Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Egzersiz Bağımlılığı Düzeyleri ile Fiziksel Aktivite Kavramlarına Yönelik Düşüncelerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencilerinin tedavi edici egzersiz, fiziksel rehabilitasyon, fiziksel aktivite ve egzersiz bağımlılıklarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan desen araştırma modeli ve nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak metaforların ve ölçek puanlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma grubunu Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünde öğrenim gören 178 fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencisi oluşmaktadır. Yapılan analizler sonucunda tedavi edici egzersize yönelik 38, fiziksel rehabilitasyona yönelik 30 ve fiziksel aktiviteye yönelik 3 tema algıladıkları görülmektedir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencilerinin tedavi edici egzersize yönelik algılamış oldukları kategoriler “eğlendirici etki”, “fiziksel etki”, “psikolojik etki”, “tedavi” ve “zorunluluk”, fiziksel rehabilitasyona yönelik fiziksel etki”, “psikolojik etki”, “tedavi” ve “zorunluluk” ve fiziksel aktiviteye yönelik “fizyolojik etki”, “psikolojik etki” ve “fizyolojik ve psikolojik etki” kategorileri şeklinde ayrıldıkları görülmektedir. Ayrıca fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencilerinin nicel araştırma metoduna yönelik analizinde; egzersiz bağımlılığına yönelik araştırmasında cinsiyet ve yaş değişkenine göre farklılık olduğu, sınıf değişkenine göre farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencilerinin düşünceleri incelendiğinde fiziksel aktivite ve rehabilitasyona yönelik fizyolojik ve psikolojik etkilerinin olduğu, bireylerin egzersiz sayesinde vücutlarını daha güçlü ve kuvvetli hissettiklerini ve bunun sonucunda yaşam kalitelerinin arttığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Egzersiz Bağımlılığı
• Fiziksel Aktivite
• Fiziksel Rehabilitasyon
• Tedavi Edici Egzersiz

Examination of Exercise Addiction Levels and Thoughts of Students of the Department of Physiotherapy and Rehabilitation on Physical Activity Concepts

Öz

In this study, therapeutic exercise, physical rehabilitation, physical activity and exercise dependence of students were investigated in the Department of Physical Therapy and Rehabilitation. The research aims to determine metaphors and scale values using the pattern research model and survey model from quantitative research methods. The research group consists 178 physiotherapy and rehabilitation department students at Bandırma Onyedi Eylül University Physiotherapy and Rehabilitation Department. The analysis shows that they discovered 38 subjects for therapeutic exercise, 30 for physical rehabilitation, and 3 subjects for physical activity. The categories perceived by the students of the Department of Physical Therapy and Rehabilitation for therapeutic exercise are divided into entertainment effect”, “physical effect”, “psychological effect”, “treatment” and “imperative”, physical effect on physical rehabilitation, “psychological effect”, “treatment” and “physiological and sychological effect” for physical activity. In addition, the analysis of the quantitative research method of the students of Department of Physical Therapy and Rehabilitation concluded that the study of physical activity dependence varies according to gender and age, and there is no difference in class variability. Studying the thoughts of the students of the Department of Physical Therapy and Rehabilitation, we find that there are physiological and psychological effects for physical activity and rehabilitation, and that exercise makes individuals feel stronger and more vigorous, increasing their quality of life.

