Spor ve Liderlik Alanında Yayımlanan Tezlere Yönelik İçerik Analizi: 1997-2024

Öz

Spor bilimleri literatüründe sporcular, yöneticiler ve antrenörler gibi paydaşların liderlik özellikleri üzerine pek çok bilimsel araştırma yürütülmüştür. Bu çalışmanın temel amacı, içerik analizi yöntemiyle mevcut verileri sistematik bir şekilde inceleyerek alana dair bütüncül bir perspektif sunmak ve literatürdeki eksiklikleri tanımlamaktır. Araştırma kapsamında Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) üzerinden yapılan tarama sonucu ulaşılan 479 tezin 321’i, belirlenen kriterler doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, çalışmaların büyük çoğunluğunun Türkçe dilinde yazılmış, nicel yönteme dayalı yüksek lisans tezlerinden oluştuğunu göstermektedir. Toplam 250 yüksek lisans ve 71 doktora tezinin incelendiği araştırmada, 1997-2024 yılları arasında akademik üretimin sürekli arttığı saptanmıştır. Çalışmalarda en sık başvurulan ölçme aracının "Spor İçin Liderlik" ölçeği olduğu, kurumsal bazda Gazi Üniversitesi'nin öne çıktığı ve örneklem grubu olarak en fazla öğrencilerin tercih edildiği belirlenmiştir. Örneklem büyüklükleri nicel araştırmalarda ağırlıklı olarak 101-1000 kişi arasındayken, nitel araştırmalarda genellikle 10 katılımcının üzerine çıkılmıştır. Tezlerin anahtar kelime dağılımı incelendiğinde; liderlik davranış stilleri ve spor branşları gibi temel kavramların yanı sıra dönüşümcü ve etik liderlik tarzlarının yoğunlukta olduğu; otantik, stratejik, vizyoner ve hizmetkâr liderlik gibi pek çok modelin de ele alındığı görülmektedir. Örgütsel boyutta en çok örgütsel bağlılık konusu işlenmekle birlikte örgütsel adalet, vatandaşlık ve iklim gibi değişkenler; ek olarak iş tatmini, motivasyon, duygusal zekâ, tükenmişlik, psikolojik sağlamlık ve mobbing gibi psikososyal unsurların spor ve liderlik bağlamında sıkça çalışıldığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak bu araştırma, alandaki güncel eğilimleri ve literatürdeki boşlukları tespit ederek gelecek akademik çalışmalar için kapsamlı bir referans çerçevesi ve stratejik bir rehber sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İçerik Analizi
• Liderlik
• Spor
• Tez

Etik Beyan

Çalışma yöntemi etik kurul izin belgesi alınması gerektiren çalışmalar grubunda yer almadığından etik kurul izni bulunmamaktadır.

Content Analysis of Theses Published In The Field of Sports and Leadership: 1997-2024

Öz

Numerous scientific studies have been conducted in the sports science literature on the leadership traits of stakeholders such as athletes, administrators, and coaches. The primary objective of this study is to provide a comprehensive perspective on the field and identify gaps in the literature by systematically examining existing data using content analysis. As part of the research, 321 of the 479 theses identified through a search conducted via the Higher Education Council National Thesis Center (YÖKTEZ) were analyzed in accordance with the established criteria. The findings indicate that the vast majority of the studies consist of master’s theses written in Turkish and based on quantitative methods. In the study, which examined a total of 250 master’s theses and 71 doctoral dissertations, it was determined that academic output has steadily increased between 1997 and 2024. It was found that the most frequently used measurement tool was the “Leadership for Sport” scale, Gazi University stood out at the institutional level, and students were the most commonly selected sample group. While sample sizes in quantitative studies were predominantly between 101 and 1,000 participants, qualitative studies generally involved more than 10 participants. An analysis of the keyword distribution in the theses reveals that, in addition to fundamental concepts such as leadership behavior styles and sports disciplines, transformational and ethical leadership styles are prominent; numerous models, including authentic, strategic, visionary, and servant leadership, are also addressed. At the organizational level, while organizational commitment is the most frequently addressed topic, variables such as organizational justice, citizenship, and climate; as well as psychosocial factors like job satisfaction, motivation, emotional intelligence, burnout, psychological resilience, and mobbing are frequently studied within the context of sports and leadership. In conclusion, this research identifies current trends and gaps in the literature, thereby providing a comprehensive reference framework and a strategic guide for future academic studies.

