Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı

Hilal Ok Ergün

doi:10.17541/optimum.1700115

TR EN

Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı

Öz

Bu çalışmada toptan ve perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal performansı incelenmiştir. Çalışmada 2018-2024 dönemi ele alınmış olup, firmaların finansal performansının tespit edilmesinde DuPont analizi yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören 9’u toptan ticaret, 11’i perakende ticaret sektöründe olmak üzere, 20 firma ele alınmıştır. Bu doğrultuda sektördeki firmaların net kar marjı, aktif devir hızı, özkaynak çarpanı ve aktif karlılık oranı belirlenerek, sektör ve alt sektörler kapsamında karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Analiz sonucunda incelenen yıllar itibariyle elde edilen ortalama DuPont değerlerine göre toptan ticaret sektöründe KUVVA’ nın en yüksek, ARZUM’ un ise en düşük finansal performans sergilediği tespit edilmiştir. Perakende ticaret sektöründe ise BIMAS’ ın en yüksek, CRFSA’ nın en düşük finansal performans gösterdiği saptanmıştır. Genel itibariyle DuPont değerlerine göre, toptan ve perakende ticaret sektöründeki firmaların finansal performansında 2020 ve 2024 yıllarında önceki yıllara göre düşüş olduğu dikkat çekmiştir.

Anahtar Kelimeler

Toptan ve perakende ticaret, DuPont Analizi, Finansal Performans

Kaynakça

Açıkgöz, T., ve Fidan, A. (2023). Panel dupont regression approach to evaluate financial performance and market value of transportation firms in Türkiye. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 97, 99–112. https://doi.org/10.25095/mufad.1192291
Açıkgöz, T., ve Kılıç, G. (2021). Investigation of financial performance and market value of technology firms with dupont-regression analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 90, 209–226. https://doi.org/10.25095/mufad.873937
Akyüz, F., Yeşil, T., ve Kara, E. (2019). İşletmelerin DuPont kârlılık analiziyle performansının belirlenmesi: Borsa İstanbul imalat sektörü örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 83, 61–84. https://doi.org/10.25095/mufad.579728
Akyüz, K. C., Yıldırım, İ., ve Akyüz, İ. (2020). Birleşik oran analizi (Dupont) yöntemi ile kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektöründe performans ölçümü. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 164–169. DOI: 10.24011/barofd.687611
Al-Khoury, A., Haddad, H., Al-Bawab, A., Othman, M., & Khazaleh, A. (2022). Financial performance for Arab Bank using DuPont analysis 2000–2021. WSEAS Transactions on Business and Economics, 19, 1526–1537. https://doi.org/10.37394/23207.2022.19.137
Almazari, A. A. (2012). Financial performance analysis of the Jordanian Arab Bank by using the DuPont system of financial analysis. International Journal of Economics and Finance, 4(4), 86–94. https://doi.org/10.5539/ijef.v4n4p86
Arsad, R., Isa, M., Abidin, S. N. Z., & Shaari, A. R. (2022). Stock selection using the data envelopment analysis models and DuPont analysis. International Journal Of Academic Research in Business and Social Sciences, 12(8), 1702-1718. http://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v12-i8/14448
Arslan, E., ve Bora, A. (2021). Türk bankacılık sektöründe mevduat bankalarının finansal performanslarının DuPont sistemine göre incelenmesi: 2015–2019 dönemi. OPUS – Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(43), 6356–6376. https://doi.org/10.26466/opus.930091
Başkaya, H. ve Özdemir, A.(2024). Borsa İstanbul sürdürebilirlik-25 endeksinde yer alan işletmelerin finansal oranlarının DuPont analizi ile incelenmesi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1),79-105. https://doi.org/10.30803/adusobed.1467926
Bauman, M. P. (2014). Forecasting operating profitability with DuPont analysis: Further evidence. Review of Accounting and Finance, 13(2), 191–205. https://doi.org/10.1108/RAF-11-2012-0115

