BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ ÖZEL YETENEK SINAVLARINA GİREN ADAYLARIN BİREYSEL BAŞARI GÜDÜLERİ İLE GENEL YETKİNLİK İNANÇLARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor bilimleri özel yetenek sınavına giren adayların bireysel başarı güdüleri ile genel yetkinlik inançlarının incelenmesidir. Araştırma grubunu 2017-2018 eğitim yılı için Erzincan Üniversitesi beden eğitimi ve spor özel yetenek sınavlarına katılan öğrencilerden rastgele seçilen 379 aday (316 erkek, 63 bayan) oluşturmuştur. Araştırmada “Bireysel Başarı Güdüsü Ölçeği”, “Genel Yetkinlik İnancı Ölçeği” ve araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği test edilmiştir. Adayların ölçeklerden elde ettikleri puanlar normallik sınamasına uygun olarak bağımsız değişkenlere göre test edilmiştir. Ayrıca adayların bireysel başarı güdüsü puanları ile genel yetkinlik inançları arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22 ve LISREL 8,7 programları kullanılmıştır. Adayların bireysel başarı güdüsü puanları, giriş sınavını sonucu (Üstünlük ve Farklı Olma alt boyutunda kazananlar lehine) ve cinsiyet (Bireysel Sorumluluk Alma alt boyutunda bayanlar lehine) değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür (p<0,05). Adayların genel yetkinlik ölçeği puanları sınavı kazanma (kazananlar lehine) değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görüldü (p<,05). Ayrıca adayların toplam bireysel başarı güdüleri ile genel yetkinlik inançları arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki görülmüştür (r=0,74, p<0,01). Beden eğitimi ve spor bilimlerinde özel yetenek sınavına giren adayların başarılarının, bireysel başarı güdülerinden ve genel öz yeterliliklerinden etkilendiği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Beden eğitimi ve spor bilimleri,özel yetenek sınavı,bireysel başarı güdüsü,genel yetkinlik inancı,özel yetenek sınavı

EXAMINATION OF INDIVIDUAL ACHIEVEMENT MOTIVATION AND GENERAL SELF-EFFICACY OF CANDIDATES ENTERING INTO SPECIAL TALENT EXAM IN PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS SCIENCES

Öz

The aim of this research is to examine individual achievement motivation and general self-efficacy of candidates entering into special talent exam in physical education and sports sciences. The research group included 379 candidates (316 male, 63 female) randomly selected from the candidates who participated in Erzincan University physical education and sports special talent exam for the 2017-2018 education year. "Individual Achievement Scale", "General Self-efficacy Scale" and personal information form developed by researchers were used in the research. The validity and reliability of the scales were tested. The scores obtained by the candidates from the scales were tested according to the independent variables according to the normality test. Furthermore, the relationship between individual achievement motivation scores of candidates and their general self-efficacy was examined. SPSS 22 and LISREL 8,7 programs were used in the evaluation of the data. It was seen that the candidates' individual achievement motivation scores differed significantly in the subscales according to the entrance exam result (in favor of successful ones in the “Superiority and Being different” subscale) and gender (in favor of females “In Charge Of Individual Task” subscale) (p<0,05). Candidates' general self-efficacy scale scores differed significantly in terms of entrance exam result (in favor of successful ones) (p<0,05). In addition, a significant positive correlation was found between the individual achievement motivation of the candidates and their general self-efficacy(r=0,74, p<0,01). It has been understood that success of the candidates who enter the special talent exam in physical education and sports sciences are influenced by their individual success motivation and general self-efficacy.

Anahtar Kelimeler

• Physical education and sports sciences,special talent exam,individual achievement motivation,general self-efficacy

Kaynakça

1. 1. Baumann, S. Uygulamalı Spor Psikolojisi (Çev. C. İkizler, A.O.Özcan), Alfa Basın Yayın Dağıtım: İstanbul; 1994.
2. 2. Konter, E. Spor psikolojisi el kitabı, Nobel Yayıncılık: Ankara; 2006.
3. 3. İkizler, HC. Sporda başarının psikolojisi,(2. Baskı). Alfa Basım Yayım Dağıtım: İstanbul; 1994.
4. 4. Clelland,M. DC. Human motivation, Scott, Foresman: Gelenview, IL; 1985.
5. 5. Atkinson, JW. An Introduction to motivation, New York, D. Van Nostrand Company. In: A. SAGIE, D. Elizur, (1999) Achievement motive and entrepreneurial orientation: a structural analysis. Journal of Organizational Behavior, 1964; 20: 375-387.
6. 6. Epsteın, JA, Harackıewıcz, JM. Winning is not enough: the effects of competition and achievement orientation on intrinsic interest. Personality and Social Psychology Bulletin, 1992; 18: 128-138.
7. 7. Clelland, M. DC. The Achieving Society. NJ: Princeton; 1961.
8. 8. Kaya, N, Selçuk, S. Bireysel başarı güdüsü organizasyonel bağlılığı nasıl etkiler? Doğuş Üniversitesi Dergisi, 2007; 8 (2): 175-190.

