Religion Factor in the Relationship Between EU and Turkey: is it a Threat or a Chance?

Öz

Although the relationship between Turkey and the European Countries goes back to the midst of Nineteen Centuries, with the application of Turkey to the European Union in 1959, it has gained a new dimension. While some European countries have argued that EU has a Christian tradition and cultural background, therefore, Turkey should not be accepted as a member of the EU, others have discussed that since Europe is multi-national, multi-religious and multi-cultural society, it has to include Turkey to the Union. This article analyses the “religion factor” in this process, and concludes that religion factor is not a threat but a chance for the EU countries.

Anahtar Kelimeler

• European Union, Islam, Islamophobia, Turks, Turkey

AB-Türkiye İlişkilerinde Din Faktörü: Tehdit mi Yoksa Fırsat mı?

Öz

Her ne kadar Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki ilişkiler on dokuzuncu asrın ortalarına kadar gitse de, Türkiye’nin 1959 yılında Avrupa Birliğine başvurusuyla, AB-Türkiye ilişkileri yeni bir boyut kazanmıştır. Bazı Avrupa ülkeleri AB’nin Hıristiyan bir geleneğe ve kültüre sahip olduğunu, bu yüzden de Türkiye’nin AB üyesi olarak kabul edilmemesi gerektiğini ileri sürerken, diğer bazı AB ülkeleri de AB’nin çok uluslu, çok dinli ve çok kültürlü bir toplum olmasından dolayı, Türkiye’nin de Birliğe üye olması gerektiğini savunmaktadırlar. Bu makale, bu süreçteki “din faktörünü” ele almakta ve dinin AB ülkeleri için bir tehdit unsuru olmayıp, aksine bir şans olduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği, İslam, İslamofobia, Türkler, Türkiye

Kaynakça

1. Acar, Mustafa. Avrupa Birliği ve Türkiye: Bir Ekonomik ve Siyasal Analiz. Orion Ya yınları, Ankara 2006.
2. ____, Mustafa. "Avrupa Birliği Üyeliği'ne Tepkiler: Türkiye'nin Daha İyi Bir Alternatifi Var mı?", C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. Cilt: 2, Sayı: 2, ss.
3. ____, Mustafa. "Sihirli Anahtar Terminatöre Karşı: Avrupa Birliği Nedir, Ne Değildir?", C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Cilt: 2, Sayı: 1, Yıl: 2001, ss. 111-126.
4. ABHaber.com (12.11.2004 tarihli) "CDU'lu Volker Rühe: '15 yıl sonra eğitimli Türk leri almak için yalvaracağız'", http://www.abhaber.com/haber.php?id=17 41 (27.02.2009)
5. Aktay, Yasin. European Values and the Muslim World:Turkish Cases at the Euro pean Court of Human Rights", Global Change, Peace and Security. vol: 20, no: 1, February 2008, ss. 99-108.
6. Allen, Chris. "Islamophobia and its Consequences", European Islam: Challenges for Public Policy and Society. Eds: Samir Amghar, Amel Boubekeur and Michael Emerson, Center for European Policy Studies, Brussels, 2007, ss. 144-167.
7. Allen, Christopher and Jorgen Nielsen, Summary Report on Islamophobia in the EU after 11 September 2001. European Monitoring Center on Racism and Xenophobia 2002.
8. Altınbaş, Deniz. "Türkiye AB İlişkilerinde Sarkozy Fransa'sı Faktörü". http://www. abhaber.com/ozelhaber.php?id=3588

