Araştırma Makalesi

Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz

Sayı: 51 27 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz

Öz

İnsanın dünya tecrübesi ve bilincin dil algısı içindeki bütün rasyonel-irrasyonel veya fiziksel-metafiziksel ilişkiler, mecaz fenomeniyle bağlantılıdır. Bu bağlantı mecazın dili, kültürü ve düşünceyi şekillendiren bir fenomen olarak bilginin ve gerçekliğin inşasındaki kesintisiz rolü dolayısıyladır. Çalışmamızda mecazın bu rolü yapısal ve semantik açıdan analiz edilmiştir. Bu bağlamda ilk olarak geleneksel mecaz teorisi, Abdülkâhir el-Curcânî’nin görüşlerinden hareketle ikame nazariyesi ekseninde tartışılmış ve bu nazariyenin kurgusu, etkisi ve sahip olduğu figüratif dil modeli çeşitli önermeler ışığında tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu nazariyeye göre mecazın geleneksel dil kullanımında adlandırma sürecindeki figürlerden birisi olarak dil oyununda isimlendirme rolünü üstelenen unsur olduğu ve ikame yapı teorisinin insanın kıyas yapma becerisinin edebi biçimde tezahür etmesiyle ilişkili olduğu görülmüştür. İkinci olarak mecaz sorunu nazım, etkileşim, gerilim ve sapma kavramları ışığında cümle semantiği açısından tahlil edilmiştir. Bu bağlamda mecazın bazı semantik alanların kesiştiği noktada meydana gelen bir semantik olay/söylem ve kendi bağlamı içinde gerçek bir eylem statüsüne haiz yeni bir bağlamsal eylem / anlam potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu potansiyelin mecazi ifadelerin epistemik veya bilişsel yani mecazın dili şekillendirme ve kavramlarımızı yeniden tasarımlama işlevinin izah edilmesine imkan tanıyacağı bunun da dini, siyasi, sosyal ve edebi olgulara bakışta bize yeni perspektiflerin kapısını aralayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, Halil b.. Kitabu’l-‘Ayn. Abdülhamid Hindâvî (ed.). 1 Cilt. Beyrut/Lübnan: Dâru’l- Kütübü’l-‘İlmiyye,1424 H.
  2. Akdemir, Hikmet. “Kur’an-ı Kerim’de Mecazın Varlığı Problemi”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi IV. (1998) 59-90.
  3. Arpa, Abdulmuttalip. “Zâhirilik ve Mecâz -İbn Hazm Örneği-”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25, cilt XIV. (2012/1), 43-67.
  4. Arpa, Abdulmuttalip. “Kur’ân’da Mecâz Tartışmaları ve İbn Teymiyye (728/1323)’nin Mesele’ye Yaklaşımı”. Akademik Araştırmalar Dergisi. (2010), 181-202.
  5. Black, Max. “More about metaphor”, Metaphor and Thought, Andrew Ortony (ed.). Printed in the United States of America: Cambridge University Press, 1993.
  6. Black, Max. Models and Metaphors. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1962.
  7. Bolelli, Nusrettin. Belâgat. İstanbul: İFAV, 2011.
  8. Brooks, Cleanth. The Well Wrought Urm. London: Dennis Debson, 1949.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2021

Kabul Tarihi

2 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Köklüdağ, M. (2021). Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 51, 123-148. https://doi.org/10.17120/omuifd.1010447
AMA
1.Köklüdağ M. Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz. OMÜİFD. 2021;(51):123-148. doi:10.17120/omuifd.1010447
Chicago
Köklüdağ, Mehmet. 2021. “Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 51: 123-48. https://doi.org/10.17120/omuifd.1010447.
EndNote
Köklüdağ M (01 Aralık 2021) Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 51 123–148.
IEEE
[1]M. Köklüdağ, “Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz”, OMÜİFD, sy 51, ss. 123–148, Ara. 2021, doi: 10.17120/omuifd.1010447.
ISNAD
Köklüdağ, Mehmet. “Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 51 (01 Aralık 2021): 123-148. https://doi.org/10.17120/omuifd.1010447.
JAMA
1.Köklüdağ M. Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz. OMÜİFD. 2021;:123–148.
MLA
Köklüdağ, Mehmet. “Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 51, Aralık 2021, ss. 123-48, doi:10.17120/omuifd.1010447.
Vancouver
1.Mehmet Köklüdağ. Mecaz Fenomeni Üzerine Yapısal ve Semantik Bir Analiz. OMÜİFD. 01 Aralık 2021;(51):123-48. doi:10.17120/omuifd.1010447