaki figürlerin tipolojik ve ikonografik açıdan derinlemesine incelenmesi ve stil özelliklerinin saptanmasıdır. Mezar stelinin formu benzer örneklere göre şematik naiskostur. İnce kristalli beyaz mermerden yapılan stel şematik bir Ion düzenindeki naiskosun cephesini yansıtmaktadır. Üstte akroterler, altında alınlık ve arşitrav ile yanlarda çerçevenin sınırlandırdığı dörtgen formlu bezeme alanı ve altındaki silme üzerinde iki satır yazıt korunmuştur. Benzer formdaki örnekler, Antiokheia kentinden bulunan Geç Hellenistik Dönem stellerinden bilinmektedir. Ölen kadın ve yanındaki diğer kadın figür şematik bir tapınağın içerisindeki işlenerek ölümsüzlük verilmiş olmalıdır. Bezeme alanında sağda oturan Antiokheia Tykhe’si tipinin varyasyonu şeklinde işlenen olasılıkla ölen kadın ve karşısında ayakta Pudicitia tipinin varyasyonu şeklinde diğer bir kadın saptanmıştır. İki figürün de tipolojisi köken olarak Geç Klasik ve Erken Hellenistik Dönem’den seçilmiştir. Ancak erken dönemdeki bu tipler Geç Hellenistik Dönem’e tarihlenen bu mezar stelinde kullanıldığından Hellenistik Dönem içindeki klasisizm karşımıza çıkmaktadır. Kazı sırasında bir tabakadan bulunmadığından daha çok heykeltraşlıktaki analoji yöntemi kullanılarak eser MÖ 150-100 arasına tarihlenmiştir. Mezar stelinin bölgenin Geç Hellenistik Dönem stil özelliklerini yansıttığı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hatay
• Naiskos
• Antiokheia
• Tykhe
• Pudicitia.

Kaynakça

1. Blümel 1928 Blümel, C., Katalog der griechischen Skulpturen des fünften und vierten Jahrhunderts v. Chr. Katalog der Sammlung antiker Skulpturen III, Berlin.
2. Blümel 1966 Blümel, C., Die klassisch griechischen Skulpturen der Staatlichen Museen zu Berlin, Berlin.
3. Brunn – Bruckmann 1902 Brunn, H. – Bruckmann, F., Denkmäler griechischer und römischer Skulptur I, München.
4. Conze 1891 Conze, A., Beschreibung der antiken Skulpturen mit Ausschluß der pergamenischen Fundstücke, Berlin.
5. Couilloud 1974 Couilloud, M. T., “Reliefs funéraires des Cyclades de l’époque hellénistique à l’époque impériale”, BCH 98, 397-498.