Petrol Fiyatlarının Türkiye’de Tüketici Fiyatları Enflasyonuna Asimetrik Geçişkenliği
Öz
Bu çalışmada, petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki olası simetrik ve asimetrik etkileri, 2002:01 – 2020:03 dönemini kapsayan aylık zaman serisi verileri kullanılarak Türkiye örneğinde doğrusal ARDL ve doğrusal olmayan ARDL (NARDL) modelleri kapsamında analiz edilmeye çalışılmaktadır. Elde edilen bulgular, her iki model özelinde de değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını doğrulamaktadır. Doğrusal ARDL modeli sonuçları, petrol fiyatları ve döviz kurunun uzun dönemde enflasyon üzerinde pozitif bir etkisinin olduğunu ortaya koyarken; NARDL modeli kapsamında elde edilen bulgular, pozitif petrol fiyatı şoklarının enflasyon üzerindeki etkisinin petrol fiyatlarındaki düşüşlere kıyasla daha güçlü olduğunu göstermektedir. Bu etki, uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlıdır. Döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin ulaşılan sonuçlar ise döviz kurundan enflasyona tam bir geçişkenliğin olmadığını göstermekle birlikte uzun dönem asimetri testi sonuçları bu bulguyu doğrulamamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akcelik, F. ve Öğünç, F. (2016). Pass-through of crude oil prices at different stages in Turkey. Central Bank Review, 16(1), 41-51.
- Akçağlayan, A. ve Gemicioğlu, S. (2022). Petrol fiyatlarındaki değişimin tüketici ve üretici fiyatlarına asimetrik geçişkenliği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(1), 59-77.
- Alagöz, M., Alacahan, N. D. ve Akarsu, Y. (2017). Petrol fiyatlarının makro ekonomi üzerindeki etkisi-ülke karşılaştırmaları ile panel veri analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(33), 144-150.
- Alimi, A. S., Olaniran, O. D. ve Ayuba, T. (2020). An asymmetric evaluation of oil price-ınflation nexus: Evidence from Nigeria. Energy Economics Letters, 7(1), 1-11.
- Altunöz, U. (2022). The nonlinear and asymetric pass‐through effect of crude oil prices on inflation. OPEC Energy Review, 46(1), 31-46.
- Aykırı, M. (2018). Enerjide dışa bağımlılık ve sağlıklı büyüme: Türkiye örneği. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 3(2), 50-67.
- Bala, U. ve Chin, L. (2018). Asymmetric impacts of oil price on inflation: An empirical study of African OPEC member countries. Energies, 11(11), 3017.
- Balkan, B., Kal, S. H., & Tümen, S. (2015). Akaryakıt fiyatlarının nakliye maliyetleri kanalı ile taze meyve-sebze fiyatları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ekonomi Notları, 8, 13.
- Bayraktutan, Y. ve Solmaz, A. R. (2019). Petrol fiyatları ve enflasyon ilişkisi: Seçilmiş petrol ithalatçısı ülkeler için panel veri analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37, 279- 291.
- Bilgin, B. ve Adalı, Z. (2020). How oil prices drive ınflation in Turkish economy: Two different channels. Fiscaoeconomia, 3, 705-721.