Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin bazı değişkenlere göre kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya ilinde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda en az 1 yıl boyunca ilkokul, ortaokul ya da lise kademesinde görev yapan 96’sı kadın, 106’sı erkek olmak toplam 202 beden eğitimi öğretmeninden oluşmuştur. Verilerin toplanmasında, “Kişisel Bilgi Formu” ile “Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği (KETÖÇ)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan beden eğitimi öğretmenlerinin demografik özelliklerine ait bulgular için betimsel analiz (frekans ve yüzde analizi) yapılmıştır. İlişkisiz örneklerde ortalama puanların karşılaştırılması için tek yönlü ANOVA, anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için de Post-hoc Tukey testi uygulanmıştır. Araştırma bulgusuna göre, beden eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırmaya yönelik tutumlarında cinsiyet ve ailede veya yakın çevrede engelli birey durumuna ve engel türüne göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bununla birlikte araştırmaya katılan beden eğitimi öğretmenlerinin yaş, mezun olunan bölüm, mesleki deneyim, görev yapılan kademe, çocuk sahibi olup olmama ve ailesinde ya da yakın çevresinde engelli birey bulunup bulunmama durumuna göre kaynaştırmaya yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak kadın beden eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının erkek beden eğitimi öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca görme engelli yakını olan beden eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Beden Eğitimi
• Kaynaştırma Eğitimi
• Öğretmen
• Tutum

Investigation of The Attitudes of Physical Education and Sports Teachers Towards Inclusive Education

Öz

In this study, it was aimed to examine the attitudes of physical education and sports teachers towards inclusive education according to some variables. The sample of the study consisted of a total of 202 physical education teachers, 96 female and 106 male, who have been working at the primary, secondary, or high school level for at least 1 year in schools affiliated with the Ministry of National Education in Antalya province in the 2022-2023 academic year. 'Personal Information Form' and "Inclusive Education Attitude Scale (IEASC)" were used to collect the data. The SPSS package program was used to analyze the data. Descriptive analysis (frequency and percentage analysis) was performed to determine the findings related to the demographic characteristics of the physical education teachers participating in the study. One-way ANOVA was used to compare the mean scores in unrelated samples and the post hoc Tukey test was used to determine the difference between groups. According to the research findings, there was a significant difference in the attitudes of physical education teachers towards inclusion according to gender, the status of disabled individuals in the family or in the immediate environment, and the type of disability. However, no significant difference was found in the attitudes of the physical education teachers participating in the study towards inclusion according to age, graduated department, professional experience, level of employment, whether they have children or not, and whether they have disabled individuals in their family or close environment. In conclusion it was determined that female physical education teachers exhibited more positive attitudes towards inclusive education compared to their male counterparts. In addition, it was noted that the attitudes of physical education teachers with visually impaired relatives towards inclusive education were higher.

Anahtar Kelimeler

• Physical Education
• İnclusive Education
• Teacher
• Attitude

Kaynakça

1. Açak, M., & Narinç, Ç. (2020). Eğitim fakültesi öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının incelenmesi (Malatya il örneği). GERMENİCA Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 19-27.
2. Akçamete, G. (2010). Genel eğitim okullarında özel gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim. Ankara: Kök Yayıncılık.
3. Aker, G. (2014). Öğretmen adaylarının kaynaştırma eğitimi hakkındaki tutumları [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi], Edirne.
4. Aksu, A., & Bıyık, K. (2022). Lise Öğrencilerinde fiziksel aktivite ve rekreasyonel faaliyetlere katılımda boş zaman engellerinin araştırılması. Ankara: Duvar Yayınları.
5. Aksu, A., & Bıyık, K. (2022). Lise öğrencilerinde fiziksel aktivite ve rekreasyonel faaliyetlere katılımda boş zaman engellerinin araştırılması. Ankara: Duvar Yayınları.
6. Albay, F., & Yazarer, İ. (2018). System for Control of the Physical Development and the Specific Capability of University Students Training Basketball in Turkey. Universal Journal of Educational Research, 6(7), 1526–1538.
7. Algan, B., & Algan, M. (2013). Eğitim hakkı ve özgürlüğü bağlamında eğitim hizmetlerinin ruhsat usulü ile özel kişilere gördürülmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(3), 147-194.
8. Alisinanoğlu, F., Bay, N., & Şimşek, Ö. (2014). Okul öncesi eğitimde okul aile işbirliği ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1-13.

