Nikandros Grubu:
Gruba Ait Amphora Mühürlerinin Kalıp Çalışmaları
Öz
1951 yılında, V. Grace tarafından, Delos kazılarında ele geçen amphora
mühürleri arasında saptanan ve isme sıkça rastlanmasından hareketle Nikandros
Grubu olarak adlandırılan amphoraların üretim yerinin Batı Anadolu, EphesosMetropolis çevresi olduğu son yapılan araştırmalarla ortaya çıkmıştır. İ. Ö. 2.
yüzyılın 2. çeyreği ve aynı yüzyılın 2. yarısında, daha çok yerel tüketime yönelik
şarabı taşımak için kullanıldıkları kabul edilen Nikandros Grubu amphoralarının,
sayıca az olmakla birlikte, Doğu Akdeniz’deki varlıkları dikkat çekicidir. Bu
grup amphoralara ait mühür ve gövde parçaları Alexandria (Mısır) başta olmak
üzere, Delos, Tenos, Atina, Karadeniz’deki merkezler, Pergamon, Nagidos, Levant
Bölgesi, Crocodilopolis-Arsinoe, Akoris, Tebtynis ve Bouto’da (Mısır) ele geçmiştir. Diğer merkezlere oranla Alexandria kentinin Nikandros Grubuna ait çok sayıda
amphora mühürü içermesi, mühürlere ilişkin kalıp çalışmalarının yapılmasını olanaklı kılmıştır. Bu mühürleri içeren bir veri bankası oluşturulmuş ve buna, komple
bir başvuru kaynağı oluşturmak üzere, günümüze kadar diğer merkezlerde ele
geçen ve yayınlanan tüm Nikandros Grubu amphora mühürleri eklenmiştir. Buna
göre, grubun amphoralarını mühürleme sistemi, mühürlerin özellikleri, düzenleniş
biçimleri, mühürler üzerindeki yazıtların karakteri ve mühürlerde yer alan isimler gibi konulara ışık tutacak bilgileri elde etmek mümkün olmuştur. Makalede,
Nikandros Grubu amphoralarının Alexandria buluntuları da değerlendirilerek form
ve kil özellikleri, mühürlerin genel karakteri, mühürler üzerinde yer alan isimlerin
(bugünkü bilgilerimiz ışığında) tam listesi ve mühürlerin kalıp tespitinde uygulanan yöntemler sunulmaktadır. Bu çalışma, ayrıca, çeşitli tüketim merkezlerinde ele
geçen ve kökeni tespit edilemeyen mühür-lerin, Nikandros Grubuna ait olanlarının
daha kolaylıkla tanınmasına yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelimeler
NIKANDROS GROUP:
MATRIX STUDIES ON THE AMPHORA STAMPS OF
THE GROUP
Öz
Amphoras of Nikandros Group, classified among the amphora stamps found in
the excavations on Delos by V. Grace and thus called after the frequent attestation
of the name, are suggested to have been produced in Western Anatolia, around
Ephesos and Metropolis. They were supposedly produced for the transportation
of wine intended for local consumption in the 2nd quarter of the 2nd century BC,
and 2nd half of the 2nd century BC. Though of limited quantity, their existence
in the Eastern Mediterranean centers is significant. The stamps and body shards
belonging to this group have been recorded in Alexandria (Egypt), Delos, Tenos,
Atina, centers in the Black Sea Region, Pergamon, Nagidos, the Levant Region,
Crocodilopolis-Arsinoe, Akoris, Tebtynis and Bouto (Egypt). Matrix studies of the
stamps of Nikandros Group have been made possible by the numerous examples
found in Alexandria. A database containing the stamps of the group in Alexandria
has been prepared. To this, all the stamped handles of Nikandros Groups found in
varied consumption centers and published till the present day have been integrated
in order to have a complete stamp database of the Group. Through this database,
it is possible to get information about the system of stamping amphoras of the
group, characteristics of the stamps, organization of stamps, characteristics of the
inscriptions on the stamps, and the names inscribed on the stamps. In the article, by
examining the findings in Alexandria, the form and clay features of the amphoras
of Nikandros Group, the general characteristics of the stamps, a complete list of the
names appearing on the stamps, and the methods used for the definition of matrices
have been presented
Anahtar Kelimeler
