FARKLI LİG DÜZEYLERİNDEKİ MÜSABAKALARDA GÖREV YAPAN ÜST KLASMAN HAKEMLERİNİN FİZYOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu çalışmanın amacı üst klasmanda yer alan hakemlerin futbol maçı süresince algılanan zorluk derecesi (AZD) ile maksimal kalp atım hızı (MakKAH), ortalama kalp atım hızı (OrtKAH) ve iş yükü arasındaki ilişkinin analiz edilmesi ile süper lig ve 1.lig düzeyinde yönettikleri maçlar arasındaki fizyolojik parametrelerinin değerlendirilmesidir. Çalışmada 2014-2015 sezonunda Süper lig ve 1.lig de maçta görev alan 15 hakem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hakemler birinci ve ikinci devre süresince ayrı ayrı fizyolojik olarak (maksimal kalp atımı, ortalama kalp atım değeri, algılanan zorluk derecesi (AZD), iş yükü ve toparlanma nabzı (1 dk sonra) incelenmiştir. Kalp atım değerleri polar marka saat ile kaydedilmiş ve AZD skorları Borg Scalası (20’lik değerlendirme tablosu) kullanarak belirlenmiştir. Ligler arasındaki farklılık analizi için SPSS 17.0 programında non parametric a student’s paired t-test kullanılırken, kalp atımı değerleri, iş yükü ve AZD arasındaki ilişkiyi belirlemek içinde Pearson korelasyon testi yapılmıştır. Üst klasman hakemlerin süper lig ile 1.lig de yönettikleri maçların fizyolojik açıdan değerlendirilmelerine bakıldığında, süper lig de oynanan maçlarda kalp atım değerlerinin 1.lige göre biraz daha yüksek olduğu tespit edilmiştir, fakat iki farklı ligde yönetilen maçlarda istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır (p<0,05). Yapılan korelasyon analizine göre ise AZD ile MakKAH, OrtKAH ve iş yükü arasında istatistiksel açıdan pozitif yönde ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuçları değerlendirdiğimizde üst klasman düzeyinde yer alan bir hakemin fiziksel açıdan iki farklı lig de maç yönetme temposu ve yeterliliği arasında fark görülmediği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Algılanan zorluk derecesi, hakem, iş yükü, kalp atımı, toparlanma
Kaynakça
- Bangsbo J. The physiology of soccer – with special reference to intense intermittent exercise. Acta Physiologica Scandinavica, 1994a, 151, suppl. 619.
- Reilly T. Energetics of high intensity exercise (soccer) with particular reference to fatigue. Journal of Sports Sciences, 1997, 15: 257–263.
- Reilly T, Bangsbo J, Franks A. Anthropometric and physiological predispositions for elite soccer. Journal of Sports Sciences, 2000, 18: 669–683.
- Krustrup P, Bangsbo J. Physiological demands of top-class soccer refereeing in relation to physical capacity: effect of intense intermittent exercise training. Journal of Sports Sciences. 2001, 19(11): 881-91.
- Weston M, Castagna C, Impellizzeri FM, Rampinini E, Abt G. Analysis of physical match performance in English Premier League soccer referees with particular reference to first half and player work rates. Journal of Science and Medicine in Sport, 2007, 10 (6): 390-397.
- Helsen W, Bultynck J. Physical and perceptual-cognitive demands of top-class refereeing in association football, Journal of Sports Sciences, 2004, 22:179–189.
- Ekblom B. Applied Physiology of soccer, Sports Medicine, 1986, 3: 50-60.
- Mohr M, Krustrup P, Bangsbo J. Match performance of high-standard soccer players with special reference to development of fatigue. Journal of Sports Sciences, 2003, 21(7): 519-28.
- Johnston L, McNaughton L. The physiological requirements of soccer refereeing. Australian Journal of Science Medicine and Sport, 1994, 26 (3/4): 67-72.
- Catterall C, Reilly T, Atkinson G, et al. Analysis of work rate and heart rates of association football referees. British Journal of Sports Medicine, 1993, 27: 153-6.