ARIMINUM ve SELEUCIA AD CALYCADNUM KONSİLLERİ 359 İKİZ KONSİLLER YILI

Öz

Yaklaşık İS VI. yüzyıla kadar süren Erken Hıristiyanlık Dönemi, din adamlarının Hıristiyanlığın temel konularını biçimlendirmek ve herkesin anlayabileceği ölçütte genel kurallar oluşturmakla ilgili çabalarına sahne olmuştur. Özellikle Hz. İsa’nın Hıristiyanlıktaki yerinin belirlenmesi başta olmak üzere, birçok dinsel sorunun tartışılması ve bir karara bağlanması amacıyla çeşitli konsiller toplanmış ve bu yeni dini benimseyenlerin ortak duygulanımlarına hitap edecek ilkeler oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu konsillerden biri, 359 yılında Seleucia ad Calycadnum’da (Silifke) toplanmış ve bu kentin erken Hıristiyanlık tarihinin genel özelliklerinin belirlenmesiyle ilgili yapılacak herhangi bir araştırmada ön plana çıkmasında etkin olmuştur.Makaleye konu alınan 359 yılı Seleucia ad Calycadnum Konsil’i, bu konsilde yaşanan gelişmeler ve alınan kararlar, Kilise Tarihi açısından önemli olduğu kadar, Anadolu’nun dinsel, siyasal ve kültürel tarihi için de değerli bir belge niteliği taşımaktadır. Bu nedenle, kentte yapılan Konsil toplantısının genel özelliklerinin yanı sıra yine Hıristiyanlık açısından önemli veriler olarak değerlendirilen Seleucia ad Calycadnum ve çevresindeki arkeolojik kalıntıların da incelenmesi gerekir. Böyle bir incelemede özellikle şu sorulara yanıt aranmalıdır: Seleucia ad Calycadnum’un Hıristiyanlığın tarihsel gelişimi açısından önemi nedir? Azize Thecla kent için neden önemlidir? İmparatorların Ariusçuluk karşısında davranış ve düşünceleri nasıldır? Kent, 359 yılına kadar toplanan hangi konsillere temsilci gönderir ve bu temsilciler kimlerdir ve hangi dinsel görüşlerin yanında yer alırlar? 359 yılında toplanan konsilde hangi görüşler temsil edilir? Seleucia ad Calycadnum Konsili’nin, Ariusçuluk ve Roma İmparatorluğu açısından önemi nedir? Seleucia ad Calycadnum Konsili, sonuçları açısından nasıl bir önem taşır?Bu yöntemle hareket edildiğinde makale üç bölüm halinde hazırlanmıştır: Birinci bölümü oluşturan “359 Yılına Kadar Kristoloji Tartışmaları” genel olarak Kristoloji tartışmalarının Roma İmparatorluğu içindeki durumunu irdeler. Seleucia ad Calycadnum kentinin Hıristiyanlık açısından önemini vurgulayan bilgilere yer verir. Bu bölüm, Hıristiyanlık açısından büyük önem taşıyan bir konsil toplantısı için neden Seleucia ad Calycadnum’un seçildiğinin anlaşılmasına yardımcı olur. Bunun yanında, yine bu bölümde Hıristiyanlığın gelişimine ve dinbilimsel yayılımına etkide bulunan Azize Thecla’nın Seleucia ad Calycadnum açısından önemi vurgulanmıştır.İkinci Bölüm “Ariminum Konsili” başlığını taşır. Ariminum’daki (Rimini) konsilin toplanma nedenleri incelenmektedir. Bu nedenle öncelikle Hıristiyanlık tarihinde ilk evrensel konsil olma özelliği taşıyan Nicaea Konsili’nin toplanmasına neden olan ve bu tarihten başlayarak Hıristiyanlık tarihinde bitmez tükenmez bir tartışmayı (Hz. İsa, Tanrı’nın oğlu mu, yoksa bir insanoğlu mu?) yaratan Rahip Arius’un dinsel öğretilerine yer verilmiştir. Ayrıca bu bölümde, Arius’un öğretileriyle gelişen Ariusçuluğun Hıristiyanlık ve Roma İmparatorluğu üzerindeki etkisi açımlanmaya çalışılmış ve Seleucia ad Calycadnum piskoposlarının Ariusçulukla ilgili konsillere katılımları, bu konsillerdeki konumları irdelenmeye çalışılmıştır.Üçüncü Bölüm “Seleucia ad Calycadnum Konsili” başlığını taşır. Bu bölümde 359 yılında, Doğulu ve Batılı piskoposların aynı sorun üzerine ayrı kentlerde toplandıkları ve önemli kararlara imza attıkları Seleucia ad Calycadnum Konsil’leri irdelenmiştir. Ariminum ve Seleucia ad Calycadnum Konsili’ni, Yunanca ve Latince yazılı kaynaklardaki belgelerden yararlanarak incelemeye çalıştığımız bu bölümde, özellikle Seleucia ad Calycadnum Konsil’inin toplanma nedeni, oturumlarda yaşanan sıradışı gerginlikler, toplantı sonunda alınan karar ve bu kararın dinsel ve siyasal etkisi üzerinde durulmuştur.Sonuç bölümünde konuyla ilgili genel bir değerlendirmenin yanı sıra varılan bulgular da ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temelinde Kilise Tarihine ilişkin Yunanca ve Latince kaynaklara başvurulmuş, bu çerçevede Hıristiyanlıkla ilgili yapılacak araştırmalarda birincil derecede önemli olan Patrologia Latina’dan alıntılar yapılmıştır. Özellikle Theodoretus, Athanasius, Sozomenus, Socrates Scholasticus gibi Kilise Tarihçilerinin Seleucia ad Calycadnum Konsili ve genel olarak Ariusçuluk üzerine yazdıkları yapıtlar kaynak alınmıştır. Çalışmanın tümünde bazı terimlerin, kişilerin ya da coğrafi adlarının –başka türlü belirtilmedikçeLatince yazımına özen gösterilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Kilise, konsil, Seleucia, Silifke, Cilicia, Kilikia, Arius, İsa, Hıristiyan, Ariminum, Seleukeia.

