Küçük Güzeldir: Önceliği İnsana Veren Bir Ekonomi Anlayışı

Öz

18. ve 19. yüzyıllarda, Endüstri Devrimi’nin etkisiyle yeniden şekillenen üretim teknikleri, tüm dünyada önemli bir takım gelişmelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır. Özellikle Batı Avrupa’da yaşanan gelişmeler, dünya genelinde topyekûn değişimlerin habercisi olmuştur. Toplumsal hayatta meydana gelen bu değişimlere dair oldukça fazla tartışma gündeme gelmiştir. İlgili tartışmaların her biri farklı konuları ihtiva ediyor olsa da genel olarak düşünürler, kapitalist ekonomik sistemin yarattığı sonuçlar üzerine odaklanmışlardır. Bu noktada E. F. Schumacher’ın kaleme aldığı Küçük Güzeldir isimli çalışma da yeni ekonomik modelin doğurduğu sonuçlar üzerinde duran önemli bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Schumacher’a göre Endüstri Devrimi’nden sonra meydana gelen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, insanlar arasında; özellikle de işçi sınıfı ile sermaye sahipleri arasında, belirgin bir eşitsizliğin doğmasına neden olmuştur. Kapitalist ekonomik sistemin hem insanlar üzerinde hem de doğa üzerinde olumsuz ve yıkıcı etkilerinin olduğunu düşünen Schumacher, alternatif bir ekonomik model arayışına girmiştir. Bunun akabinde II. Dünya Savaşı’ndan sonra, dünyada yayımlanan en iyi 100 eser arasında yer alan Küçük Güzeldir isimli çalışmasını yayımlamıştır. Söz konusu eserde, kapitalist ekonomik sistemin yol açtığı sorunların ne olduğuna dair çok boyutlu bir perspektif sunmakta ve bu konuda birtakım çözüm önerilerinde bulunmaktadır. Özellikle Schumacher eserinde, kapitalizmin temel mottosu olan daha fazla büyüme hedefine karşılık; küçük güzeldir ilkesini gündeme getirmiştir. Schumacher’ın öne sürdüğü bu ilke, kapitalizmin olumsuz etkilerini anlamak adına oldukça önemli görülmektedir. Daha fazla büyümeyi ve kâr elde etmeyi temel ilke haline getiren kapitalist sistemin, doğa üzerindeki etkilerinin son bulması gerektiğini savunan Schumacher, eserinde doğanın sürdürülebilir yapısıyla uyumlu bir ekonomik model geliştirmek gerektiğinin altını çizmektedir. Bu nedenle Schumacher’ın eseri, yayımlandığı günden bu yana minimalist akımlara ve çevre hareketlerine önemli bir referans kaynağı haline gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Küçük Güzeldir
• E.F. Schumacher
• Çevre Sosyolojisi

Small is Beatiful: A Study of Economics As If People Mattered

Öz

18. ve 19. yüzyıllarda, Endüstri Devrimi’nin etkisiyle yeniden şekillenen üretim teknikleri, tüm dünyada önemli bir takım gelişmelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır. Özellikle Batı Avrupa’da yaşanan gelişmeler, dünya genelinde topyekûn değişimlerin habercisi olmuştur. Toplumsal hayatta meydana gelen bu değişimlere dair oldukça fazla tartışma gündeme gelmiştir. İlgili tartışmaların her biri farklı konuları ihtiva ediyor olsa da genel olarak düşünürler, kapitalist ekonomik sistemin yarattığı sonuçlar üzerine odaklanmışlardır. Bu noktada E. F. Schumacher’ın kaleme aldığı Küçük Güzeldir isimli çalışma da yeni ekonomik modelin doğurduğu sonuçlar üzerinde duran önemli bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Schumacher’a göre Endüstri Devrimi’nden sonra meydana gelen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, insanlar arasında; özellikle de işçi sınıfı ile sermaye sahipleri arasında, belirgin bir eşitsizliğin doğmasına neden olmuştur. Kapitalist ekonomik sistemin hem insanlar üzerinde hem de doğa üzerinde olumsuz ve yıkıcı etkilerinin olduğunu düşünen Schumacher, alternatif bir ekonomik model arayışına girmiştir. Bunun akabinde II. Dünya Savaşı’ndan sonra, dünyada yayımlanan en iyi 100 eser arasında yer alan Küçük Güzeldir isimli çalışmasını yayımlamıştır. Söz konusu eserde, kapitalist ekonomik sistemin yol açtığı sorunların ne olduğuna dair çok boyutlu bir perspektif sunmakta ve bu konuda birtakım çözüm önerilerinde bulunmaktadır. Özellikle Schumacher eserinde, kapitalizmin temel mottosu olan daha fazla büyüme hedefine karşılık; küçük güzeldir ilkesini gündeme getirmiştir. Schumacher’ın öne sürdüğü bu ilke, kapitalizmin olumsuz etkilerini anlamak adına oldukça önemli görülmektedir. Daha fazla büyümeyi ve kâr elde etmeyi temel ilke haline getiren kapitalist sistemin, doğa üzerindeki etkilerinin son bulması gerektiğini savunan Schumacher, eserinde doğanın sürdürülebilir yapısıyla uyumlu bir ekonomik model geliştirmek gerektiğinin altını çizmektedir. Bu nedenle Schumacher’ın eseri, yayımlandığı günden bu yana minimalist akımlara ve çevre hareketlerine önemli bir referans kaynağı haline gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Small is Beatiful
• E. F. Schumacher
• Enviromental Sociology

Kaynakça

1. Schumacher, E. F. (2017). Küçük Güzeldir: Önceliği İnsana Veren Bir Ekonomi Anlayışı. İstanbul: Varlık Yayınları.