Anahtar Kelimeler

• Content Analysis
• Leadership
• Sports
• Thesis

Etik Beyan

Since the study methodology does not fall into the category of studies requiring ethics committee approval, ethics committee approval is not required.

Kaynakça

1. Akan, D., Yıldırım, İ., & Yalçın, S. (2014). Okul müdürleri liderlik stili ölçeğinin geliştirilmesi (OMLSÖ). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(51). https://doi.org/10.17755/esosder.28743
2. Akbulut, D., & Yavuz, E. (2022). Örgütlerde toksik liderlik davranışı: betimsel içerik analizi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 5(2), 107-122. 10.52848/ijls.1097752
3. Akdoğan E. (2002). Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik stilleri ve iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki (Yayın No. 111230) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖKTEZ.
4. Akgül, K. A., Erdoğan, A., & Karabacak, E. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin rekreasyonel liderlik düzeylerinin belirlenmesi. Sivas Cumhuriyet University Journal of Sport Sciences, 5(1), 62-67
5. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
6. Alkın, C., & Ünsar, S. (2007). Liderlik özellikleri ve davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(3), 75-94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziuiibfd/issue/28330/301076
7. Alshaibani, E., Bakir, A., & Al-Atwi, A. (2025). The impact of leadership behaviors on organizational innovative performance and learning in AI-driven Industry 5.0 environments. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 39(3), 18-21. https://doi.org/10.1108/DLO-06-2024-0159
8. Anderson, Joe S., & Gregory, E. P. (1997). “The Self-Leadership Questionnaire: Preliminary Assessment of Construct Validity”. The Journal of Leadership Studies 4(2), 119-143. https://doi.org/10.1177/107179199700400212

