Araştırma Makalesi

Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği

Cilt: 10 Sayı: 1 2 Ocak 2023
PDF İndir
TR EN

Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği

Öz

Doğrudan yabancı yatırımlar, ev sahibi ülkelerin tasarruf ve dış ticaret açıklarının kapatılmasına yardımcı olmanın yanı sıra, teknoloji ve yönetimsel becerilerin de ev sahibi ülkeye aktarılmasını sağlamaktadır. Böylelikle, uzun dönemli büyüme ve kalkınmanın önemli bir bileşeni olan toplam faktör verimliliğini etkileyebilmektedir. Bu yüzden, özellikle gelişmekte olan ülkeler uzun bir süredir çeşitli teşvikler sunarak doğrudan yabancı yatırımları ülkelerine çekmeye çalışmaktadırlar. Ancak, ilgili literatürde de görüldüğü gibi, doğrudan yabancı yatırımların toplam faktör verimliliği üzerine etkisi belirsizdir. Bu çalışmasının amacı, doğrudan yabancı yatırımların ev sahibi gelişmekte olan ülkelerde verimlilik üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunun tespit edilmesidir. Bu bağlamda, kullanılan veri seti 17 adet gelişmekte olan ülkeden oluşmakta ve veri erişimi imkânlarına bağlı olarak 2002-2019 dönemi incelenmektedir. Çalışmanın sonucunda ise doğrudan yabancı yatırımların ev sahibi gelişmekte olan ülkelerin toplam faktör verimliliğine oldukça küçükte olsa olumsuz bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca gelişmekte olan ülkeler, OECD ve BRICS gibi ülke gruplarına ve coğrafi bölgelere ayrılarak da incelenmiş ve veri setindeki OECD üyesi gelişmekte olan ülkeler ile, Güney Amerika bölgesinde yer alan gelişmekte olan ülkeler için de doğrudan yabancı yatırımların verimlilik üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucu bulunmuştur. Diğer ülke grupları için, doğrudan dış yatırımların verimlilik üzerinde istatistiki olarak anlamlı etkisi bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Toplam Faktör Verimliliği, Gelişmekte Olan Piyasalar, Panel Veri Analizi

Kaynakça

  1. Abdullah, M., & Chowdhury, M. (2020). Foreign Direct Investment and Total Factor Productivity: Any Nexus? Margin: The Journal of Applied Economic Research, National Council of Applied Economic Research, 14/2, 164-190.
  2. Aitken, B. J., & Harrison, A. E. (1999). Do Domestic Firms Benefit from Direct Foreign Investment? Evidence from Venezuela. American Economic Review, American Economic Association, 89/3, 605-618.
  3. Ayyagari, M., & Kosová, R. (2010). Does FDI Facilitate Domestic Entry? Evidence from the Czech Republic. Review of International Economics, 18/1, 14-29.
  4. Azman-Saini, W., Baharumshah, A. Z., & Law, S. H. (2010). Foreign Direct Investment, Economic Freedom And Economic Growth: International Evidence. Economic Modelling, 27/5, 1079-1089.
  5. Baltagi, B. H. (2005). Econometric Analysis of Panel Data. John Wiley and Sons, Ltd.
  6. Blalock, G., & Gertler, P. J. (2008). Welfare Gains from Foreign Direct Investment Through Technology Transfer to Local Suppliers. Journal of International Economics, 74/2, 402-421.
  7. Blomstrom, M., & Persson, H. (1983). Foreign Investment And Spillover Efficiency In An Underdeveloped Economy: Evidence From The Mexican Manufacturing Industry. World Development, 11/6, 493-501.
  8. Blomström, M., & Kokko, A. (1996). The Impact of Foreign Investment on Host Countries: A Review of the Empirical Evidence. World Bank Policy Research Working Paper No. 1745, 1-42.
  9. Blomström, M., & Kokko, A. (2002). FDI and Human Capital: A Research Agenda. OECD Development Centre Working Papers 195, 1-19.
  10. Borensztein, E., Gregorio, J. D., & Lee, J.-W. (1998). How Does Foreign Direct Investment Affect Economic Growth? Journal of International Economics, 45/1, 115-135.

Kaynak Göster

APA
Satoglu, E. B., & Gümüş, O. (2023). Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(1), 225-244. https://izlik.org/JA23ZF38AU
AMA
1.Satoglu EB, Gümüş O. Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. OEYBD. 2023;10(1):225-244. https://izlik.org/JA23ZF38AU
Chicago
Satoglu, Emine Beyza, ve Oğuzhan Gümüş. 2023. “Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 10 (1): 225-44. https://izlik.org/JA23ZF38AU.
EndNote
Satoglu EB, Gümüş O (01 Ocak 2023) Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 10 1 225–244.
IEEE
[1]E. B. Satoglu ve O. Gümüş, “Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”, OEYBD, c. 10, sy 1, ss. 225–244, Oca. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23ZF38AU
ISNAD
Satoglu, Emine Beyza - Gümüş, Oğuzhan. “Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 10/1 (01 Ocak 2023): 225-244. https://izlik.org/JA23ZF38AU.
JAMA
1.Satoglu EB, Gümüş O. Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. OEYBD. 2023;10:225–244.
MLA
Satoglu, Emine Beyza, ve Oğuzhan Gümüş. “Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 1, Ocak 2023, ss. 225-44, https://izlik.org/JA23ZF38AU.
Vancouver
1.Emine Beyza Satoglu, Oğuzhan Gümüş. Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Toplam Faktör Verimliliği: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği. OEYBD [Internet]. 01 Ocak 2023;10(1):225-44. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23ZF38AU