YUKARI MEZOPOTAMYA’NIN İLK BOYALI
ÇANAK-ÇÖMLEKLERİ:
HASSUNA, SAMARRA VE HALAF
YENİ YORUMLAR VE YAKLAŞIMLAR I:
Bölüm 1: Hassuna ve Samarra
Öz
Uygarlığın beşiği olarak kabul edilen Yukarı Mezopotamya’nın tarihöncesine
dair son yıllarda gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda oldukça değerli bilgilere ulaşılmıştır. Son elli yıl içerisinde bu coğrafyaya hayat veren Fırat ve Dicle nehirleri üzerine inşa edilen barajlar nedeniyle yoğunluk kazanan arkeolojik etkinlikler sayesinde eski bilgilerin yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Yukarı Mezopotamya’nın ilk boyalı çanak-çömlek türleri olan Hassuna,
Samarra ve Halaf hakkındaki görüşler geçen yüzyıldaki geleneksel fikirlere dayanmaktadır. Bu eski yaklaşımlar son zamanlarda Mezopotamya uzmanları arasında
ciddi bir tartışma konusuna dönüşmüştür. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki kazıların yanı sıra, Kuzey Suriye’de yürütülen arkeolojik etkinlikler konunun yeniden
ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada Yukarı Mezopotamya’nın Geç
Neolitiği içinde değerlendirilen Hassuna, Samarra ve Halaf hakkında geçen yüzyılda ortaya çıkan algılar ve yanlışlar ayrıntılı olarak ortaya konulmaya çalışılmakta;
günümüz bilgileri ışığı altında meydana gelen yeni düşünceler ve yaklaşımlar da
tartışılmaktadır. İki bölüm halinde hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümünde
muğlak bazı tanımlamalar üzerine dayanan Hassuna ve Samarra konusu ele alınırken, ikinci bölümde ise son yıllarda tartışmaların yoğunluk kazandığı Halaf konusu
ayrıntılı incelenmektedir
Anahtar Kelimeler
The First Painted Potteries of the Upper Mesopotamia:
Hassuna, Samarra and Halaf. New Interpretations and Approaches.
Volume 1: Hassuna and Samarra
Öz
Recent archaeological investigations carried out in the frame of several dam
projects on the Euphrates and the Tigris Rivers revealed valuable data on Upper
Mesopotamian prehistory, the cradle of civilizations. The new data obtained
from the salvage projects in the last 50 years claims a re-assessment of the earlier arguments. The traditional concepts on the earliest painted pottery of Upper
Mesopotamia – the Hassuna, Samarra and Halaf potteries – are based on the
arguments from the last century. Recently, the previous approaches are intensively discussed among specialists. The archaeological excavations carried out in
South-eastern Anatolia and those in Northern Syria require a re-handling of this
subject. This study deals with a detailed discussion on the mistakes of the previous approaches on the potteries of Hassuna, Samarra and Halaf, and on the new
approaches and suggestions basing on recent informations. The first part of this
study deals with the ambiguous explanations on the Hassuna and Samarra, and the
second part with a detailed discussion of recent arguments on the Halaf.
Anahtar Kelimeler
