SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ

Cilt: 32 Sayı: 1 1 Mart 2013
  • Fatma BÜYÜKKARCI Yılmaz
PDF İndir
EN TR

SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ

Öz

Hz. Muhammed’e peygamberliği sırasında verilen mucizelerden biri de işaretiyle ayın ikiye ayrılıp tekrar birleşmesi, yani “Şakku’l-kamer” mucizesidir. Halk edebiyatına ve klasik edebiyata ait eserlerde sıklıkla görülen motiflerden olan “Şakku’l-kamer” mucizesi, mesnevilerde, kasidelerde veya diğer edebi eserlerde Miraç olayından sonra belki de en çok konu edilen mucizedir. Peygamber’in hayatı, mucizeleri gibi konuları içeren eserlerden bazıları bir iki saat içinde okunup bitecek küçük eserlerdir, bir kısmı manzumdur, dilleri basittir ve edebi olarak mükemmel değildirler. Tercümeler, nakiller ve adaptasyon yoluyla dilimize kazandırılan bu küçük mesnevilerin en belirgin şekil özelliklerinden biri, Türkçeye kolay uyarlanan fâilâtün fâilâtün fâilün vezniyle yazılmalarıdır. Bunlardan birisi de Sinanoğlu’nun “Şakku’l-kamer” mucizesi hakkındaki 272 beyitlik, başlığı olmayan küçük mesnevisidir. Eserde Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait bazı arkaik kelime ve ekler bulunmaktadır. Vezni, bu tip eserlerde sıklıkla görülen fâilâtün fâilâtün fâilün veznidir. Yine bu dönem eserlerinde görüldüğü gibi yer yer vezin hatalarına rastlanır. Eserin yazılış sebebine gelince, Sinanoğlu birgün bu mucizeyi okuyunca beğendiğini ve bunu Türkçe olarak nazmen söylemek istediğini belirtir. 14. yüzyıldan itibaren yazılan bu küçük dinî eserler, Müslümanlığı yerleştirme ve yayma amacına hizmet etmişlerdir. Bu eser de Anadolu’daki halk arasında dinî değerleri yaymayı/yerleştirmeyi amaçlayan küçük hacimli didaktik eserlere bir örnektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKSOY Hasan, “Mevlid: Türk Edebiyatı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 29, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul 2004.
  2. AND Metin, Minyatürlerle Osmanlı-İslâm Mitologyası, Akbank, İstanbul 1998.
  3. ASLAN Namık, “Manzum Dinî Hikâyeler ve Kirdeci Ali’ye Ait Olduğu Söylenen İki Hikâye Metni (Güvercin ve Geyik Destanları)”, Sosyal Bilimler Dergisi, sayı 20 (2006/1), s. 190.
  4. ATİK Arzu, “Cevabî’nin ‘Mucize’ Kasidesi”, Journal of Turkish Studies=Türklük Bilgisi Araştırmaları 38, Harvard Üniversitesi, Yakın Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü, Cambridge Mass. 2012, s. 1-20.
  5. BULUT Halil İbrahim, “Mûcize”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 30, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul 2005, s. 350-52.
  6. BÜYÜKKARCI YILMAZ Fatma, “İki Şair Bir Eser: Ebu’d-Derdâ Hikâyesi”, Journal of Turkish Studies=Türklük Bilgisi Araştırmaları, Festschrift in Honor of Cem Dilçin I (Cambridge, Mass.: Harvard Üniversitesi, Yakın Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü, 2009): 127-52.
  7. ÇELEBİ İlyas, “İnşikāku’l-Kamer”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 22, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul 2000, s. 343-45.
  8. ÇELEBİ İlyas, “Muhammed: Mûcizeleri”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 30, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul 2005, s. 446-47.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Fatma BÜYÜKKARCI Yılmaz Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2013

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 32 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, F. B. (2013). SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 2-63. https://doi.org/10.7822/egt209
AMA
1.Yılmaz FB. SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ. OMÜ EFD. 2013;32(1):2-63. doi:10.7822/egt209
Chicago
Yılmaz, Fatma BÜYÜKKARCI. 2013. “SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 32 (1): 2-63. https://doi.org/10.7822/egt209.
EndNote
Yılmaz FB (01 Mart 2013) SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 32 1 2–63.
IEEE
[1]F. B. Yılmaz, “SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ”, OMÜ EFD, c. 32, sy 1, ss. 2–63, Mar. 2013, doi: 10.7822/egt209.
ISNAD
Yılmaz, Fatma BÜYÜKKARCI. “SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 32/1 (01 Mart 2013): 2-63. https://doi.org/10.7822/egt209.
JAMA
1.Yılmaz FB. SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ. OMÜ EFD. 2013;32:2–63.
MLA
Yılmaz, Fatma BÜYÜKKARCI. “SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 32, sy 1, Mart 2013, ss. 2-63, doi:10.7822/egt209.
Vancouver
1.Fatma BÜYÜKKARCI Yılmaz. SİNANOĞLU’NUN ŞAKKU’L-KAMER MUCİZESİ HAKKINDAKİ MESNEVİSİ. OMÜ EFD. 01 Mart 2013;32(1):2-63. doi:10.7822/egt209