9. Altunhan, A., Bayer, R., & Açak, M. Z. (2021). Mardin Artuklu Üniversitesi öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının incelenmesi. ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 61- 70.
10. Aral, N. (2011). Okul öncesi eğitimde kaynaştırma. İstanbul: Morpa.
11. Başkonuş, T., & Öztürk, D. (2023). Öğretmen adaylarının kaynaştırma/bütünleştirme eğitimine ilişkin duygu, tutum ve kaygı düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 170- 184.
12. Batu, E. S. (2000). Kaynaştırma, destek hizmetler ve kaynaştırmaya hazırlık etkinlikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(04).
13. Batu, E. S., & Kırcaali-İftar, G. (2007). Kaynaştırma. Ankara: Kök Yayıncılık.
14. Binbir, Ü., & Arastaman, G. (2021). Eğitim hakkı: Bir sistematik derleme çalışması. OPUS– Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18, 5067- 5098.
15. Block, M. E., & Rizzo, T. L. (1995). Attitudes and attributes of physical educators associated with teaching individuals with severe and profound disabilities. Journal of the Association for Persons with Severe Handicaps, 20(1), 80-87.
16. Canpolat, B. (2020). Türkiye’de engelliler sporu yönetim organları. Ankara: Akademisyen Yayınevi.
17. Cook, L., & Friend, M. (2010). The state of the art of colllaboration on behalf of students with disabilities. Journal of Educational And Psychological, 20, 1-8.
18. Çolak, F. Ş. (2019). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. Erzurum.
19. Engin, A. O., Tösten, R., Kaya, M. D., & Köselioğlu, Y. S. (2014). İlköğretim öğretmenlerinin kaynaştırma uygulamasıyla ilgili tutum ve görüşlerinin değerlendirilmesi (Kars İli Örneği). Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13, 27–44.
20. Ergin, M., & Bozdağ, B. (2021). Beden eğitimi öğretmenlerinin zihinsel yetersizliği olan öğrencilere ilişkin tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 22(2), 1286-1310.
21. Eşkil, R., Akbulut, M. K., Gülşen-Eşkil, K., & İlhan, E. L. (2022). Beden eğitimi ve diğer branş öğretmenlerinin kaynaştırma-bütünleştirme eğitimine yönelik duygu, tutum ve kaygılarının incelenmesi. Aksaray University Journal of Sport and Health Researches, 3(1), 13-30.
22. Ford, D. Y., & Frazier, T. M. (2001). Teachers of gifted students: Suggested multicultural characteristics and competencies. Roeper Review, 23(4), 235-239.
23. Gearheart, B. R., Weishahn, M. W., & Gearheart, C. J. (1996). The exceptional student in the regular classroom. Prentice Hall, 1-475.
24. Guralnick, M. J. (2001). A framework for change in early childhood inclusion. Early Childhood Inclusion, 3‐35. Hornby, G. (2015). Inclusive special education: Development of a new theory 171rofess education of children with special educational needs and disabilities. British Journal of Special Education, 42(3), 234-255.
25. İlhan, L. (2008). Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda beden eğitimi ve sporun sosyalleşme düzeylerine etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 315-324.
26. İnceoğlu, M. (2010). Tutum algı iletişim. Ankara: Beykent Üniversitesi Yayınevi.
27. Kandemir, M. A., Kurt, K., & Apaydın, Z. (2021). Farklı branşlardaki öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 15-34.
28. Karaca, M. A. (2018). Kaynaştırma eğitimi programının öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarındaki mesleki yeterliliklerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi], Konya.
29. Karadeniz, G. (2002). Özel eğitim eğitimde kaynaştırma (Entegrasyon) [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi], İstanbul.
30. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın.