9. Avolio, B. J., & Gardner, W. L. (2005). Authentic leadership development: Getting to the root of positive forms of leadership. The Leadership Quarterly, 16(3), 315-338. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2005.03.001
10. Aycan Z. (2006). Paternalism: towards conceptual refinement and operationalization. ındigenous and cultural psychology: understanding people in context New York: Springer.
11. Aygün, C., & Özgenel, M. (2019). Eleştirel liderlik stili ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 1806-1835. https://doi.org/10.26466/opus.552489
12. Baker, W. J. (1988). Sports in the western world. University of Illinois Press.
13. Bal, F., & Ufacık, O. E. (2024). Liderlik kavramı üzerine bibliyometrik bir araştırma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(1), 193-207.
14. Balcı A. (1997). Liderlik görüş anketinin Türkçe’ye uyarlanması ve yapı geçerliliği. İstanbul: 21. Yüzyılda Liderlik Sempozyumu Bildiriler Kitabı.
15. Barbuto, J. E., & Wheeler, D. W. (2006). Scale development and construct clarification of servant leadership. Group & Organization Management, 31(3), 300-326. https://doi.org/10.1177/1059601106287091
16. Bass B. M. (1985). Leadership and Performance Beyond Expectations. NY: Free.
17. Bass-Bernard. M., & B. J. Avolio. (1995). MLQ-Multifactor leadership questionnaire, CA: Mind Garden, Palo.
18. Başoğlu, U. D. (2013). Relationships between participation in recreational activities and leadershipbehavior: a study on the secondary school students. Turkish Journal of Sport and Exercise, 15(2), 100-106.
19. Beycioglu, K., & Aslan, B. (2010). Öğretmen liderliği ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 9(2), 2-13.
20. Biber, M. (2019). Lider yöneticilik. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 183-197. https://doi.org/10.33416/baybem.523611
21. Bir, Y., & Koç, M. (2022). Vuca ortamında çalışanların çevik liderlik becerisi algısı: bir ölçek geliştirme çalışması ve saha araştırması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(4), 1270-1307. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1166705
22. Bobbio, A., & Manganellii, A. M. (2009). Leadership self -efficacy scale: A new multidimensionalinstrument. TPM-Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 16(1), 3-24.
23. Bolman L. G., & Deal T.E, 1991. Reframing Organizations: Artistry, Choice and Leadership. (First Edition). San Francisco, Josey-Bass Publishers.
24. Bostancı-Bozkurt, A. (2012). Turkish adaptation of the shared leadership perception scale. Journal of Human Sciences, 9(2), 1619-1632.
25. Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: a social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97, 117- 134. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2005.03.002
26. Bulut, Y. B., & Uygun, S. (2014). Etkin bir yönetim için vizyoner liderliğin önemi: Hatay’daki kamu kurumları üzerinde bir uygulama. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 29-47. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19571/208603
27. Callow, N., Smith, M. J., Hardy, L., Arthur, C. A., & Hardy, J. (2009). Measurement of transformational leadership and its relationship with team cohesion and performance level. Journal of Applied Sport Psychology, 21(4), 395-412. https://doi.org/10.1080/10413200903204754
28. Can, Y. (2019). Sporcularda toksik liderlik algısı ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması: Toksik liderlik ölçeğinin Türk sporcularına uyarlama çalışması. 17. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Özet Bildiri Kitabı, 13.11.2019.
29. Cansoy, R., & Polatcan, M. (2018). Liderlik öz-yeterliği ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(4), 331-342. http://dx.doi.org/10.25272/j.2149-8385.2018.4.4.01
30. Cansoy, R., & Turan, S. (2016). Gençlik liderlik özellikleri ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türkiye Eğitim Dergisi, 1(1), 19-39.
31. Carless, S. A., Wearing, A. J., & Mann, L. (2000). A short measure of transformational leadership Journal of Business and Psychology, 14(3), 389–405. https://link.springer.com/article/10.1023/A:1022991115523
32. Carmeli, A., Reiter-Palmon, R., & Ziv, E. (2010). Inclusive leadership and employee involvement in creative tasks in the workplace: The mediating role of psychological safety. Creativity Research Journal, 22(3), 250-260. https://doi.org/10.1080/10400419.2010.504654
33. Cemaloğlu, N. (2009). Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 73-114.
34. Cerit Y. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin hizmetçi liderlik davranışlarını yerine getirme düzeyleri. Ege Eğitim Dergisi, 6(2), 1-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egeefd/issue/4917/67289
35. Chan, K. Y., & Drasgow, F. (2001). Toward a theory of individual differences and leadership: understanding the motivation to lead. Journal of Applied Psychology, 86(3), 481-498. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.481
36. Chukwusa, J. (2018). Autocratic leadership style: obstacle to success in academic libraries. Library Philosophy and Practice (e-journal).
37. Conger, J. A., & Kanungo, R. N. (1994). Charismatic leadership in organizations: Perceived behavioral attributes and their measurement. Journal of Organizational Behavior, 15(5), 439-452. https://psycnet.apa.org/doi/10.1002/job.4030150508