Öz

Early Christianity covers almost six centuries. During this period, Church fathers tried to shape the main aspects of Christianity and attempted to build general rules of Christianity which would be easily followed by everyone. There were many councils during this period in which the role of Jesus in Christianity and Christological issues were discussed and appropriate principles to reflect Christianity formed. One of these councils gathered in Seleucia ad Calycadnum in 359 A.D. This council became a milestone in the history of Early Christianity in Seleucia.The Council of Seleucia and its developments and decrees were not only important from the perspective of Church history but also for the significant evidence regarding the religious, social and cultural history of Anatolia. For this reason general aspects of the Council of Seleucia and archaeological findings related to Christianity in Seleucia should be carefully studied.A study like this should address questions like: what is the importance of Seleucia regarding historical aspects of Christianity? Why is Saint Thecla important for this city? What is the attitude of Emperors towards Arianism? Until 359, Seleucia participated in many councils. Who was represented Seleucia in these councils and what were their views? What were the main issues of the council in 359? What is the importance of Council of Seleucia on Arianism and Roman Empire? What is the importance of the Council of Seleucia with respect to its conclusion?This study has three parts. The first part deals with Christological discussions until 359 and their role in the Roman Empire. There is also extensive information on the importance of Seleucia in the Christian world. Also, we shall explore why Seleucia was selected as a location for the council. Furthermore, we shall discuss the role of Saint Thecla who helped to shape and spread Christianity for the region.The second part deals with the Council of Ariminum and the reasons for arranging the council in Ariminum. First, we shall discuss the doctrines of Bishop Arius who put forward discussion regarding Jesus’ nature (son of God or human being). These Christological doctrines were the cause of the first universal Council in Nicaea. We shall also discuss the impact of Arianism, which was shaped by doctrines of Arianus, on Christianity and Roman Empire. In addition, we shall explore the participation of bishops of Seleucia in councils on Arianism and their roles in these councils.The third part deals with the Council of Seleucia. In this section we shall explore councils of Seleucia and Ariminum in which bishops from East and West were focused on same issue and prepared many doctrines. Based on Latin and Greek sources, we shall discuss these two councils and especially deal with why council was held in Seleucia, tense moments during the sessions, decree at the end of the council and social and religious impact of this decree.In conclusion, we shall evaluate the topic as well as findings related to the issue. As a core resource of this study, we shall use Latin and Greek publications on Church history. In particular quotes from Patrologia Latina are used as a primitive source in Christian studies. Additional sources include the works of church historians; Theodoretus, Athanasius, Sozomenus, Socrates Scholasticus on Council of Seleucia and Arianism. The Latin version of personal and geographic names will be used unless otherwise specified