Anahtar Kelimeler

• Exercise Addiction
• Physical Activity
• Physical Rehabilitation
• Therapeutic Exercise

Kaynakça

1. Adams, J., Kirkby, R. J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A Review. Addiction Research and Theory,10, 415-437. doi: 10.1080/1606635021000032366.
2. Ağırbaş, Ö., Koç, Y., Ağgön, E., Gün, A. Lise öğrencilerinin egzersiz bağımlılık durumlarına göre fiziksel aktivite düzeylerinin incelenmesi (Erzincan Örneği). Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 81-88.
3. Alpat, İ., Ersoy, G. (2022). Alzheimer hastalarında koruyucu ve tedavi edici bir müdahale olarak egzersiz. Geriatrik Bilimler Dergisi, 5(3), 90-96. doi: 10.47141/geriatrik.1169599
4. Arman, N., Namlı, A., Karaaslan, T. Ç. (2022). Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Egzersiz Davranışı: Kesitsel Bir Çalışma. Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(7), 116-125.
5. Arslan, M. (2019). Fizyoterapistlerin egzersiz yarar/engel algısı, fiziksel aktivite düzeyleri ve yaşam kalitelerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bolu İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
6. Arslanoğlu, C., Acar, K., Mor, A., ve Arslanoğlu, E. (2021). Geleceğin antrenörlerinde egzersiz bağımlılığı, Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 2021, 137-146. doi: 10.33689/spormetre.758693
7. Bek, N. (2008). Fiziksel aktivite ve sağlığımız. Ankara: Fiziksel Aktivite.
8. Birgönül, Y. (2019) Tenis sporuna yönelik egzersiz bağımlılığı ve huzur ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Balıkesir.

9. Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. Pegem Yayınları, Ankara.
10. Cicioğlu, H. İ., Tekkurşun- Demir, G., Bulğay, C., Çetin, E. (2019). Elit düzeyde sporcular ile spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı düzeyleri. Journal of Dependence 20(1), 12-20.
11. Creswell, J. W., Plano Clark, V. L., Gutmann, M. L., & Hanson, W. E. (2003). Advanced mixed methods research designs. In A. Tashakkori & C. Teddlie (Eds.), Handbook of mixed methods in social and behavioral research (pp. 209-240). Sage Publication.
12. Çetin, E., Bulğay, C., Demir, G. T., Cicioğlu. H. İ., Bayraktar I., ve Orhan Ö. (2020). The examination of the relationship between exercise addiction and performance enhancement in elite athletes. International Journal Ment Health Addiction. doi: 10.1007/s11469-019-00208-9
13. Donnelly, J. E., Blair, S. N., Jakicic, J. M., Manore, M. M., Rankin, J. W., ve Smith, B. K. (2009). American College of Sports Medicine Position Stand. Appropriate physical activity intervention strategies for weight loss and prevention of weight regain for adults. Medicine and Science in Sports and Exercise, 41(2), 459-471. doi: 10.1249/mss.0b013e3181949333
14. Dönmez, K. H. ve Kaya, E. (2018). Özel eğitim ve rehabilitasyon öğrencilerinin evde terapötik egzersiz yapma durumları. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 485-490.
15. Erdem, D., Buğdaycı, D. F., Çalık, M., Reyhan, A. Ç. (2020). Fizyoterapist ile fizyoterapi ve rehabilitasyon öğrencilerinde pos-tür ve fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişki. 4. Uluslararası Sağlıklı Yaşam Kongresi, 96.
16. Erim, V., Küçük, H. (2017). Farklı kategorideki kadın milli boksörlerin psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(1), 147-154.
17. Fişek, K. (1998). Devlet politikası ve toplumsal yapıyla ilişkileri açısından spor yönetimi: Dünyada-Türkiye’de. Bağırgan Yayınevi, Ankara.
18. Güven, N. K., Nalçakan, G. R., Kazak, Z. (2021). Egzersiz Yapan Bireylerin Fiziksel Aktivite Düzeylerine Göre Bedeni Beğenme Ve Egzersiz Bağımlılığı Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(3), 470-481.
19. Hamer M., & Karageorghis C. I. (2007). Psychobiological mechanisms of exercise dependence. Sports Med, 37(6), 477-484. doi: 10.2165/00007256-200737060-00002
20. Hausenblas, H. A. & Downs, D. S. (2002). Exercise dependence: a Systematic review. Psychology of Sport and Exercise, 3(2), 89-123.
21. Hazar, Z., Demir, G.,Namlı, S., Türkeli, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 320-332.
22. Howley, E.T. (2001). Type of activity: resistance, aerobic and leisure versus occupational physical activity. Medicine ve Science in Sports ve Exercise, 33(6), 364-369. doi: 10.1097/00005768-200106001-00005
23. Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma teknikleri. Tek Işık Baskı, Ankara.
24. Kaya, Ö. (2019). Öğretmen adaylarının egzersiz bağımlılıkları ve egzersize yönelik metaforik algıları. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
25. Kowalski, K.C., Crocker, P.R.E. & Kowalski, N.P. (1997) Convergent validity of the physical activity questionnaire for adolescents. Pediatric Exercise Science, 9, 342-352. doi: 10.1123/pes.9.4.342
26. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. London: Sage Publications.
27. Orhan, S., Yücel, A. S., Gür, E., ve Karadağ, M. (2019). Spor merkezlerinde egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 14(2). doi: 10.7827/TurkishStudies.14919
28. Paksoy, S.M. (2021). Spor bilimleri alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi (Kahramanmaraş ili örneği). Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
29. Soyuer, F., İsmailoğulları, S., Aksu, M., ve Elmalı, F. (2011). Obstrüktif uyku apne sendromu hastalarında fiziksel aktivite ve depresyon ilişkisi. Türk Nöroloji Dergisi, 17, 32-37.
30. Şafak, M., Bekar, Z. Y., Başkurt, Z., Başkurt, F. (2020). Fizyoterapi öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ilişkilendirilmesi. Sağlık Akademisi Kastamonu, 8(1), 7-8.
31. Tanık, F., Naz Gürşan, İ. (2022). Kanserde vücut aktivite ve egzersiz- koruyucu ve tedavi edici etki. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 129-132.
32. Tekkurşun-Demir, G., Hazar, Z., ve Cicioğlu H. İ. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(3), 865-874. doi: 10.24106/kefdergi.413383
33. Tekkurşun Demir, G., ve Türkeli, A. (2019). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 10-24. doi: 10.25307/jssr.505941
34. Uzbay, Ġ. T. (1996). Alkol, Farmakolojik özellikleri ve alkol bağımlılığının nörofarmakolojik yönü. Ege Psikiyatri Sürekli Yayınları (Alkol kullanım bozuklukları ve tedavisi), 1(2), 227-254.
35. Vardar, E., Vardar, S. A., Toksöz, İ., ve Süt, N. (2012). Egzersiz bağımlılığı ve psikopatolojik özelliklerinin değerlendirilmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 25, 51-57. doi: 10.5350/DAJPN2012250106
36. Yeltepe, H. (2005). Egzersiz bağımlılığının tanımlanması ve “egzersiz bağımlılığı ölçeği21”in geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
37. Yetim, A. (2015). Sosyoloji ve spor. Ankara: Berikan
38. Yetim, A. A., Kalfa, M. (2019). Üniversite öğrencilerinin sporla ilgili metaforik algıları ve spor etkinliği dersi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 41-54. doi:10.33689/spormetre.467650.
39. Yerlisu Lapa T, Haşıl Korkmaz N. (2017). Fiziksel aktivite düzeyinin pozitif ve negatif duygu durumuna etkisinin cinsiyete göre karşılaştırılması: Akdeniz ve Uludağ Üniversiteleri örneği. J Hum Sci, 14(4), 3177–3187.
40. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (9. Genişletilmiş Baskı). Ankara: Seçkin.
41. Zmijewski, C. F. & Howard, M. O. (2003). Exercise dependence and attitudes toward eating among young adults. Eating Behaviors, 4, 181-195. doi: 10.1016/s1471-0153(03)00022-9
42. Zorba, E., Saygın, O. (2013). Fiziksel aktivite ve fiziksel uygunluk,3. Baskı. Fırat Matbaacılık, Ankara.