Bayrakdaroğlu, A., ve Ege, İ. (2009). Teknolojik gelişme, İMKB ve NASDAQ’da işlem gören teknoloji şirketlerinin finansal analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD),1(1),84-100.
Benjamin, S. J., Mohamed, Z. B., & Marathamuthu, M. S. (2018). DuPont analysis and dividend policy: Empirical evidence from Malaysia. Pacific Accounting Review, 30(1), 52–72. https://doi.org/10.1108/PAR-05-2015-0019
Botika, M. (2012). The use of DuPont analysis in abnormal returns evaluation: Empirical study of Romanian market. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62, 1179–1183. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.202
Burja, V., & Mărginean, R. (2014, May 16–17). The study of factors that may influence the performance by the Dupont analysis in the furniture industry [Conference presentation]. 21st International Economic Conference 2014 (IECS 2014), Sibiu, Romania. Elsevier. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(14)00794-1
Chang, K. J., Chichernea, D. C., & HassabElnaby, H. R. (2014). On the DuPont analysis in the health care industry. Journal of Accounting and Public Policy, 33(1), 83–103. https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2013.10.002
Çil Koçyiğit, S., Ekinci, N., ve Özşahin, F. (2022). Özel bir zincir hastane grubunun finansal performansının DuPont analizi tekniğiyle incelenmesi. International Review of Economics and Management, 10(1), 1–17. https://doi.org/10.18825/iremjournal.1059022
Dağlı, H.(2017). Finansal Yönetim, Derya Kitabevi, Trabzon, Yedinci Baskı.
Erken Çelik, A., & Digün, O. (2018). DuPont analizi yöntemiyle Türk çimento sektörünün finansal performansının değerlendirilmesi. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 4(11), 458–471.
Gümüş, U., T., ve Çıbık, E. (2018). Borsa’da işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı işletmelerinin birleşik oran analizi (DuPont) yöntemiyle performansının ölçülmesi, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3). 2178-2194. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.421602
Gümüş, U. T., ve Yıldırım, F. (2022). DuPont analysis performances of food beverage and tobacco businesses return of periodic return. Journal of Current Researches on Business and Economics, 12(1), 19–30. DOI: 10.26579/jocrebe.12.1.2
Gündör, N. (2021). Covid 19’un BIST’te yer alan sektörlerin finansal performanslarına etkisinin dupont analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. International Journal of Disciplines Economics & Administrative Scienves Studies, 7 (36) ,1036-1040 http://dx.doi.org/10.26728/ideas.533
Hothur, S., & Reddy, K. J. (2022). Financial performance evaluation of selected CPSEs of India through DuPont analysis. Indian Journal of Finance, 16(5), 41–56. https://doi.org/10.17010/ijf/2022/v16i5/169517
Işıkçelik, F., Durur, F., ve Günaltay, M. M. (2021). Özel hastane finansal performansının DuPont finansal analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 773–791. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.874789
Işıkçelik, F., Turgut, M., ve Ağırbaş, İ. (2022). Hastanelerde finansal performansın farklı analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 505–519. https://doi.org/10.21076/vizyoner.948785
Karadeniz, E., ve Koşan, L. (2017). Hastane hizmetleri sektörünün aktif ve özsermaye kârlılık performansının analizi: Hastane hizmetleri sektör bilançolarında bir araştırma. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5(1), 37–47.
Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F., ve Dalak, S. (2019). Otel işletmelerinde kârlılığı etkileyen değişkenlerin DuPont analiz tekniğiyle ölçülmesi: Avrupa borsalarında ekonometrik bir analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 81, 21–36. https://doi.org/10.25095/mufad.510452
Kefe, İ. (2023a). Ulaştırma sektörünün finansal performansının DuPont finansal analiz sistemi kullanılarak incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(145), 247–262. https://doi.org/10.29228/ASOS.72103
Kefe, İ. (2023b). COVID-19 pandemisinde DuPont analizi ile sağlık sektörünün finansal performansının incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 461–478. https://orcid.org/0000-0003-0387-5833
Kim, H.S. (2016). A study of financial performance using DuPont analysis in food distribution market. Culinary Science & Hospitality Research, 22(6), 52–60. DOI: 10.20878/cshr.2016.22.6.005005005
Koşan, L., ve Karadeniz, E. (2014). Konaklama ve yiyecek hizmetleri alt sektörünün finansal performansının DuPont finansal analiz sistemi kullanılarak incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(2), 75–89.
Lakshmi, B., & Saraswathi, S. (2019). A study on financial performance evaluation using DuPont analysis in select automobile companies. International Journal of Management, Technology and Engineering, 9(1), 354–362.
Li, D. (2021). Analysis of enterprise profitability based on DuPont analysis method: Taking China Life Insurance (Group) Company as an example. E3S Web of Conferences, 233, 01173. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202123301173
Melvin, J., Boehlje, M., Dobbins, C., & Gray, A. (2004). The DuPont profitability analysis model: An application and evaluation of an e-learning tool. Agricultural Finance Review, 64(1), 75–89. https://doi.org/10.1108/00214660480001155
Padake, V., & Soni, R. (2015). Measurement of efficiency through DuPont analysis: A study of top 12 banks in India. The IUP Journal of Bank Management, 14(4), 59–68. https://ssrn.com/abstract=2724378
Rogova, E. (2014, May 15–16). DuPont analysis of the efficiency and investment appeal of Russian oil-extracting companies [Conference presentation]. 8th International Scientific Conference “Business and Management 2014”, Vilnius, Lithuania. https://doi.org/10.3846/bm.2014.021
Sheela, S. C., & Karthikeyan, K. (2012). Financial performance of pharmaceutical industry in India using DuPont analysis. European Journal of Business and Management, 4(14), 84–91.
Timur, E., ve Günay, B. (2021). DuPont analiz yöntemi ile kârlılığı etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi: Borsa İstanbul’da bir araştırma. International Academic Social Resources Journal, 6(26), 1090–1099. https://doi.org/10.31569/ASRJOURNAL.275
Turner, J., Broom, K., Elliott, M., & Lee, J.-F. (2015). A decomposition of hospital profitability: An application of DuPont analysis to the US market. Health Services Research and Managerial Epidemiology, 2, 1–10. https://doi.org/10.1177/2333392815590397
Omağ, A. (2021). Du-Pont analizi ve örnek bir uygulama. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 51–57. https://doi.org/10.29106/fesa.817973
Özçelik, M. (2024). Türkiye’de yenilenebilir ve geleneksel enerji şirketlerinin finansal performans karşılaştırması: DuPont analizi yaklaşımı. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 16(31), 345–359. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1508111
Özşahin Koç, F. (2024). BİST ulaştırma ve depolama firmalarının finansal performansının DuPont analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 225–242. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1436271
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Mayıs, 08,2025) Sektör Bilançoları, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Reel+Sektor+Istatistikleri/Sektor+Bilancolari/
Varnalı, T., ve Özdemir, G. (2024). Finansal performansın derinlemesine incelenmesi: Aşağısevindikli kalkınma kooperatifinin Du-Pont analizi örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(3), 683–693. https://doi.org/10.33462/jotaf.1334505
Zhao, Y. (2023). Analysis of financial condition of Chinese listed real estate companies based on DuPont analysis method: A case study of China Evergrande Real Estate. Accounting, Auditing and Finance, 4(1), 53–59. https://doi.org/10.23977/accaf.2023.040108