31. Karasu, T. (2019). DKAB öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi yeterlilikleri ile duygu, tutum ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Bilimname 37(2), 501-522.
32. Kemeç, D. G., Tekkurşun Demir, G., & Koç, S. (2018). Doktor adaylarının zihinsel yetersizliği olan bireylerde sporun etkilerine yönelik farkındalıkları. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 153-168.
33. Kumar, A. (2016). Exploring the Teachers' Attitudes towards Inclusive Education System: A Study of Indian Teachers. Journal of Education and Practice, 7(34), 1-4.
34. Lindsay, G. (2007). Educational psychology and the effectiveness of inclusive education mainstreaming. British Journal Of Educational Psycology, 77(1), 1-24.
35. Milli Eğitim Bakanlığı (1997, Nisan 3). 573 sayılı özel eğitim hakkında kanun hükmünde kararname, 06.06.1997 tarih ve 23011 sayılı Resmi Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm .
36. Milli Eğitim Bakanlığı (2010). İlköğretim okullarındaki kaynaştırma uygulamalarının değerlendirilmesi. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
37. Özer, D., Baran, F., Aktop, A., & Nalbant, S. (2006). Beden eğitimi öğretmenlerinin zihinsel engelli çocuklara ilişkin tutumlarının incelenmesine yönelik bir ön çalışma. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 3-8.
38. Pamuk, Y. (2016). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi], İzmir.
39. Poorman, C. (1980). Mainstreaming in reverse with a special friend. Teaching Exceptional Children, 12(4), 136‐ 142.
40. Rudd, F. (2002). Grasping the promise of inclusion. ERIC database ED471855.
41. Sevinç, M. (2008), Erken çocuklukta gelişim ve eğitimde yeni yaklaşımlar. Ankara: Morpa Yayınları.
42. Sonuç, A. (2012). Zihinsel engellilerde sporun öfke düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi], Karaman.
43. Şişman, Y. (2014). Engelliler açısından eşitlik, ayrımcılık ve eğitim hakkı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 32, 57-85.
44. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık. Türk Dil Kurumu (2023, Nisan 7). Türk dil kurumu sözlüğü. https://sozluk.gov.tr/
45. Vural, M., Esentaş, M., & Işıkgöz, M. E. (2018). Engellilerde egzersiz ve spor eğitimi bölümü öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının incelenmesi (İnönü Üniversitesi Örneği). CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-11.
46. Wood, W. (1998). Adapting instruction to accomodate students in inclusive settings. New Jersey: Prentice Hall, 1-562.
47. Yanardağ, R., Konal, İ., & Baş, Ç. (2023). Öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının sosyo-demografik özellikler açısından incelenmesi. Toplumsal Politika Dergisi, 4(1), 42-51.
48. Yaşın, İ., & İlhan, E. L. (2021). Beden eğitimi öğretmenlerinin zihinsel engelli bireylerin sportif etkinliklerine yönelik tutum profilleri. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 3(1), 30-35.
49. Yazıcıoğlu, T. (2018). Kaynaştırma eğitiminin tarihsel süreci ve Türkiye’de uygulanan kaynaştırma modelleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 8(1), 92-102.
50. Yılmaz, E., & Melekoğlu, M. A. (2018). Kaynaştırma eğitiminin yasa ve uygulamalardaki durumunun Türkiye ve Avrupa bağlamında değerlendirilmesi. Osmangazi Journal of Educational Research (OJER), 5(1), 1-17.
51. Yılmaz, F. (2022). Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin yasal hakları. Ankara: Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri.Genel.Müdürlüğü.
52. Zigmond, N., & Kloo, A. (2009). What, where, and how? Special education in the climate of fullinclusion. Exceptionality, 17(4), 189-204.