9. Amiraux, Valerie. "The Headscarf Question: What is Really Issue?", European Islam: Challenges for Public Policy and Society. Eds: Samir Amghar, Amel Bo ubekeur and Michael Emerson, Center for European Policy Studies, Brus sels, 2007, ss. 124-143.
10. Avrupa'da Türkiye: Kısır Döngüyü Kırmak. Bağımsız Türkiye Komisyonu İkinci Raporu, Eylül 2009.
11. Bilgili, Emine. "Türkiye'nin Üyeliğinin Avrupa Birliği Bütçesine Muhtemel Etki si", Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt: 15, Sayı: 2, Yıl: 2006, ss. 61 80.
12. Bozkurt, Veysel. Avrupa Birliği ve Türkiye. Vipaş Yayınları, Bursa 2001.
13. Canatan, Kadir ve Özcan Hıdır (Ed). Batı Dünyasında İslamofobi ve Anti-İslamizm. Eskiyeni Yay., İstanbul 2007.
14. Choudhury, Tufyal. "Muslim and Discrimination", European Islam: Challenges for Public Policy and Society. Eds: Samir Amghar, Amel Boubekeur and Michael Emerson, Center for European Policy Studies, Brussels, 2007, ss. 77-106.
15. Commission of The European Communities, Enlargement Strategy and Main Chal lenges 2008-2009. Brussels, 5.11.2008, http://ec.europa.eu/enlargement/ pdf/press_corner/key-documents/reports_nov_2008. (04.01.2009)
16. Davie, Grace. "Is Europe an Exceptional Case?" State and Religion in Europe: Legal System, Religious Education, and Religious Affairs. 9-10 December 2006, Inter national Symposium, İstanbul, ss. 23-33.
17. Derviş, Kemal, Daniel Gros, Michael Emerson ve Sinan Ülgen. Çağdaş Türkiye'nin Avrupa Dönüşümü. Çev: Entra Dil Hizmetleri, Ekonomi ve Dış Politika Fo rumu, Doğan Kitapçılık, İstanbul 2004.
18. DPT, "Türkiye için Müzakere Çerçeve Belgesi ve Diğer İlgili Belgeler". Ankara 2005. www.dpt.gov.tr/DocObjects/Download/980/Turkiye%20İçin%20Müzakere. pdf (03.03.2009)
19. DPT, "Türkiye'nin Üyeliğinin AB'ye Muhtemel Etkileri". http://ekutup.dpt.gov.tr/ab/ uyelik/etki/olasi.pdf (23.02.2009)
20. Erdenir, Burak. "The Future of Europe: Islamophobia?", Turkish Policy Quarterly. Vol: 4, Number: 3, 2005, ss. 31-41.
21. European Council in Copenhagen, 21-22 June 1993 Conclusions of the Presedency, http://www.europarl.europa.eu/summits/copenhagen/co_en.pdf (15.10.2010).
22. Font, Nuria. "Why the European Union Gave Turkey the Gren Light", Journal of Contemporary European Studies. vol: 14, no: 2, August 2006, ss.197-212.
23. Gibbon, Edward. The History of the Decline and Fall of the Roman Empire. London: Allen Lane The Penguin Press, 1994.
24. Göle, Nilüfer. İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa. çev. Ali Berktay, Metis Yayınları, İstanbul 2009.
25. Hick, John. An Interpretation of Religion: Human Responses to the Transcendent. Lon don: Macmillan, 1989.
26. http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=41500&l=1 (23.02.2009)
27. http://www.refdag.nl/nieuws/europa_telt_ruim_53_mln_moslims_1_213007 (11.10.2010)
28. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?tb_id=39&ust_id=11
29. Huntington, Samuel P. "The Clash of Civilizations?" Foreign Affairs. vol. 72, no. 3, Summer 1993, ss. 22-49.
30. Karluk, Rıdvan. Avrupa Birliği ve Türkiye. Beta Yayınları, 5. Baskı, İstanbul 1998.
31. Köylü, Mustafa. Dünya Dinlerinde Ahlak. DEM Yayınları, İstanbul 2010.
32. Kubicek, Paul. "The Arthquake, the European Union and Political Reform in Turkey", Mediterranean Politics. vol: 7, no: 1, ss. 1-18.
33. Kütük, Zeki. "Turkey and European Union: The Simple Complexity", Turkish Studies. vol: 7, no: 2, June 2006, ss. 275-292.
34. Lammers, Konrad. "The EU and Turkey-Economic Effects of Turkey's Full Mem bership", Intereconomics, vol: 41, no: 5, September 2006, ss. 282-287.
35. Laudrup, Carin. "A European Battlefield: Does the EU Have a Soul? Is Religion in or Out Place in the European Union? Religion, State and Society. vol 37, nos %, March-June 2009, ss. 51-63.
36. Lewis, Bernard. What Went Wrong? Western Impact and Middle Eastern Response. New York: Oxford University Press, 2002.
37. Marranci, Gabriele. "Multiculturalism, Islam and the Clash of Civilisations The ory: Rethinking Islamophobia", Culture and Religion. vol: 5, no: 1, 2004, ss.105-117.
38. Michaels, Adrian. "Muslim Europe: The Demographic Time Bomb Transforming Our Continent", Telegraph. 08.08.2009.
39. Muenz, Rainer. "Migration Information Source: Europe: Population and Migra tion in 2005", Migration Policy Institute. http://www.migrationinfor ma tion.org/Feature/display.cfm?id=402 (11.10.2010)
40. Neumann, Iver B. and Jennifer M. Welsh. "The Other in European Self-Definition: An Addendum to the Literature on International Society," Review of Inter national Studies. vol. 17, no: 4, 1991, ss. 327-348.
41. Nugent, Neill. "The EU's Response to Turkey's Membership Application: Not Just a Weighing of Costs and Benefits", European Integration. vol: 24, no: 4, Sep tember 2007, ss. 481-502.
42. Özdağ, Ümit. Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri: Jeopolitik İnceleme. ASAM Yayınları, Ankara 2003.
43. Quatremer, Jean. "Sarkozy et les musulmans", Libération. 19.11.2007.
44. Ratzinger, Joseph. Avrupa: Dayandığı Düşüncelerin Dünü ve Bugünü. Çev: Nilüfer Uğur Dalay, Gendaş Yayınları, İstanbul 2005.
45. Şenay, Bülent. "Avrupa Birliği'nin Dini Kimliği ve Avrupa'da Dinler: Hıristiyan lık, Yahudilik, Hinduizm, Budizm ve İslam", Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. cilt: 11, sayı: 1, 2002, ss.121-166.
46. Taşpınar, Ömer. "Europe's Muslim Street". Brooking Institution, March 2003; http://www.brookings.edu/opinions/2003/03middleeast_taspinar.aspx (10.10.2010)
47. The Economist. 5 February 2004.
48. Treaty Establishing a Constitution for Europe, Official Journal of the European Un ion. C 310, 16 December 2004.
49. Turkey in Europe: More than a Promise?. Report of the Independent Commission on Turkey, September 2004.
50. Yaran, Cafer S. "İbn Arabî, Mevlana ve Yunus Emre'ye Göre 'Öteki'nin Durumu," Cafer Sadık Yaran, ed. İslam ve Öteki: Dinlerin Doğruluk, Kurtarıcılık ve Bir Arada Yaşama Sorunu. Kaknüs yayınları, İstanbul 2001, ss. 307-350.