PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞ İLE SPORCU KİMLİĞİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ
Öz
Çalışmanın amacı sporcularda prososyal ve
antisosyal davranışlar ile sporcu kimliğinin farklı değişkenlere göre
incelenmesidir. Çalışmaya aktif olarak spor yapan 244 üniversite öğrencisi
gönüllü olarak katıldı. Çalışmanın verileri, Türkçe uyarlaması Sezen-Balçıkanlı
(2013) tarafından yapılan ‘’Sporda Prososyal ve Antisosyal Davranış Ölçeği
(SPADÖ)’’ ve Türkçe uyarlaması Öztürk ve Koca (2013) tarafından yapılan
‘’Sporcu Kimliği Ölçeği (SKÖ)’’ ile toplanmıştır. Veriler SPSS 22 programında
tanımlayıcı istatistikler, ikili gruplarda Mann Whitney-U testi ile değerlendirilirken,
değişkenler arası ilişki ise spearmans korelasyon testi ile
değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, sporcu kimliği ile takım
arkadaşına prososyal davranışta bulunma arasında ve sporcu kimliği ile spor
yapma yılı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte erkek
sporcuların kadın sporculara göre daha güçlü sporcu kimliğine sahip oldukları
tespit edilmiştir. Sonuç olarak, antrenör ve eğitimcilere spor ortamlarındaki
ahlaki antisosyal davranışları ve bu davranışların sonuçlarını ele alırken
sporcuların bireysel farklılıklarının göz önünde bulundurulması gerektiği
önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bredemeier BJL, Shields DL. Moral assessment in sport psychology, In: Duda JL, editör, Advances in sport and exercise psychology measurement, Morgantown; 1998.
- 2. Bandura A. Social cognitive theory of moral thought and action, In: Kurtines WM, Gewirtz JL, editors, Handbook of moral behavior and development: Theory, research, and applications, Hillsdale: NJ-Lawrence Erlbaum Associates; 1991.
- 3. Bandura AA. Social cognitive theory of personality In: Pervin L, John O, editors, Handbook of personality, The coherence of personality. New York: Guilford Press; 1999.
- 4. Kavussanu M, Boardley ID. The prosocial and antisocial behavior in sport scale, Journal of Sport and Exercise Psychology, 2009; (31): 97-117.
- 5. Shields D, LaVoi N, Bredemeier B, Power F. Predictors of poor sportspersonship in youth sports: Personal attitudes and social influences, Journal of Sport and Exercise Psychology, 2007; (29): 747-762.
- 6. Kavussanu M, Seal, AR, Phillips DR. Observed prosocial and antisocial behaviors in male soccer teams: Age differences across adolescence and the role of motivational variables, Journal of Applied Sport Psychology, 2006; (18): 326-344.
- 7. Sage L, Kavussanu, M, Duda JL. Goal orientations and moral identity as predictors of prosocial and antisocial functioning in male association football players, Journal of Sports Sciences, 2006; (24): 455-466.
- 8. Eisenberg N, Fabes RA. Prosocial development, In: Damon W, Eisenberg N, editors, Handbook of child psychology: Social, emotional, and personality development, 3th ed. New York: Wiley; 1998.
- 9. Eisenberg N, Fabes RA, Spinrad TL: Prosocial development, In: Eisenberg N, Damon W, editors, Handbook of child psychology: Social, emotional, and personality development, 6th ed. New York: Wiley; 2006.
- 10. Gomà-i-Freixanet M. Prosocial and antisocial aspects of personality, Personality and Individual Differences, 1995; (19): 125-134.