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans, İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hilal Ok Ergün ^*
0000-0002-1454-3677
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17541/optimum.1700115

IZ

https://izlik.org/JA58PY67KA

APA

Ok Ergün, H. (2026). Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-27. https://doi.org/10.17541/optimum.1700115

AMA

1.Ok Ergün H. Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı. OEYBD. 2026;13(1):1-27. doi:10.17541/optimum.1700115

Chicago

Ok Ergün, Hilal. 2026. “Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 (1): 1-27. https://doi.org/10.17541/optimum.1700115.

EndNote

Ok Ergün H (01 Ocak 2026) Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 1 1–27.

IEEE

[1]H. Ok Ergün, “Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı”, OEYBD, c. 13, sy 1, ss. 1–27, Oca. 2026, doi: 10.17541/optimum.1700115.

ISNAD

Ok Ergün, Hilal. “Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Ocak 2026): 1-27. https://doi.org/10.17541/optimum.1700115.

JAMA

1.Ok Ergün H. Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı. OEYBD. 2026;13:1–27.

MLA

Ok Ergün, Hilal. “Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-27, doi:10.17541/optimum.1700115.

Vancouver

1.Hilal Ok Ergün. Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı. OEYBD. 01 Ocak 2026;13(1):1-27. doi:10.17541/optimum.1700115

Google Scholar istatistiklerimiz için tıklayınız.

Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı

Toptan ve Perakende Ticaret Sektöründeki Firmalarının Finansal Performansı: DuPont Analizi Yaklaşımı

Öz

Anahtar Kelimeler

Financial Performance of Firms in Wholesale and Retail Trade Sector: DuPont Analysis Approach

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster