Lübnan’da Siyasal Kurumların Yeniden İnşası: Çoğunluk Sisteminden Nispi Temsile
Öz
Bu çalışmanın amacı, Ortadoğu’nun istikrarsız fakat bölgesini etkileme potansiyeli bakımından önemli ülkelerinden Lübnan’da, toplumsal birlikteliğin ve politik istikrarın teminine yönelik olarak gerçekleştirilen seçim sistemi değişikliğinin, din/etnik grup temelinde kurgulanan devlet yönetiminde ortaya çıkaracağı muhtemel sonuçlar ile sistem değişikliği akabinde gerçekleştirilen seçimlerde parlamentonun 1/3’nü elde eden ittifak cephesinin önemli aktörlerinden Hizbullah’ın siyasal dönüşümünün gerek Lübnan siyaseti ile toplumsal hayatındaki gerekse de Ortadoğu’daki olası etkilerinin Yeni Kurumsal İktisat çerçevesinde analiz edilmesidir. Siyasi görevlerin etnik ve dini gruplar arasında orantılı bir şekilde paylaştırılması esasına göre oluşturulan, buna rağmen temsil sorunlarına yol açan seçim sisteminin daha adaletli bir yapıya dönüştürülmesi yönündeki çabaların, ülkenin siyasal kurumlarının dönüşmesi için önemli bir aşama olduğu; ancak Lübnan siyasetini belirleme noktasında etkin olan İran ve Arap devletleri arasındaki yıkıcı rekabetin Hizbullah’ın yükselen konumu nedeniyle İran lehine değişmesinin, ülkede idari, politik ve sosyo-ekonomik yapının reforme edilmesi suretiyle, kurumsal dönüşümün sağlanması yönündeki en önemli engellerden birisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Lübnan,Seçim Sistemleri,Çoğunluk Sistemi,Nispi Temsil,Kurumsal Değişim
Kaynakça
- Acar, İ. (1989). Lübnan ve Filistin Sorunu, Ankara: Türk Tarih Kurumu
- Acemoğlu, D., Johnson, S. ve Robinson J. (2001). The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation, The American Economic Review. 91(5), 1369-1401
- Akboğa, S. ve Şahin, O. (2018). Türkiye’de Demokrasi Algıları: Cinsiyet, Etnik ve Dini Dinamikler, Journal of Economy Culture and Society, 57, 1-28
- Akıncı, B. (2017). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Seçim Sistemi Arayışları: Dar Bölge Seçim Sisteminin Yönetimde İstikrar Ve Temsilde Adalet Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi, International Journal of Social Science, 63, 403-420
- Akyıldız, A. (2016). Demokrasinin Sayılarla Sınavı: Seçim Sistemleri, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 7, 127-148
- Akyol, E. ve Mohammed, Y.Y. (2016), Bölünmüş Toplumlarda Çoğunluk Esasına Dayanan Seçim Sisteminin Zorlukları Ve Azınlıkların Temsili: Etiyopya Örneği, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 219-236.
- Aydoğdu, Y. (2015). Seçim Sisteminin Siyasal Sonuçları, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (6), 41-62 Blais, A. ve Massicotte, L. (1996). Electoral Systems, Comparing Democrasies 2, 40-69
- Bulut, N. (2010). Temsilde Adalet–Yönetimde İstikrar İkilemi Bağlamında 12 Haziran 2011 Seçimleri, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14 (3-4), 1-18
- Counter Extermism Project. (2018) [Çevrim-içi: https://www.counterextremism.com/sites/default/files/Hezbollah%20Influence%20in%20Lebanon_043018.pdf] Erişim Tarihi: 08.01.2020
- Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi, BEO, GG 1013