38. Çağlar, E. S. (2011). Çalışanları güçlendirmenin, güçlenme aracılığıyla işe tutkunluğa etkisinde liderlik tarzları ve çalışma amaçlarının rolü. [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi] Sosyal Bilimler Enstitüsü.
39. Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3412
40. Çayırdağ, N., & Acar S. (2007). Roets’un liderlik degerlendirme ölçegi’nin (RLDÖ) güvenirlik ve geçerlik çalışması. 16.Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül.
41. Çelebi, D. D. N., Güner, A. G. H., & Yıldız, V. (2015). Toksik liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(1), 249-268. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i1.1082000223
42. Çelik, V. O. (2013). Takım sporlarında görev yapan sporcuların antrenörleri ile ilgili karizmatik liderlik algılarının değerlendirilmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması: Basketbol branşı örneği. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(2), 16-45. https://dergipark.org.tr/en/pub/psbd/issue/20580/219289
43. Çınar, F., & Kaban, A. (2012). Conflict management and visionary leadership: an application in hospital organizations. 8th International Strategic Management Conference. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 58, 197-206. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.993
44. Deniz, L., & Hasançebioğlu, T. (2003). Öğretmen liderlik stillerini belirlemeye yönelik bir ölçek çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 17, 55–62. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/378/2581
45. Dereli, M. (2003). A survey research of leadership styles of elementary school principles (Tez No.140148) [Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Eğitim Fakültesi.
46. Dinç, S. C. (2006). Doğa sporları ekinliklerine ilişkin liderlik ölçeğinin geliştirilmesi [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi.]. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
47. Durhan, T. A., Kayhalak, F., Kurtipek, S., & Yenel, F. (2022). Rekreasyonel liderlik davranışı ölçeğinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 27(2), 127-142. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2287766
48. Durmaz, I. (2011). Psikolojik güçlendirme algısının girişimcilik üzerine etkisi (Tez No. 280239) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi].
49. Dursun, M., Günay, M., & Yenel, İ. F. (2019). Çok yönlü liderlik yönelimleri ölçeği (ÇYLYÖ): geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(2), 333-347. https://doi.org/10.33712/mana.596370
50. Duyan, E., & Van Dierendonck, D. (2014). Hizmetkar liderliği anlamak: Teoriden ampirik araştırmaya doğru. Istanbul Journal of Sociological Studies, (49).
51. Ekvall, G., & Arvonen J. (1991). Change –centred Leadership:An extension of the two dimsional model. Scandinavian Journal of Management, 7,.7-26. https://doi.org/10.1016/0956-5221(91)90024-U
52. Ertürk-Kayman, E. A. (2008). Türkiye’deki mesleki eğitim ve öğretimin güçlendirilmesi projesi (MEGEP) içindeki yaygınlaştırıcı okul yöneticilerinin, kuantum liderlik davranışlarını gerçekleştirme düzeyleri. [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi] Sosyal Bilimler Enstitüsü.
53. Fidan, M. (2018). Yenilenen öz-liderlik ölçeği’ni üniversite öğrencileri örnekleminde Türkçeye uyarlama çalışması. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 2(2), 1-16.
54. Fişek, K. (2003). Devlet politikası ve toplumsal yapıyla ilişkileri açısından spor yönetimi: dünyada, Türkiye’de (1. baskı). YGS Yayınları.
55. Fleishman, E. A. (1960). Leadership Opinion Questionnaire. Chicago: Science Research Associates.
56. French, J. R. P., Jr., & Raven, B. (1959). The bases of social power. Cartwright (Ed.), Studies in social power (pp.150–167). Univer: Michigan.
57. Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly. 14, 693-727. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2003.09.001
58. Gastil, J. (1994). A definition and illustration of democratic leadership. Human relations, 47(8), 953-975. https://doi.org/10.1177/001872679404700805
59. Girard, S. H. (2000) Servant Leadership Qualities Exhibited by Illinois Public School District Superintendents, Dissertation Abstracts International 61(5), 9973347.
60. Görgülü, R., Adiloğulları, İ., Engin, M. B., & Şenel, E. (2024). Farklılaştırılmış dönüşümcü liderlik envanteri: spor ortamında geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 58-71. https://dergipark.org.tr/tr/pub/comusbd/issue/86014/1473631
61. Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6(2), 219-247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5
62. Guttmann, A. (2004). From ritual to record: The nature of modern sports. Columbia University press. Gün, P. (2012). Okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâ yeterlikleri ile öğretimsel liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi].
63. Gündoğdu, K., Yüksel, S., Akyol, B., & Vural, R. A. (2016). Hayat boyu öğrenme konusunda yayımlanan tez ve makalelere ilişkin bir içerik analizi: 2000-2015. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1491-1513. https://doi.org/10.17556/jef.88957
