-

Öz

The aim of this study was to investigate the levels of organizational commitment of physical education and primary school teachers. The study examined whether the teachers’ perceptions of organizational commitment levels differed in terms of theirteaching branch, gender, years of teaching experience, working region, age and marital status. A total of 300 teachers, 150 primary school teachers and 150 physical education teachers, completed the survey which couldbe reached via the Internet throughout Turkey. Survey technique was used to collect data. The "Organizational Commitment" survey which was developed by Allen and Meyer (1990) and which was used in the master’s thesis of Demirkıran (2004) was completed by the teachers. Kruskal Vallis and Mann Whitney U tests were used for the statistical analysis. When the levels of organizational commitment of teachers were examined in terms of teaching branch, no statistically significant difference was found between branches (p>0.05). Teachers' organizational commitment levels were not different with respect to years of teaching experience (p>0.05). When the levels of organizational commitment of teachers were examined in terms of working region; the affective commitment scores of teachers who were working in the city centers were higher than the teachers' working in countryside, towns and villages (p<0.0125). No significant difference was found when the subjects' perception levels of organizational commitment was examined in terms of teachers’ age (p>0.05). When the organizational commitment perception levels were examined in terms of marital status, Normative Commitment subscale and Affective Commitment subscale were found to be higher in married teachers than unmarried ones (p<0.05). It was concluded that level of organizational commitment did not change in terms of teaching branch but changed in terms of working region and marital status. The level of affective, continuance and normative subscale scores were all at “uncertain” level. This shows that the teachers have lowlevels of organizational commitment. Therefore, measures should be taken to improve this situation

Anahtar Kelimeler

• Organizational commitment, primary school teacher, physical education teacher

BEDEN EĞİTİMİ VE SINIF ÖĞRETMENLERİNİN ÖRGÜTSEL BAĞLILIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı Beden eğitimi ve sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerini incelemektir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerine ilişkin algılarının öğretmenlik yaptığı branş, cinsiyet, meslekteki kıdem yılı, görev yaptığı bölge, yaş ve medeni duruma göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Çalışmaya Türkiye genelinde internet yoluyla ulaşılan 150 Sınıf Öğretmeni, 150 Beden Eğitimi Öğretmeni olmak üzere toplam 300 öğretmen katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında anket tekniğinden yararlanılmıştır. Öğretmenlere, Allen ve Meyer tarafından (1990) geliştirilen, Demirkıran (2004) tarafından yüksek lisans tezinde kullanılan “Örgütsel Bağlılık” ölçeği uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde Kruskal Vallis ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri öğretmenlik yaptığı branşa göre incelendiğinde, branşlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmamıştır (p>0.05). Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin kıdem yılına göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0.05). Görev yapılan bölgeye göre Örgütsel Bağlılık düzeyleri incelendiğinde, ilde şehir merkezinde görev yapan öğretmenlerin Duygusal Bağlılık puanı; ilçede, beldede ve köyde görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.0125). Öğretmenlerin yaşlarına göre örgütsel bağlılık düzeylerine ilişkin algıları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Medeni duruma göre örgütsel bağlılık düzeylerine ilişkin algıları karşılaştırıldığında Duygusal Bağlılık alt ölçeğinin ve Normatif Bağlılık alt ölçeğinin evli öğretmenlerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmada örgütsel bağlılık düzeyinin öğretmenlik yapılan branşa göre değişmediği ancak çalışılan bölgeye ve medeni duruma göre değiştiği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin duygusal, sürekli ve normatif bağlılıkları “kararsız” düzeydedir. Bu durum öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının düşük olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, bu durumu düzeltmek adına gerekli tedbirlerin alınması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel bağlılık, sınıf öğretmeni, beden eğitimi öğretmeni

Kaynakça

1. 1- Akıncı Vural ZB, Coşkun G. Örgüt Kültürü: İletişim, Liderlik, Motivasyon, Bağlılık ve Performans Açısından Değerlendirme, Nobel Yayınları, Ankara, s, 141-142, 2007.
2. 2- Swailes S. Organizational Commitment: A critique of the construct and measures. International Journal of Management Reviews. 2002; 4 (2): 155-178.
3. 3- Meyer JP, Allen NJ. A three-component concept ualization of organizational commitment. Human Resource Management Review. 1991, 1:61-98.
4. 4- Özutku H. Örgüte duygusal, devamlılık ve normatif bağlılık ile iş performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2008,37(2): 79-97.
5. 5- Allen NJ, Meyer JP. The measure mentan dante cedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology. 1990, 63: 1-18.
6. 6- Wiener Y. Commitment in organization a normative view. Academy of Management Review, 1982, 7(3): 418-428.
7. 7- Ayyıldız T, Yüksel A, Hançer M. Kurumsal yönetişim: Çalışanların örgütsel bağlılığı üzerine etkisi. Seyahat ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın, 2007.
8. 8- Durna U, Eren V. Üç bağlılık unsuru ekseninde örgütsel bağlılık. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2005, 6(2):210-219.

9. 9- Park SM, Rainey HG. Antecedents, mediators, and consequences of affective, normative, and continuance commitment empirical tests of commitment effects in federal agencies. Review of Public Personnel Administration, 200, 27(3):197- 226.
10. 10- Özkan Y. Örgütsel sosyalleşme sürecinin öğretmenlerin örgüte bağlılıklarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2005.
11. 11- Ingersoll RM. Teacher professionalization and teacher commitment: a multi levelanalysis. National Center for education statistics, statistical anysis report, New Jersey: Washington DC. (1997).
12. 12- Balay R. Özel ve resmi liselerde yönetici ve öğretmenlerin örgütsel bağlılığı (Ankara İli Örneği), (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Ankara, 2000.
13. 13- Demirkıran T. Özel Eğitim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin İş Tatminleri İle Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2004.
14. 14- Balay R. Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, (2000).
15. 15- Çakır A. İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ve okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2007.
16. 16- Üzüm H. Gençlik ve spor genel müdürlüğünde görevli spor uzmanlarının örgütsel bağlılığı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
17. 17- Angle HL, Perry JL. An empirical assessment of organizational commitment and organizational effectiveness. Administrative Science Quarterly,1981, 26: 1-14.
18. 18- Luthans F, Baack D, Taylor L. Organizational Commitment: Analysis of Antecedents, Human Relations. 1987;40(4):219- 236.
19. 19- Abdullah MHA, Shaw JD. Personalfactors and organizational commitment: main interactive effects in the United ArabEmirates. Journal of ManagerialIssues, 1991, 11(1);77-93.
20. 20- Benkhoff B. Disentangling organizational commitment. Personnel Review, 1997, 26(1-2): 114-131.
21. 21- Özcan EB. Örgütsel bağlılık ve iş değerleri arasındaki ilişki ilinde bir inceleme, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana, 2008.
22. 22- Yalçın A, İplik FN. Beş yıldızlı otellerde çalışanların demografik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma: Adana ili örneği, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2005, 14(1): 395-412.
23. 23- Demirsoy E. Beden eğitimi öğretmenlerinin iş doyumu ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Bolu, 2009.
24. 24- Cohen A. Age and tenure in relation to organizational commitment: A Meta-Analysis, Basic and Applied Social Psychology, 1993, 14 (2): 143-159.