Anahtar Kelimeler

• Church, council, Seleucia, Cilicia, Arius, Christianity, Ariminum, Jesus

Kaynakça

1. Erken Hıristiyanlık Kaynakları Athanasius S., P., N., Athanasii, Opera Omnia Quae Exstant, Accurante et Recognoscente J. – P. Migne, Bibliothecae Cleri Universae, tomus secundus, Excudebatur et Venit Apud J. – P. Migne Editorem,1857.
2. Appendix ad opera S. Leonis Magni (Patrologia latina, vol. 84. J. P. Migne, ed. Parisiis: excudebat Migne, 1846).
3. Cassiodorus – Epiphanius Cassiodori – Epiphanii, Historia Ecclesiastica Tripartita, Historiae Ecclesiasticae Ex Socrate Sozomeno Et Theodoreto In Vnum Collectae Et Nuper De Graeco In Latinum Translatae Libri Numero Duodecim (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum Vol. LXXI), Editionem Cravit Rudolphus Hanslik, Vindobonae, Sozomeni Ecclesiastica Historia, edidit Robertus Hussey, S. T. B., Nuper Historiae Ecclesiasticae Proffesor Regius, Tomus I, Oxonii: E Typhographeo Academico, 1860.
4. Theodoreti Episcopi Cyri, Ecclesiasticae Historiae Libri Quinque Cum Interpretatione Latina et Annotationibus Henrici Valesii, Recensuit Thomas Gaisford S. T. P. Aedis Christi Decanus Linguae Graecae Professor Regius, Oxonii: E Typhographeo Academico 1854. Çağdaş Kaynaklar Çelik 1996 Durak 2005
5. Byzantini (TIB) Kilikien und Isaurien Band 5, Viyana. Kaçar 1999
6. Kaçar, T., “A Study Of The Early Church Councils. From The Apostolic Council Of Jerusalem AD. 52 To The Second Ecumenical Council AD. 381”, A thesis presented to the Department of Classics and Ancient History of Universty of Wales, Swansea to qualify a PhD degree. October 1999, (Unpublished).
7. Kristoloji Tartışmaları”, Olba S. XI, Mersin Üniversitesi Kilikia Arkeolojisini Araştırma Merkezi Yayınları, Mersin, s. 199 – 219. Özyıldırım 2005 (b) Özyıldırım, M., “Erken Hıristiyanlık Dönemi Dinsel Tartışmaları ve Mersin Sınırları İçindeki Piskoposluk Merkezleri”, Tarih İçinde
8. Mersin Kolokyumu II, T. C. Mersin Üniversitesi Yayınları No: 14, Mersin, s. 57 – 66. Rubenstein, L., R., İsa Nasıl Tanrı Oldu (Çev. C. Demirkan), Gelenek Yay. İstanbul. Şer, A., Siirt Vakayinamesi (Çev. C. Kabadayı), Yaba Yayınları, İstanbul. Wright, F., D., “Konseyler ve İnanç Bildirgeleri”, (Çev. S. Sel – L. Kıvran), Hıristiyanlık Tarihi, Us Yayıncılık, İstanbul. Elektronik kaynaklar: Aurelius Augustinus http://la.wikisource.org/wiki/De_trinitate/C_liber_VI Hieronymus Maraval 2003 http://khazarzar.skeptik.net/books/hieronym/viris_l.htm

9. Maraval, P., “The Earliest Phase of Christian Pilgrimage in the Near East (before the 7th century)”, Dumbarton Oaks Papers Library and Collection, No: 56 Washington D. C., http:// www.doaks.org/etexts. html. Wace, H., A Dictionary of Christian Biography and Literature to the End of the Sixth Century A. D., with an Account of the principal Sects. and Heresies. http://en.wikipedia.org/wiki/Acacius_of_Caesarea. The Catholic Encyclopedia 1912: Arbez, “Antioch”. http://www.newadvent.org/cathen/01570a.htm
10. The Catholic Encyclopedia 1912: Benigni, “Council of Rimini”. http://www.newadvent.org/cathen/13057b.htm
11. The Catholic Encyclopedia 1912: Bridge, “Homoousion”. http://www.newadvent.org/cathen/13157c.htm
12. The Catholic Encyclopedia 1912: Clifford, “Acacians”. http://www.newadvent.org/cathen/01079b.htm
13. The Catholic Encyclopedia 1912: Clifford, “Acacius”. http://www.newadvent.org/cathen/01081a.htm