64. Hemphill, J. K., & Coons, A. E. (1957). Development of the Leader Behavior Description Questionnaire. In R. M. Stogdill & A. E. Coons (Eds.), Leader behavior: Its description and measurement (Research Monograph No. 88, pp. 120–133). Bureau of Business Research: Ohio State University.
65. Hogg, M. A. (2001). A social identity theory of leadership. Personality and social psychology review, 5(3), 184-200. https://doi.org/10.1207/S15327957PSPR0503_1
66. Houghton, J. D., & Neck, C. P. (2002). The revised self-leadership questionnaire: Testing a hierarchical factor structure for self-leadership. Journal of Managerial Psychology, 17(8), 672 – 691. https://doi.org/10.1108/02683940210450484
67. Howell, J. M., & Avolio, B. J. (1993). Transformational leadership, transactional leadership, locus of control, and support for innovation: Key predictors of consolidated-business-unit performance. Journal of applied psychology, 78(6), 891. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0021-9010.78.6.891
68. Huang, M. J. (2004). A Study of the Leadership Style of Recreational Sports Club Leaders in Kaohsiung, Taiwan [Doctoral dissertation, University of West Florida].
69. İnan, Ö. I., & Serinkan, C. (2020). Liderlik yaklaşımları ve spor yönetiminde liderlik. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 308-332. https://doi.org/10.47097/piar.824025
70. İşcan, F. Ö. (2002). Küresel işletmecilikte dönüştürücü liderlik anlayışı: büyük ölçekli işletmelerde bir uygulama (Tez No. 110259) [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi].
71. Jones, G. J., Wegner, C. E., Bunds, K. S., Edwards, M. B., & Bocarro, J. N. (2018). Examining the environmental characteristics of shared leadership in a sport-for-development organization. Journal of Sport Management, 32(2), 82-95. https://doi.org/10.1123/jsm.2017-0274
72. Kalkan, T., & Sarı, İ. (2021). Antrenör davranışları: Kuramsal yaklaşımlar, antrenörün sporcuya etkisi ve öneriler. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(1), 41-54. https://dergipark.org.tr/tr/pub/joinesr/issue/71561/1151688
73. Karadirek, G. (2022). Örgüt kültürü, örgütsel performans ve bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(17), 45-58.
74. Konter, E. (2008). Futbolcuların Ulusal Takımlarda Oynama Sayılarına Göre Liderlik Gücü Algıları. Spormetre Beden Egitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 81-86. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/602720 Kurtar, Ş. (2009). Ruhsal liderlik ölçeği: Türkçe dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışması. [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi].
75. Mutlu, T. O., Akoğlu, H. E., Şentürk, H. E., Ağılönü, A., & Özbey, Ö. (2019). Antrenör Adaylarının İletişim ve Liderlik Becerilerinin İncelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 167-177. https://doi.org/10.33689/spormetre.467828
76. Mutlu, T. O., Çetinkaya, A., & Berberoğlu, E. S. (2022). Spor örgütü çalışanlarının iş tatmininin öğrenen organizasyon süreci üzerine etkisinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(4), 1517-1527. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1180509
77. Naktiyok, A. (2004). İç Girişimcilik. Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul.
78. Naktiyok, S. (2015). Dönüştürücü liderlik ve örgütsel desteğin örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisi: örgütsel güven algısının aracılık rolü [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi].
79. Nalçacıgil, E. (2025). Liderliğin doğası: güçlü liderlik var mıdır? Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 8(2), 89-105. https://doi.org/10.52848/ijls.1724644
80. Ogbonna, E., & Harris, L. C. (2000). Leadership style, organizational culture and performance: Empirical evidence from UK companies. The International Journal of Human Resource Management, 11(4), 766-788. https://doi.org/10.1080/09585190050075114
81. Önal, A., (1979). Kara harp okulunda 1978-1979 akademik yılında seçilmiş bir subay ve öğrenci örneklemi üzerinde liderlik beklenti ve uygulamaları konusunda yürütülen bir bilimsel araştırma [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ankara.
82. Öz, H., & Baloğlu, N. (2023). Validity and reliability study of the social entrepreneurial leadership scale (SGLO). International Journal of Turkish Educational Sciences, 11(21), 588-615. https://doi.org/10.46778/goputeb.1268093
83. Özbek, O., & Kızılyallı, M. (2017). Lisans öğrencilerinin liderlik davranışlarına ilişkin öz algıları: ölçek geliştirme çalışması. Journal of Human Sciences, 14(4), 4112-4122. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i4.4635
84. Özdemir, N., & Çetin, M. (2019). Çevik liderlik ölçeğinin geliştirilmesine yönelik ve geçerlilik çalışması: Eğitim örgütleri üzerime bir uygulama. R&S – Research Studies Anatolia Journal , 2 (7) , 312-332. https://doi.org/10.33723/rs.619606
85. Özgözgü, S. (2015). Eğitim örgütlerinde yöneticilerin liderlik davranışları, bilgi yönetimi ve örgüt kültürü ilişkisi (Tez No. 410101) [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi]. İzmir.
86. Özkan, O. S., & Üzüm, B. (2021). Sorumlu liderlik: bir ölçek uyarlama çalışması. Journal of Management and Economics Research, 19(4), 199-212. Https://doi.org/10.11611/yead.1020593
