Türkiye’de Bireysel Gelir Dağılımlarının Stokastik Baskınlık Kriteri ile Bölgelerarası Değerlendirmesi
Öz
Ülkemizde gelir dağılımı analizi için kullanılan en yaygın yaklaşımlar yüzde paylar ve Lorenz Eğrisi üzerinden hesaplanan Gini katsayısıdır. Parametrik olmayan bir yaklaşım olarak stokastik baskınlık, klasik yaklaşımlardan farklı bir yorumla gelir dağılımları arasında mikro düzeyde karşılaştırma sağlamaktadır. Lorenz eğrisinin hesaplama süreci stokastik baskınlık kriteri ile direkt ilişkilidir. İkinci Dereceden Stokastik Baskınlık (SSD) kriteri günümüzde daha çok finans alanında yapılan analizlerde kullanılırken Lorenz Eğrisi gelir dağılımı eşitsizliği üzerine yapılan analizlerde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de bölgeler arası gelir dağılımının keşfedilmesi amacıyla, TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2007-2016 yılları arası anketleri İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre Düzey-1’e göre incelenmiştir. Bölgeler arası gelir dağılımı farklılıkları SSD kriteri ile karşılaştırılmakta ve bireysel gelirlerin birbirlerine baskınlığı incelenmektedir. Bireysel gelir dağılımlarının karşılaştırmalarından elde edilen sonuçlara göre; İstanbul ve Doğu Karadeniz diğer bölgelere en fazla sayıda baskınlık sağlayan bölgelerdir. Güney Doğu Anadolu bölgesinin hiçbir bölgeye karşı bireysel gelir dağılımları açısından baskın olmayan bir bölge olduğu söylenebilmektedir. Dolayısıyla SSD kriteri açısından değerlendirildiğinde gelir eşitsizliğinin, özellikle diğer bölgelere göre fazla sayıda baskınlık alabilen bölgeler ile baskınlık alamayan bölgeler arasında büyük boyutta olduğu söylenebilir. Çalışmada elde edilen bulguların bölgelere göre politika geliştirme sürecinde karar alıcılar açısından değerlendirilebilir nitelikte olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Stokastik sıralama, gelir dağılımı, gelir eşitsizliği, ikinci dereceden stokastik baskınlık, Lorenz eğrisi
Kaynakça
- Acar, İ. (2015), Türkiye’de gelir dağılımı, Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4(8), 42-59.
- Anderson, G. (1996). Nonparametric tests of stochastic dominance in income distributions. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 1183-1193.
- Alabaş, M. M. (2015). Türkiye’de Bölgesel düzeyde gelir dağılımı eşitsizliğinin incelenmesi. IV. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi Bildiriler Kitabı II, 255-271.
- Aran, M., