Phokaia Maltepe Tümülüsünde Bulunan Greko-İtalik Amphoralar

Öz

Ionia'nın en büyük kentlerinden biri olan Phokaia, Orientalizan Dönem’den, Geç Antik Çağ'a kadar seramik üretimi yapan önemli bir merkezdir. Kent içinde ortaya çıkarılan arkeolojik alanlar arasında seramik çöplüklerinin geniş yer tutması bunun kanıtıdır. 1992 yılı kazı sezonunda, İÖ 4. yüzyıla tarihli bir tümülüsün dolgusunda, arkaik sur duvarının küçük bir bölümü keşfedilmiştir. Ancak bu tümülüsün arkaik sur duvarını korumak dışındaki önemli bir özelliği, seramik çöplüğü olarak kullanılmış olmasıdır. Bu durum bize kentin özellikle Hellenistik Dönem seramik üretimi hakkında önemli bilgiler vermiştir. Tümülüsün dolgusunda yapılan kazılarda çok sayıda ve farklı tipte seramik ortaya çıkarılmıştır. Bu seramikler içinde, Batı Akdeniz üretimi olarak bilinen Greko-Italik amphoraların yoğun olarak bulunması, bu amphora formunun Phokaia'da da üretilmiş olabileceği fikrini akla getirmiştir. Bu amaçla toplam 40 adet ağız-boyun ve dip parçası bu yayın içinde incelendi. Bunun yanında, üretimin varlığını ispat etmek amacıyla, farklı açmalarda bulunmuş amphoralardan kil örnekleri ve yakınlardaki dere yataklarından alınan toprak örneklerinin petrografik ve kimyasal analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda Greko-Italik amphoraların İÖ 3. ve 2. yüzyıllarda Phokaia'da da üretildikleri anlaşılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Phokaia, Greko-Italik, Maltepe Tümülüsü, Seramik Üretimi, Amphora, Hellenistik.

THE GRECO-ITALIC AMPHORAE FOUND ON MALTEPE TUMULUS IN PHOCAEA

Öz

Phocaea, which was one of the biggest cities in Ionia, was also an important pottery production centre from the Orientalising Period to the Late Antique Period. The many large pottery dumps which were unearthed in different sites in the modern city of Foça are evidence of this large-scale production. During the 1992 excavation season, a small part of the Archaic Period city wall of Phocaea was discovered in the fill of a fourth century mound referred to as Maltepe. However, in addition to preserving the archaic city wall for millennia, the other feature of this mound was its use as a ceramic dump. This situation gives us much important information about the pottery production in the city, especially during the Hellenistic Period. Many different pottery types were unearthed from the fill of the tumulus. Numerous Greco-Italic amphora fragments of the form known as western Mediterranean were also found among other pottery in the course of the tumulus excavation. The existence of these fragments here suggests that this type of amphora may have been produced in Phocaea. A total of 40 rim and base fragments were studied for this publication. In addition, in order to discover proof of their production in Phocaea, clay samples taken from the amphora fragments and soil samples taken from the local stream bed were analysed petrographically and chemically. As a result of these analyses, it was established that Greco-Italic amphorae were also produced in Phocaea in the third and second centuries BC.

Anahtar Kelimeler

• Phocaea, Greco-Italic, Maltepe Tumulus, Ceramic Production, Amphora, Hellenistic

Kaynakça

1. Kerr 1977 Kerr, P. F., Optical Mineralogy, McGraw-Hill Co. First Ed’n, New York.
2. Ohno 2007 Ohno, Y., Spectral Colour Measurement, in CIE Colorimetry: Understanding the CIE System, J. Schanda, Ed., Ch. 5, Wiley Publication, New York.
3. V., Kreiter, A. (eds). Proceedings of the conference EMAC’07, 9th European Meeting on Ancient Ceramics, 24-27 October 2007, Budapest, Vessels: inside and outside, 2009, 1-6.
4. Olcese 2011-2012 Olcese, G., Atlante Dei Siti Di Produzione Ceramica. (Toscana, Lazio, Campania e Sicilia) con le tabelle dei principali RELITTI del Mediterraneo occidentale. IV secolo a.C.-I secolo d.C.Immensa Aequora 2, Roma.
5. Olcese 2012 Olcese, G., Le anfore Greco-Italiche di Ischia: Archeologia e Archeometria, Artigianato ed economia del Golfo di Napoli (Immensa Aequora 1), Edizioni Quasar, Roma.
6. Özışık 2000 Özışık, G., Yapı Mühendisliğinde Tuğla Elemanlar ve Yapı Sistemleri, Birsen Yayınevi, İstanbul.
7. Rapp 2002 Rapp, G., Archaeomineralogy, Springer-Verlag, Berlin.
8. Selçuk 1997 Selçuk, T., 1992-1995 Yılları Arasında Phokaia Kazılarında Bulunmuş Ticari Amphoralar, (Unpublished Master Thesis), İzmir.