Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme

Kudbeddin Şeker; Sude Yıldız

TR EN

Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme

Öz

Çalışma, Türkiye’ye özgü ekonomik belirsizlik göstergesi ECSU endeksinin sigorta sektörü ve seçili Borsa İstanbul sektörleri üzerindeki etkilerini 2006:01–2024:12 dönemi aylık verileri kullanarak ARDL yöntemi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Sigorta sektörü hisse senedi endeksi temel bağımlı değişken olarak belirlenmiş; enflasyon, kısa vadeli faiz oranı ve BIST 100 endeksi ise kontrol değişkenleri olarak modele dâhil edilmiştir. Analiz sonuçları, ekonomik belirsizlik değişkeninin sigorta sektöründe pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Genel piyasa endeksinde ise ekonomik belirsizliğin negatif bir etki yarattığı görülürken, ticaret ve ulaştırma sektörlerinde belirsizlik değişkeninin etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Makroekonomik göstergeler açısından, enflasyonun sigorta sektörü üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği, kısa vadeli faiz oranlarının ise sektörel performansı destekleyici bir rol oynayabildiği tespit edilmiştir. Çalışma, ekonomik belirsizlik şoklarının finansal piyasalarda sektörel düzeyde farklılaşan etkiler yaratabileceğini ve risk yönetimi ile portföy çeşitlendirme stratejilerinde sektörel farklılıkların dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Belirsizlik, Sigorta Sektörü, Sektörel Hisse Senedi Endeksleri, ARDL Modeli, Türkiye

Destekleyen Kurum

Herhangi bir fon desteği alınmamıştır.

Proje Numarası

Yoktur.

Etik Beyan

Çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Teşekkür

Yoktur.

Country-Specific Economic Uncertainty and Sectoral Stock Indices in Türkiye: A Comparative Analysis Centered on the Insurance Sector

Öz

This study examines the effects of Turkiye-specific economic uncertainty, represented by the ECSU index, on the insurance sector and selected Borsa İstanbul sector indices using monthly data from January 2006 to December 2024 and applying the ARDL methodology. The insurance sector stock index is considered the main dependent variable, while inflation, short-term interest rates, and the BIST 100 index are included as control variables. Results indicate that economic uncertainty has a positive and statistically significant impact on the insurance sector. In contrast, it exerts a negative effect on the overall market index, while its impact on trade and transportation sectors is statistically insignificant. Regarding macroeconomic indicators, inflation negatively affects the insurance sector, whereas short-term interest rates may support sectoral performance. Overall, the findings highlight that economic uncertainty shocks create heterogeneous effects across financial markets, emphasizing the importance of considering sectoral differences in risk management and portfolio diversification strategies.

Anahtar Kelimeler

Economic Uncertainty, Insurance Sector, Sectoral Stock Indices, ARDL Model, Türkiye

Destekleyen Kurum

No financial support was received.

Proje Numarası

Yoktur.

Etik Beyan

Ethics committee approval was not required for this study.

Teşekkür

The authors have no acknowledgments to declare

Kaynakça

Akdağ, S. (2020). Ekonomi politikalarındaki belirsizliklerin güven endeksleri üzerindeki etkisi. Maliye ve Finans Yazıları, 113, 139-152. https://doi.org/10.33203/mfy.574113
Akdağ, S. (2025). Ekonomik politika belirsizliği ile pay senedi getirileri arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. In: İpek, E. & İpek, Ö. (eds.), Dijital Ekonomi, Finansal Piyasalar ve İşletme Çalışmaları. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1021.c4095
Alexopoulos, M., & Cohen, J. (2009). Uncertain times, uncertain measures. University of Toronto Department of Economics Working Paper, 352.
Antonakakis, N., Chatziantoniou, I., & Filis, G. (2013). Dynamic spillovers of oil price shocks and economic policy uncertainty. Energy Economics, 40, 865–878. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2014.05.007
Arık, E. (2025). Ekonomi politikası belirsizliğinin hisse senedi ve döviz kuru getirilerine etkisi: Türkiye üzerine bir inceleme. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 10(28), 712-732. https://doi.org/10.25204/iktisad.1664570
Aydoğdu, A. (2025). Türkiye’ye özgü ekonomik belirsizliğin Borsa İstanbul üzerindeki etkisi: Fourier bootstrap yaklaşımlarından yeni kanıtlar. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 26(2), 457-478. https://doi.org/10.24889/ifede.1726711
Baker, S. R. Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
Balcilar, M., Gupta, R., Lee, C.-C., & Olasehinde-Williams, G. (2020). Insurance and economic policy uncertainty. Research in International Business and Finance, 54. 101253. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2020.101253
Bansal, R., & Yaron, A. (2004). Risks for the long run: A potential resolution of asset pricing puzzles. The Journal of Finance, 59(4), 1481–1509. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2004.00670.x
Bekaert, G., Hoerova, M., & Lo Duca, M. (2013). Risk, uncertainty and monetary policy. Journal of Monetary Economics, 60(7), 771–788. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2013.06.003

Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85–106. https://doi.org/10.2307/1885568
Bloom, N. (2009). The impact of uncertainty shocks. Econometrica, 77(3), 623-685. https://doi.org/10.3982/ECTA6248
Brogaard, J., & Detzel, A. (2015). The asset-pricing implications of government economic policy uncertainty. Management Science, 61(1), 3–18. https://doi.org/10.1287/mnsc.2014.2044
Chen, N. F., Roll, R., & Ross, S. A. (1986). Economic forces and the stock market. Journal of Business, 59(3), 383-403. https://www.jstor.org/stable/2352710
Chuliá, H., Gupta, R., Uribe, J. M., & Wohar, M. E. (2017). Impact of US uncertainties on emerging and mature markets: Evidence from a quantile-vector autoregressive approach. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 48, 178-191. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2016.12.003
Cummins, J. D., & Weiss, M. A. (2014). Systemic risk and the U.S. insurance sector. Journal of Risk and Insurance, 81(3), 489–528. https://doi.org/10.1111/jori.12039
Çakmaklı, C., Demiralp, S., Kalemli-Özcan, Ş., Yeşiltaş, S., & Yıldırım, M. A. (2020). COVID-19 and emerging markets: The case of Turkey (Koç University-TÜSİAD Economic Research Forum Working Paper No. 2011). https://hdl.handle.net/10419/227918
Demir, E., & Ersan, O. (2018). The impact of economic policy uncertainty on stock returns of Turkish tourism companies. Current Issues in Tourism, 21(8), 847-855. https://doi.org/10.1080/13683500.2016.1217195
Dickey D. A., & Fuller W. A. (1981) Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49, 1057–1072. https://doi.org/10.2307/1912517
Dickey, D. A., & Fuller W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association,74, 427–431. https://doi.org/10.2307/2286348
Diebold, F. X., & Yilmaz, K. (2017). Measuring financial asset return and volatility spillovers, with application to global equity markets. The Economic Journal, 127(March), 228–246. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2008.02208.x
Durgun, F. (2023). Türkiye’de finansal gelişme ile ekonomik büyüme bağlantısının analizi: genişletilmiş NARDL yaklaşımı. İktisadi İdari Ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8("Cumhuriyet’in 100. Yılında Türkiye’nin Sosyo-Ekonomisi" Özel Sayısı), 53-73. https://doi.org/10.25204/iktisad.1348318
Ehrmann, M., & Fratzscher, M. (2004). Taking stock: Monetary policy transmission to equity markets. Journal of Money, Credit and Banking, 36(4), 719–737. https://www.jstor.org/stable/3839039
Elyasiani, E., & Mansur, I. (2017). Hedge fund return, volatility asymmetry, and systemic effects: A higher-moment factor-EGARCH model. Journal of financial Stability, 28, 49-65. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2016.12.001
Fama, E. F. (1981). Stock returns, real activity, inflation, and money. The American Economic Review, 71(4), 545-565. https://www.jstor.org/stable/1806180
Gatzert, N., & Martin, M. (2012). Quantifying credit and market risk under solvency II. Insurance: Mathematics and Economics, 51(1), 102–113. https://doi.org/10.1016/j.insmatheco.2012.09.002
Granger C. W. J., & Newbold P (2014). Forecasting economic time series. Academic Press. Gujarati, D. N. (2003). Basic Econometrics, McGraw-Hill. New York.
Gülcan, N. ve Aydoğdu, A. (2024). Ekonomi, Para ve Ticaret Politikası Belirsizliğinin Bankacılık Sektörüne Etkisi. Uluslararası Sigortacılık, Bankacılık ve Finans Sempozyumu.
Jeris, S. S., Frances, S., Akter, M. T., & Alharthi, M. (2023). Does economic policy uncertainty affect insurance premiums? Fresh empirical evidence. Heliyon, 9(5). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e16122
Jurado, K., Ludvigson, S. C., & Ng, S. (2015). Measuring uncertainty. American Economic Review, 105(3), 1177–1216. DOI: 10.1257/aer.20131193
Kang, W., & Ratti, R. A. (2013). Oil shocks, policy uncertainty and stock market return. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 26, 305-318. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2013.07.001
Kılıç, I., & Balli, F. (2024). Measuring economic country-specific uncertainty in Türkiye. Empirical Economics, 67(4), 1649-1689. https://doi.org/10.1007/s00181-024-02594-z.
Korkmaz, Ö. ve Güngör, S. (2018). Küresel ekonomi politika belirsizliğinin Borsa Istanbul’da işlem gören seçilmiş endeks getirileri üzerindeki etkisi, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 211-219, http://dx.doi.org/10.18506/anemon.452749.
Liljeblom, E., & Stenius, M. (1997). Macroeconomic volatility and stock market volatility: empirical evidence on Finnish data. Applied financial economics, 7(4), 419-426. https://doi.org/10.1080/096031097333538
Ludvigson, S. C., Ma, S., & Ng, S. (2021). Uncertainty and business cycles: Exogenous impulse or endogenous response? American Economic Journal: Macroeconomics, 13(4), 369–410. DOI: 10.1257/mac.20190171
Meriç, E. ve Kamışlı, M. (2024). Ekonomik politika belirsizlikleri ile pay senedi piyasası oynaklığı arasında asimetrik ilişkiler: Borsa İstanbul sektörlerine ilişkin uygulama. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 1067-1082. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2478
Mukherjee, T. K., & Naka, A. (1995). Dynamic relations between macroeconomic variables and the Japanese stock market: an application of a vector error correction model. Journal of Financial Research, 18(2), 223-237. https://doi.org/10.1111/j.1475-6803.1995.tb00563.x
Narayan, P. K. (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Economics, 37(17), 1979–1990. https://doi.org/10.1080/00036840500278103
Nazlıoğlu, E. H. (2025). Küresel belirsizlik ve risklerin Borsa İstanbul üzerindeki etkisi: Bıst100 örneğinden kanıtlar. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(Özel Sayı), 1-13. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1809527
Pastor, Ľ., & Veronesi, P. (2012). Uncertainty about government policy and stock prices. The Journal of Finance, 67(4), 1219–1264. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2012.01746.x
Pehlivan, E. ve Akpınar, Ö. (2022). Türk sigorta sektöründe faaliyet gösteren hayat dışı sigorta şirketlerinin performans değerlendirmesine yönelik ampirik bir uygulama. Öneri Dergisi, 17(58), 516-548. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1079878
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616
Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346. https://doi.org/10.2307/2336182
Pindyck, R. S. (1993). A note on competitive investment under uncertainty. The American Economic Review, 83(1), 273-277.https://www.jstor.org/stable/2117510
Seçme, Z. O. (2024). Global belirsizlik faktörleri ile BİST sektör endeksleri arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkisi. Business & Management Studies: An International Journal, 12(1), 93-115. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i1.2349
Şencan, İ. (2024). GEPU endeksinin borsa endeksleri volatilitesi üzerindeki etkisi: Mıst ülkeleri üzerine bir çalışma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 821-833. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1435954
Tokatlıoğlu, Y. (2023). Küresel ekonomik politik belirsizliğin Türkiye’de bist endeksi ve döviz kuru dalgalanmalarındaki rolü: GARCH-MIDAS yaklaşımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 508-534. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1286397
Tunay, N. ve Tunay, K. B. (2013). Finansal krizler ve sigortacılık: Deneysel bulguların ışığında türk sigorta sektörüne dair değerlendirmeler. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 81-104. https://izlik.org/JA32MA26TK
Tuysuz, S. (2024). Which EPU has better predictive power in forecasting the return and volatility of stock indices? Journal of Economics Finance and Accounting, 11(2), 60-75. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2024.1954

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Sermaye Piyasaları, Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kudbeddin Şeker ^*
0000-0001-6705-2890
Türkiye

Sude Yıldız
0009-0007-2820-5437
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2026

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA32NG25DH

APA

Şeker, K., & Yıldız, S. (2026). Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(2), 299-328. https://izlik.org/JA32NG25DH

AMA

1.Şeker K, Yıldız S. Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme. OEYBD. 2026;13(2):299-328. https://izlik.org/JA32NG25DH

Chicago

Şeker, Kudbeddin, ve Sude Yıldız. 2026. “Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 (2): 299-328. https://izlik.org/JA32NG25DH.

EndNote

Şeker K, Yıldız S (01 Temmuz 2026) Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13 2 299–328.

IEEE

[1]K. Şeker ve S. Yıldız, “Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme”, OEYBD, c. 13, sy 2, ss. 299–328, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32NG25DH

ISNAD

Şeker, Kudbeddin - Yıldız, Sude. “Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi 13/2 (01 Temmuz 2026): 299-328. https://izlik.org/JA32NG25DH.

JAMA

1.Şeker K, Yıldız S. Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme. OEYBD. 2026;13:299–328.

MLA

Şeker, Kudbeddin, ve Sude Yıldız. “Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme”. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 2, Temmuz 2026, ss. 299-28, https://izlik.org/JA32NG25DH.

Vancouver

1.Kudbeddin Şeker, Sude Yıldız. Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme. OEYBD [Internet]. 01 Temmuz 2026;13(2):299-328. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32NG25DH

Google Scholar istatistiklerimiz için tıklayınız.

Türkiye’ye Özgü Ekonomik Belirsizlik ve Sektörel Hisse Senedi Endeksleri: Sigorta Sektörü Merkezli Bir Karşılaştırmalı İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Country-Specific Economic Uncertainty and Sectoral Stock Indices in Türkiye: A Comparative Analysis Centered on the Insurance Sector

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster