Öğrencilerin Genel Piyasa Davranışlarına İlişkin Farkındalık Seviyelerinin Arbitraj Davranışına Etkisi: Logit Modeli

Öz

Birçok alanda finansal ürün ve uygulamaların artması ve karmaşık hale gelmesi, finansal karar alırken bireyleri daha dikkatli davranmaya itmektedir. Finansal karar alırken gerekli olan bilgi ve birikime sahip olan bireyler, aldıkları kararlar sonucunda hem kendilerine hem de finansal sistemin gelişimine katkı sağlayabilmektedirler. Yatırımcılar, alacağı finansal kararlar sonucunda kar elde etme amacı gütmektedir. Döviz piyasasında işlem yapmak isteyen bireyler, döviz piyasasıyla ilgili konuları iyi derecede bilmek durumundadır. Arbitraj, döviz piyasalarında çokça adı geçen kavramlardan biridir. Arbitraj, farklı piyasalarda oluşan fiyat farklılıklarından faydalanmak için kıymetli maden, menkul kıymet ve yabancı para satın alarak bunları eş zamanlı olarak diğer piyasalarda satıp kazanç sağlama işlemine verilen isimdir. Bu çalışma üniversite öğrencilerinin genel piyasa davranışlarına yönelik finansal okuryazarlık seviyelerinin arbitraj davranışı üzerine etkisini araştırmak için yapılmıştır. Öğrencilerin genel piyasa davranışlarına ilişkin farkındalık seviyelerinin öğrencilerin arbitraj davranışına istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin farkındalık seviyesindeki artışların öğrencileri döviz piyasasında arbitraj yapmaya ittiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arbitraj
• logit modeli
• finansal farkındalık

The Effect Of Students' Awareness Levels On General Market Behaviors On Arbitrage Behavior: The Logit Model

Öz

The increase and complexity of financial products and applications in many areas push individuals to be more careful when making financial decisions. Individuals who have the necessary knowledge and experience when making financial decisions can contribute to the development of both themselves and the financial system as a result of the decisions they take. Investors aim to make a profit as a result of the financial decisions they will take. Individuals who want to trade in the foreign exchange market must have a good knowledge of the subjects related to the foreign exchange market. Arbitrage is one of the concepts that is mentioned a lot in foreign exchange markets. Arbitrage is the name given to the process of buying precious metals, securities and foreign currency in order to benefit from price differences in different markets and selling them simultaneously in other markets and making a profit. This study was conducted to investigate the effect of university students' financial literacy levels on general market behavior on arbitrage behavior. It was concluded that the awareness levels of the students about the general market behaviors had a statistically significant effect on the arbitrage behavior of the students. In addition, it was determined that the increase in the awareness level of the students pushed the students to arbitrage in the foreign exchange market.

Kaynakça

1. Arslan, Ö. (2020). Üniversite öğrencilerinde finansal okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi: Sivas cumhuriyet üniversitesi örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (1), 227-257.
2. Bacova, M., Conkova, M., ve Bricova, Z. (2013). Financial literacy of students in Slovak republic. The 7th International Days of Statistics and Economics, 51-60.
3. Bağcı H. ve Arabacı S. M. (2019). Finansal okuryazarlık düzeyinin ve finansal okuryazarlığı etkileyen faktörlerin belirlenmesi, Business and Management Studies: An International Journal, 7(3), 68-88.
4. Barış, S. (2016). Finansal okuryazarlık ve bütçeleme davranışı: üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. TESAM Akademi Dergisi, 3 (2), 13-38.
5. Biçer E. B. ve Altan F. (2016). Üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık ile ilgili tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1501-1517.
6. Bircan, H. (2004). Lojistik regresyon analizi: tıp verileri üzerine bir uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (8), 185-208.
7. Bodie, Z., Kane, A. ve Marcus, A. J. (2014). Investments (10nd ed.). The McGraw-Hill/Irwin Series in Finance, Insurance and Real Estate. New York: McGraw-Hill Education.
8. Çam, V. A. ve Barut, A. (2015). Finansal okuryazarlık düzeyi ve davranışları: Gümüşhane üniversitesi önlisans öğrencileri üzerinde bir araştırma. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi, 4(7), 63-72.

9. Çokluk, Ö. (2010). Kuram ve uygulamada eğitim bilimleri / Educational sciences: theory & Practice 10 (3), 1357-1407.
10. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LİSREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
11. Ergün, B. Şahin, A. ve Ergin, E. (2014). Finansal okuryazarlık: işletme bölümü öğrencileri üzerine bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(34), 847-864.
12. Gökmen, H. (2012). Finansal okuryazarlık. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
13. İslamlı, İ. ve Aliyev, Y. (2016). Finansal okuryazarlılığın sosyo-ekonomik duruma etkisi: Bakü örneği. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, (6), 11-20.
14. Kalaycı, Ş. (2005). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
15. Karadeniz, E., Koşan, L., Gecgin, E. ve Beyazgül, M. (2019). Üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerinin analizi: Kafkas üniversitesi Sarıkamış kampüsünde bir araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 325-346.
16. Karluk, S. R. (2013). Uluslararası ekonomi teori-politika. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
17. Kılıç, Y. Ata, H. A. Ve Seyrek, H. İ. (2015). Finansal okuryazarlık: üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (66), 129-150.
18. Kocabıyık, T. ve Teker, T. (2018). Finansal okuryazarlık: Süleyman Demirel üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (2) ,117-144.
19. Korkmaz, T. ve Ceylan, A. (2015). Sermaye piyasası ve menkul değer analizi. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
20. Lusardi, A. ve Olivia S. M. (2014). The economic importance of financial literacy: theory and evidence. Journal of Economic Literature, 52 (1), 5-44.
21. Namlı, S. ve Kaya, A. (2019). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerinin tespiti: Atatürk üniversitesi örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 13 (19), 960-982.
22. Öngen, H. B. ve Öngen, E. (2018). Finansal okuryazarlık eğitiminin, üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyleri üzerine etkisi: Adnan Menderes üniversitesi Aydın iktisat fakültesi örneği. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (66) , 222-238.
23. Seyidoğlu, H. (2015). Uluslararası iktisat teori politika ve uygulama. İstanbul: Güzem Can Yayınları.
24. Sumer, S. ve Gövdeli, T. (2020). Finansal okuryazarlık ve finansal davranış üzerine bir çalışma. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1 (1), 86-98.
25. Temizel, F. ve Bayram, F. (2011). Finansal okuryazarlık: Anadolu üniversitesi iktisadi idari bilimler fakültesi (İİBF) öğrencilerine yönelik bir araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12 (1), 73-86.
26. Ünal S., Düger Y.S. ve Söylemez C. (2015). Ekonomi okuryazarlığı ve kredi kartı tutumunun Rasyonel kredi kartı kullanımına etkisi: Dumlupınar üniversitesi Tavşanlı MYO örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(1), 31-52.
27. Yılmaz, E. ve Aslan, T. (2020). Finansal okuryazarlık ve Siirt üniversitesi öğrencilerine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (87) , 181-202.
28. Yılmaz, V. ve Tuncay, M. (2012). Finansal liberalizasyonun tasarruf ve yatırım üzerine etkisi: Türkiye örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26 (3-4), 345-363.