87. Philip, P., Scott, M., Robert M., & Richard F. (1990). Transformational leader behaviours and their effects on followers 261 trust ın leader, satisfaction, and organizational citizenship behaviours. Leadership Quaerterly, 1(2), 107-142. https://doi.org/10.1016/1048-9843(90)90009-7
88. Pisapia, J. (2006). The Strategic Leader: New Tactics For A Globalizing World. IAP, Information Age Publishing, Inc.
89. Polat, M., & Arabacı, İ. B. (2016). Açık liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(1), 79-96. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/210037
90. Polatcan, M., & Cansoy, R. (2020). Liderlik etme motivasyonu ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1263-1288. https://doi.org/10.15869/itobiad.678423
91. Sabancı, A. (2007). Müdürlerin vizyoner liderlik özelliklerine ilişkin müdürlerin, müdür yardımcılarının ve öğretmenlerin görüşlerinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim. 174. 333-343
92. Sağıroğlu, F. (2026). Günümüzün liderlik yaklaşımı: Postmodern liderlik. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 9(1), 41-51. https://doi.org/10.52848/ijls.1875777
93. Sincer, S. (2025). Dijital liderlik. G. Ö. Baki (Ed.), Eğitim & bilim 1 (içinde) (s. 17-30). Efe Akademi Yayınları: İstanbul.
94. Sürücü, L., & Maslakçı, A., (2021). Kapsayıcı Liderlik Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(2), 201-215. https://doi.org/10.31671/doujournal.973009
95. Tabak A., Sığrı Ü., & Türköz T. (2013) Öz liderlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması çalışması. Bilig Dergisi, 67, 213-246.
96. Tabak, D. A., Polat, D. M., Coşar, S., & Türköz, T. (2012). Otantik liderlik ölçeği: güvenirlik ve geçerlik çalışması. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 14(4), 89-106. https://dergipark.org.tr/tr/pub/isguc/issue/25467/268677
97. Taş, A., & Çetiner, A. (2011). Ortaöğretim okulu müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarını gerçekleştirme durumlarına ilişkin öğretmen görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 369-392. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26100/275003
98. Taş, A., Çelik, K., & Tomul, E. (2007). Yenilenen ilköğretim programının uygulandığı ilköğretim okullarındaki yöneticilerin liderlik tarzları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(22), 85-98. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11121/133009
99. Tavşancıl E., & Aslan E. (2001). İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. Epsilon Yayınları: İstanbul.
100. Tengilimoğlu, D. (2005). Hizmet işletmelerinde liderlik davranışları ile iş doyumu arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 23-45. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziticaretturizm/issue/49901/639607
101. Terlemez, M. (2019). Sporda liderlik tipleri, yaklaşımları ve fonksiyonları. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 138-151. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguzhan/issue/51155/596149
102. Toros, T., & Tiryaki, Ş. (2006). Sporda liderlik ölçeği’nin - futbolcuların antrenör davranışlarını algılaması versiyonunun- geçerlik ve güvenirlik çalışması. 9. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi Bildiri Kitabı (Kitapçık 3, ss. 1320–1322). Muğla, Türkiye.
103. Tuna, M., Bircan, H., & Yeşiltaş, M. (2012). Etik liderlik ölçeği’nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması: Antalya örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 143-155.
104. Turkay, H., & Demir, A. (2021). Spor psikolojisi üzerine bir inceleme. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 5(10), 119-131. https://doi.org/10.31461/ybpd.973705
105. Türk Dil Kurumu. (2025, Nisan 14). Spor [Çevrimiçi sözlük]. https://sozluk.gov.tr/?ara=spor Uğurluoğlu, Ö. (2009). Hastane yöneticilerinin stratejik liderlik özelliklerinin değerlendirilmesi. (Tez No. 236982) [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi] Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
106. Ulukök, E., & Merdan, E. (2022). Tam serbesti tanıyan liderliğin kişilerarası çatışma ve işe yabancılaşma üzerindeki etkisi: Rol belirsizliğinin aracı rolü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(42), 527-545.
107. Uymaz, A. (2018). Yıkıcı liderlik ölçeği geliştirme çalışması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 24(75), 37-57.
108. Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201. https://doi.org/10.21733/ibad.871703
109. Van Dierendonck, D., & Nuijten, I. (2011), The servant leadership survey: development and validition of a multidimensional measure. Journal of Business and Psychology, 26(3), 249-267. http://dx.doi.org/10.1007/s10869-010-9194-1
110. Walumbwa, F. O., Avolio, W. L., Gardner, T. S., & Peterson, S. J. (2008), Authentic Lea- dership: Development and Validation of a Theory-Based Measure, Journal of Management 34(1),89-126. https://10.1177/0149206307308913
111. Wood, M. S. (2005). International Journal of Leadership Studies, 1(1), 64-85.
112. Yenel, F., & Parasız, Ö. (2018). Türk Spor Yönetimi. Yetim (Ed.), Yönetim ve spor (1. baskı), Berikan: Ankara, Yetim, A. (2018). Yönetim ve Spor. Berikan Yayınevi: Ankara.
113. Yıldırım, M. (2024). Başarılı Liderlik Becerileri (e-Kitap).
114. Yılmaz, E. (2005). Etik liderlik ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. XlV. Eğitim Bilimleri Kongresi Bildiri Kitabı, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.