EN
TR
Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, ekzojen obezitesi olan ergenlerin olumsuz yeme davranışlarına (duygusal yeme, dürtüsel yeme, otomatik yeme) yönelik hazırlanan müdahale programının etkililiğini incelemektir. Programın etkililiğini belirlemek amacıyla 3x2 deney ve kontrol gruplu, ön test-son test ölçümlü yarı deneysel tasarım kullanılmıştır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 15-17 yaş arası ergenlerdir. Çalışmaya 30 ergen ve her katılımcının bir ebeveyni olmak üzere toplam 60 kişi dâhil edilmiştir. Ergen katılımcılara 14 haftalık, ebeveynlerine 9 haftalık bir psikoeğitim programı uygulanmış ve sonuçları analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda müdahale programının deney gruplarında beden kitle indekslerinde düşüşe neden olduğu, ailelerin sürece dâhil edildiği grupta ise obezite riskinin azaldığı tespit edilmiştir. Genel olarak hazırlanan psikoeğitim programı ergenlerde obezite ile mücadelede uygulanabilir ve etkili olduğu görünmektedir. Ailelerin sürece dâhil edilmesinin ergenlikte obezite ile mücadele ederken önemli bir etkiye sahip olduğu sonucu önemli bir bulgudur. Araştırma bulguları literatür bilgileri doğrultusunda tartışılmış, araştırma önerileri sunulmuştur. Mevcut sonuçların ve farklı yaş gruplarında da etkililiğin doğrulanması geniş örneklemli çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Çalışmanın yürütülmesi için etik kurul onayı Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi'nden alınmıştır (Onay numarası: 2021/11).
Kaynakça
- Altay, M., Cabar, HD & Altay, B. (2018). Ergenlik çağındaki çocuklarda beslenme ve okul sağlığı. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (1), 173-180. https://doi.org/10.30561/sinopusd.414093
- Akıncı, A. (2021) Ekzojen obezite. F. Darendeliler, Z. Aycan, C. Kara, S. Özen, S. & E. Eren (Ed.), Pediatrik Endokrinoloji ve Diyabet (ss.1236-1250). İstanbul Tıp Kitabevleri.
- André, N., & Béguier, S. (2015). Using motivational interviewing as a supplement to physical activity program in obese adolescents: a RCT study. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 20(4), 519-523. https://doi.org/10.1007/s40519-015-0219-7
- Anglé, S., Engblom, J., Eriksson, T., Kautiainen, S., Saha, M. T., Lindfors, P., Matti, L., & Rimpelä, A. (2009). Three factor eating questionnaire-R18 as a measure of cognitive restraint, uncontrolled eating and emotional eating in a sample of young Finnish females. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 6(1), 1-7. https://doi.org/10.1186/1479-5868-6-41
- Atkinson, S. M., Denise, A., & Coia, W. (1996). The impact of education groups for people with schizophenia on social functioning and quality of life. British Journal of Psychiatry, 168(2), 199-204. https://doi.org/10.1192/bjp.168.2.199
- Becker, S., Rapps, N., & Zipfel, S. (2007). Psychotherapie bei Adipositas-Ein systematischer Überlick. PPmP-Psychotherapie· Psychosomatik· Medizinische Psychologie, 57(11), 420-427. https://doi.org/10.1055/s-2007-986202
- Beşikçi, A.O. (2010). Erken yaşta görülen obezite: Nedenleri ve tedbirler. Meslek İçi Sürekli Eğitim Dergisi, 23, 82-85.
- Bhurosy, T., & Jeewon, R. (2014). Overweight and obesity epidemic in developing countries: a problem with diet, physical activity, or socioeconomic status?. The Scientific World Journal, (2014),1-7. https://doi.org/10.1155/2014/964236
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2024
Kabul Tarihi
13 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Şiraz, M. F., & Eryılmaz, A. (2025). Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 8(1), 1-33. https://doi.org/10.58433/opdd.1600686
AMA
1.Şiraz MF, Eryılmaz A. Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi. OPDD / JSC. 2025;8(1):1-33. doi:10.58433/opdd.1600686
Chicago
Şiraz, Mehmet Fatih, ve Ali Eryılmaz. 2025. “Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi”. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 8 (1): 1-33. https://doi.org/10.58433/opdd.1600686.
EndNote
Şiraz MF, Eryılmaz A (01 Haziran 2025) Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 8 1 1–33.
IEEE
[1]M. F. Şiraz ve A. Eryılmaz, “Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi”, OPDD / JSC, c. 8, sy 1, ss. 1–33, Haz. 2025, doi: 10.58433/opdd.1600686.
ISNAD
Şiraz, Mehmet Fatih - Eryılmaz, Ali. “Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi”. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 8/1 (01 Haziran 2025): 1-33. https://doi.org/10.58433/opdd.1600686.
JAMA
1.Şiraz MF, Eryılmaz A. Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi. OPDD / JSC. 2025;8:1–33.
MLA
Şiraz, Mehmet Fatih, ve Ali Eryılmaz. “Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi”. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2025, ss. 1-33, doi:10.58433/opdd.1600686.
Vancouver
1.Mehmet Fatih Şiraz, Ali Eryılmaz. Ekzojen Obezitesi Olan Ergenlere Yönelik Hazırlanan Psikoeğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi. OPDD / JSC. 01 Haziran 2025;8(1):1-33. doi:10.58433/opdd.1600686