EN
TR
Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi
Öz
Spor ortamında en çok yaşanan kaygı türü olan durumluk kaygı, genellikle yarışma öncesi ya da sırasında ortaya çıkar ve bireyin o anki değerlendirmelerine, algılarına ve beklentilerine bağlı olarak artış gösterebilir. Durumluk kaygı düzeyini kontrol altına tutabilmek için sporcuların iyi bir psikolojik performans düzeyine ihtiyacı bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sporcuların yarışma öncesi durumluk kaygı düzeylerinde psikolojik performanslarının etkisinin incelenmesidir. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemine göre tasarlanan bu çalışma, Eylül ve Ekim dönemi içerisinde yapılan bireysel ve takım sporlarındaki yarışmalara katılan sporcular üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak durumluk kaygı ölçeği ile sporcu psikolojik performans ölçeği kullanılmıştır. Kolay örnekleme yoluyla 199 sporcuya yarışma öncesi ulaşılmıştır. Verilerin analizi sonrası normallik varsayımları sağlandığından parametrik testlerin yapılmasına karar verilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre bakıldığında kendine güven alt boyutunda erkekler lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır. Profesyonel sporcuların amatör sporculara kıyasla kendine güven ve güdülenme düzeylerinin yüksek, durumluk kaygı düzeylerinin ise daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca takım sporcularının bireysel sporculara göre daha düşük kaygı yaşadıkları ve düzenli zihinsel antrenman yapan sporcularında yine durumluk kaygı düzeylerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Psikolojik performans alt boyutları ile durumluk kaygı arasındaki ilişkiyi tespit etmek için yapılan analiz sonrası güdülenme ve kendine güven alt boyutlarından alınan puan yükseldikçe durumluk kaygı ve bedensel kaygı negatif yönde ilişkiliyken, bedensel kaygı alt ölçekten alınan puan ile durumluk ölçeğinden alınan puanlar pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sporcuların psikolojik performanslarının yüksek olması, durumluk kaygı düzeylerinin düşük olması ve dolayısıyla fiziksel performanslarının artmasında etkili olabilir. Bu bağlamda sporcularda psikolojik performansın arttırılmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Araştırma için Erzurum Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 10,10,2024 tarihli ve 19 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.
Kaynakça
- Aydogan, H., & Konaş, Y. (2022). Sporda psikolojik performans değerlendirme ölçeği geliştirme çalışması. Spor Eğitim Dergisi, 6(1), 74–87. https://doi.org/10.55238/seder.1096524
- Aygün, M., & Öztaşyonar, Y. (2019). Buz hokeyi sporcularının sportif sürekli kendine güven özelliklerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 202–212. https://doi.org/10.33689/spormetre.508266
- Baykal, E. (2020). COVID-19 bağlamında psikolojik dayanıklılık, kaygı ve yaşam doyum ilişkisi. International Journal of Social and Economic Sciences, 10(2), 68–80.
- Brunes, A., Augestad, L. B., & Gudmundsdottir, S. L. (2013). Personality, physical activity and symptoms of anxiety and depression: The HUNT study. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 48, 745–756. https://doi.org/10.1007/s00127-012-0594-6
- Civan, A., Özdemir, İ., Taş, İ., & Çelik, A. (2012). Bedensel engelli ve engelli olmayan tenis sporcularının durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 14(1), 83–87.
- Craft, L. L., Magyar, T. M., Becker, B. J., & Feltz, D. L. (2003). The relationship between the competitive state anxiety inventory-2 and sport performance: A meta-analysis. Journal of Sport and Exercise Psychology, 25(1), 44–65. https://doi.org/10.1123/jsep.25.1.44
- Fradejas Medrano, E., & Espada Mateos, M. (2018). How do psychological characteristics influence the sports performance of men and women? A study in school sports. Journal of Human Sport & Exercise, 13(4), 858-872. https://doi.org/10.14198/jhse.2018.134.13
- Gucciardi, D. F. (2017). Mental toughness: Progress and prospects. Current Opinion in Psychology, 16, 17–23. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.03.010
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
22 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
3 Ocak 2025
Kabul Tarihi
14 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 2
APA
Namlı, S., & Yılmaz, E. (2026). Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 17(2), 211-225. https://doi.org/10.17155/omuspd.1612584
AMA
1.Namlı S, Yılmaz E. Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi. SPD. 2026;17(2):211-225. doi:10.17155/omuspd.1612584
Chicago
Namlı, Sevinç, ve Eda Yılmaz. 2026. “Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17 (2): 211-25. https://doi.org/10.17155/omuspd.1612584.
EndNote
Namlı S, Yılmaz E (01 Haziran 2026) Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17 2 211–225.
IEEE
[1]S. Namlı ve E. Yılmaz, “Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi”, SPD, c. 17, sy 2, ss. 211–225, Haz. 2026, doi: 10.17155/omuspd.1612584.
ISNAD
Namlı, Sevinç - Yılmaz, Eda. “Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 17/2 (01 Haziran 2026): 211-225. https://doi.org/10.17155/omuspd.1612584.
JAMA
1.Namlı S, Yılmaz E. Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi. SPD. 2026;17:211–225.
MLA
Namlı, Sevinç, ve Eda Yılmaz. “Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, c. 17, sy 2, Haziran 2026, ss. 211-25, doi:10.17155/omuspd.1612584.
Vancouver
1.Sevinç Namlı, Eda Yılmaz. Bireysel ve Takım Sporcularında Müsabaka Öncesi Psikolojik Performans ve Durumluk Kaygı İlişkisi. SPD. 01 Haziran 2026;17(2):211-25. doi:10.17155/omuspd.1612584