ERICH FROMM'UN 'PSİKANALİZ VE DİN' ADLI YAPITI ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER

Yıl 2005, Cilt: 18 Sayı: 18-19, 163 - 192, 01.01.2005

Halil Apaydın

Öz

Bu makalede Erich Fromm'un din ile ilgili genel değerlendirmeleri
ele alınmış ve eleştiriImiştir. Onun din ile ilgili
değerlendirmelerinin eleştirisi yapılırken; Freud ve
Jung'un dine bakışları, bazı dinsel yaşantı biçimlerinin
çözümlenmesine dönük bakış açısı ve psikanaliz-din ilişkisi ile ilgili düşünceleri esas alınmıştır. Fromm, konulara
yaklaşımında insan merkezli (hümanist) anlayışı esas alarak
hareket etmektedir. Dini, otoriter ve hümaniter olarak
ayırıma tabi tutması da bunun yansımasıdır.

Anahtar Kelimeler

Erich Fromm , Din , Hümaniter Din , Otoriter Din , Psikanaliz , Freud , Jung

Kaynakça

• AKARSU, Bedia. Felsefe Terimleri Sözlüğü, 7.baskı, İnkılap Yay., İstanbul 1998.
• ARSEVEN, Ali D. Alan Araştırma Yöntemi, Gül Yayınevi, Ankara 1993. '
• ATABEK, Ümit. Kitle İletişim Araştırma Yöntem ve Teknikleri Ders Notları,
• http:/lmediaif.emu,edu.tr/pages/atabek/docs/yntem. txt (16. 03. 2005) ATAY, Hüseyin. “Kur’an—ı Kerim ve Kutsiyet”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakül—
• tesiDergisi, c. XXVII, Ankara 1985. ATKINSON, Rita L. Ve Diğerleri. Psikolojiye Giriş, Çev.: Yavuz Alogan, 2.baskı,
• Arkadaş Yay., Ankara 2002. BUDAK, Selçuk. Psikoloji Sözlüğü, Biliın ve Sanat Yay., Ankara 2000. BUHARİ, Ebu Abdullah Muhammed b. İsmail, Sahihü’l-Buhari, Çağrı Yay., İstan— bul, ty. . CEVİZCİ, A. Paradigma Felsefe Sözlüğü, Paradigma Yay., İstanbul 2000. DEMİRCİ, Kürşat. Dinler Tarihinin Meseleleri, İnsan Yay., İstanbul 1997. ERTUĞRUL, İ.F. Vahdet-i Vücud ve İbn Arabî, Haz.: M. Kara, İnsan Yay., İstanbul 1991. FARABI. Fıisulü’l—Medenî, Çev.: Hanifi Özcan, Dokuz Eylül Üniversitesi Yay., İzmir 1987.
• FREUD, Sigmund. Bir Yanılsanıanın Geleceği, Uygarlık ve Hoşnutsuzlukları (Die
• Zukunft einer İl llusion, Das Unbelıagen ın der Kultur ), Çev.. Aziz Yar—
• dımlı, İdea Yayınları, Istanbul 2000 FROMM, Erich. Psikanaliz ve Din, Çev. :Aydın Arıtan, Arıtan Yayınlan, İstanbul 1991.
• Sevme Sanatı, Çev.: Selma Koçak, Doruk Yay., Ankara 2003.
• Yaşama Sanatı, Çev.: Aydın Arıtan, Antan Yay., İstanbul 1997.
• Sevginin ve Şiddetin Kaynağı, Çev.: Yurdanur Selman-Nalan İçten,
• Payel Yay., 6. Baskı, İstanbul. 1994. GÜÇ, Ahmet. “Kur’an’da Kutsallık Anlayışı”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat F akülte
• si Dergisi, Sayı: 9, Cilt: 9, Bursa 2000. GÜNAY, Ünver. “Türkiye’de Toplumsal Değişme ve Din”, Türk Yurdu Dergisi,
• Sayı: 116—1 17, Nisan-Mayıs 1997. GÜNDÜZ, Fatma. “Antakya Yöresinde Yaşayan Müslüman ve Hıristiyanların Dini
• Tasavvurları” Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlalıiyat Faj 192 Hali] Apaydın kültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Psikolojisi Anabilim Dal
• (Bitirme Tezi), Kahramanmaraş 2003. HÖKELEKLİ, Hayati. “Fıtrat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c 13 İstanbul 1996 http://www.kimkimdir.2en.tr/kimkimdir.php?id=2407 (29.08.2003). JUNG, C. G. Psikoloji _ve Din (Psychologie und Religion), Çev.: Cengiz Şişman,
• İnsan Yay., İstanbul ty. ' KAM, Ferit. Vahdet—i Vücut, Sadeleştı'ren: E. Cebecioğlu, Diyanet İşleri Başkanlığı
• Yay., Ankara 1994 ' MÜSLİM, Ebu 1- Huseyin Müslim b el— Haccac. Sahih—i Müslim, y. y, ty. SUBAŞI, Necdet. “Kutsal Tarihin Dini Sosyolojisi”, Yüzüncüyıl Üniversitesi İlahi—V V
• yat Fakültesi Dergisi, Sayı: 3, Van 2000.