9. 9. Bandura, A. Self-efficacy: The Exercise of Control, Freeman: New York; 1997.
10. 10. Schwarzer, R. Optimism, vulnerability, and self-beliefs as health-related cognitions: A systematic overview. Psychology and Health: An International Journal, 1994; 9: 161-180.
11. 11. Schwarzer, R, Jerusalem, M. Generalized self-efficacy scale. In J. Weinman, S. Wright, and M. Johnston, Measures in Health Psychology: A User's Portfolio. Causal and Control Beliefs (pp. 35–37), NFER-NELSON: Windsor, UK; 1995.
12. 12. Marakas, GM, Yi, MY, Johnson, RD. The multilevel and multifaceted character of computer self-efficacy: Toward clarification of the construct and an integrative framework for research. Information Systems Research, 1998; 9(2): 126-163.
13. 13. Choi, N. Sex role group differences in specific, academic, and general self-efficacy. The Journal of Psychology, 2004; 138 (2): 149–159.
14. 14. Schwarzer R, Fuchs R. Self-efficacy and health behaviors, To appear in: Conner M, Norman P Predicting Health Behavior. Research and Practice with Social Cognition Models, Buchingham open university press; 1995, http://userpage.fu-berlin.de/gesund/publicat/conner9.htm
15. 15. Pajares, F, Miller, MD. Role of self-efficacy and self-concept beliefs in mathematical problem-solving: A path analysis. Journal of Educational Psychology, 1994; 86 (2): 193-203.
16. 16. Aypay, A. The Adaptation Study of General Self-Efficacy (GSE) Scale to Turkish, Inonu University Journal of the Faculty of Education, 2010; 11(2): 113-132.
17. 17. Erdoğan, N, Zekioğlu, A, Dorak, F. Hentbol antrenörlerine göre sporcuların performansını psikolojik yönden etkileyen faktörler nelerdir? Nitel çalışma. International Journal of Science, Culture and Sport, 2014; Special Issue(1): 194-207.
18. 18. Ercan, HY. Spor ve Egzersiz Psikolojisi (2.Baskı), Nobel Yayıncılık: Ankara; 2013.
19. 19. Karasar, N. Bilimsel araştırma yöntemi [Scientific Research Methods], Nobel: Ankara: 2006.
20. 20. Balcı, A. Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler, PegemA Yayıncılık: Ankara; 2001.
21. 21. Jerusalem, M. ve Schwarzer, R. Self-efficacy as a resource factor in stress appraisal processes. In R. Schwarder (Ed.), Self-efficacy: Thought Control of Action (pp. 195–213). Hemisphere: Washington, DC; 1992.
22. 22. Çelikkaleli, Ö, Çapri, B. Genel Yetkinlik İnancı Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2008;17(3): 93–104.
23. 23. Engür, M. Elit sporcularda başarı motivasyonun durumluk kaygı düzeyleri üzerine etkisi [The effect of achievement motivation on state anxiety levels of elite athletes], Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Unpublished master’s thesis İzmir, 2002.
24. 24. Doğru, Z. Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bölümü Öğrencilerinin Özgüven ve Özyeterlik Algıları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 2017; 9(1): 13-23.
25. 25. Desivilya, HS, Eizen, D. Conflict management in work teams: the role of social self-efficacy and group identification. The International Journal of Conflict Management, 2005; 16 (2): 183-208. https://doi.org/10.1108/eb022928
26. 26. Pajares, F. Self-efficacy beliefs, motivation, and achievement in writing: A review of the literature, Reading &Writing Quarterly, 2003; 19(2): 139-158.
27. 27. Wurtele, SK. Self-efficacy and athletic performance: A review. Journal of Social and Clinical Psychology, 1986; 4: 290-301.
28. 28. Schunk, DH. Self-efficacy, motivation, and performance, Journal of applied sport psychology, 1995; 7(2): 112-137. DOI: 10.1080/10413209508406961
29. 29. Tabancalı, E, Çelik, K. Öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlikleri ile öğretmen öz-yeterlilikleri arasındaki ilişki. International Journal of Human Sciences, 2013; 10(1): 1167-1184.
30. 30. Üstüner, M, Demirtaş, H., Cömert, M. ve Özer, N. Ortaöğretim öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 200; 9(17): 1-16.
31. 31. Özerkan, E. Öğretmenlerin Öz-yeterlik algıları ile öğrencilerin sosyal bilgiler benlik kavramları arasındaki ilişki, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Edirne, 2007.
32. 32. Yılmaz, K, Çokluk-Bökeoğlu, Ö. Organizational citizenship behaviors and organizational commitment in Turkish primary schools. World Applied Sciences Journal, 2008; 3(5): 775-780.
33. 33. Gürol, A, Altunbaş, S, Karaaslan, N. Öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları ve epistemolojik inançları üzerine bir çalışma. e-Journal of New World Sciences Academy, 2010; 5(3): Article Number: 1C0209
34. 34. Özsüer, S, İnal, G, Uyanık, Ö, Ergün, M. Afyon Kocatepe Üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin akademik özyeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 2011; 13(2).
35. 35. Uysal, İ. Academicians’ General Self Efficacy Beliefs: AIBU Faculty of Education Case. Trakya University Journal of Education, 2013; 3(2): 144-151.