Araştırma Makalesi

Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi

Cilt: 16 Sayı: 1 25 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, kadın sporcularda menstrual siklusun (MS) farklı fazlarının, bazı performans parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 18-25 yaşları arasında aktif spor yapan 12 kadın sporcu (yaş: 21,58±1,44 yıl; boy uzunluğu: 161,16±7,44 cm; vücut ağırlığı: 56,15±8,05 kg; beden kitle indeksi: 21,62±2,54 kg/m²; sporcu yaşı: 10,83±2,12 yıl; antrenman yaşı: 10,66±2,05 yıl; müsabaka yaşı:10,00±2,13 yıl; menarş yaşı:14,00±1,34 yıl) dâhil edildi. MS’nin erken foliküler faz (EFF), ovulasyon faz (OF) ve luteal faz (LF) arasında, denge, dikey sıçrama, anaerobik güç, esneklik, kuvvet, çeviklik, sürat, görsel reaksiyon (GR) ve işitsel reaksiyon (İR) testleri uygulandı. Her yapılan ölçüm sonrasında algılanan zorluk derecesini (AZD) değerlendirmek için Borg Skalası, ölçümden sonraki gün ise gecikmiş kas ağrısını belirlemek için Görsel Analog Skala (GAS) kullanıldı. Değişkenler arası farklılık repeated-measures ANOVA ile analiz edildi. Fazlar arasında dikey sıçrama, sürat, kuvvet, esneklik, çeviklik, görsel reaksiyon toplam (GRT), görsel reaksiyon ortalama süresi (GRO) ve AZD’de istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Fazlar arası vücut ağırlığı, BKİ, denge, anaerobik güç, İR ve GAS parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptandı (p>0,05). Elde edilen bulgulara göre, sporcuların belirli fazlarda performanslarının artmasının veya azalmasının, algılanan zorluk derecesi, nosebo etkisi, hormonal dalgalanmalar, çeşitli fizyolojik tepkiler ve duygu durum değişikliklerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Özellikle, OF’da kuvvet performansının arttığı, LF’de ise dikey sıçrama, 30 m sürat, esneklik ve çeviklik performansının olumlu yönde etkilendiği gözlemlendi. Buna karşılık, EFF’nin çalışmanın tüm performans parametreleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

Kadın Sporcular, Menstrual Siklus, Spor, Sportif Performans

Etik Beyan

Araştırma için Sinop Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulundan 03.11.2023 tarihli ve 2023/212 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

  1. Abdelmoty, H. I., Youssef, M. A., Abdallah, S., Abdel-Malak, K., Hashish, N. M., … et al. (2015). Menstrual patterns and disorders among secondary school adolescents in Egypt. A cross-sectional survey. BMC Women's Health, 15, 70. https://doi.org/10.1186/s12905-015-0228-8
  2. Acar, K., Mor, A., Mor, H., Karakaş, F., & Karakoğlu, T. (2024). Yüzücülerde dayanıklık antrenmanının sıvı dengesi ve performans parametrelerine etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 400-408. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1321602
  3. Akdoğan, B. (2014). Menstrual döngünün koşu ekonomisine etkisi: Kalorik değerlendirme [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.Ankara
  4. Albersnagel, F. A. (1988). Velten and music mood induction procedures: A comparison with accessibility of thought associations. Behavioral Research and Therapy, 26(1), 79-96. https://doi.org/10.1016/0005-7967(88)90035-6
  5. Alpar, R. (2022). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlilik-güvenirlik. Detay Yayıncılık.
  6. Ansdell, P., Brownstein, C. G., Škarabot, J., Hicks, K. M., Simoes, D. C., Thomas, K., ... et al. (2019). Menstrual cycle-associated modulations in neuromuscular function and fatigability of the knee extensors in eumenorrheic women. Journal of Applied Physiology, 126(6), 1701-1712.
  7. Armour, M., Parry, K. A., Steel, K., & Smith, C. A. (2020). Australian female athlete perceptions of the challenges associated with training and competing when menstrual symptoms are present. International Journal of Sports Science & Coaching, 15(3), 316-323.
  8. Arnoczky, S. P. (2007). Volume XII of the encyclopaedia of sports medicine: An IOC medical commission publication. IOC.
  9. Arslan, E. (2023). Kadın sporcularda menstrüel siklus faz değişimlerinin sportif hareketlerdeki hata puanlarına etkisi [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
  10. Avcı, E. E., Şenocak, E., Akgün, İ., Timurtaş, E., Demirbüken, İ., … et al. (2021). Menstrual döngü boyunca tahmin edilen östrojen değişikliklerinin plantar basınç dağılımı ve denge kontrolü üzerindeki etkisi. Journal of Health Sciences and Management, 1(2), 75-81.

Kaynak Göster

APA
Kanik, G., & Mor, A. (2025). Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 16(1), 137-158. https://doi.org/10.17155/omuspd.1604320
AMA
1.Kanik G, Mor A. Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi. SPD. 2025;16(1):137-158. doi:10.17155/omuspd.1604320
Chicago
Kanik, Gaye, ve Ahmet Mor. 2025. “Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 (1): 137-58. https://doi.org/10.17155/omuspd.1604320.
EndNote
Kanik G, Mor A (01 Nisan 2025) Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 1 137–158.
IEEE
[1]G. Kanik ve A. Mor, “Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi”, SPD, c. 16, sy 1, ss. 137–158, Nis. 2025, doi: 10.17155/omuspd.1604320.
ISNAD
Kanik, Gaye - Mor, Ahmet. “Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16/1 (01 Nisan 2025): 137-158. https://doi.org/10.17155/omuspd.1604320.
JAMA
1.Kanik G, Mor A. Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi. SPD. 2025;16:137–158.
MLA
Kanik, Gaye, ve Ahmet Mor. “Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, c. 16, sy 1, Nisan 2025, ss. 137-58, doi:10.17155/omuspd.1604320.
Vancouver
1.Gaye Kanik, Ahmet Mor. Kadın Sporcularda Menstrual Siklusun Farklı Fazlarının Bazı Performans Parametreleri Üzerine Etkisi. SPD. 01 Nisan 2025;16(1):137-58. doi:10.17155/omuspd.1604320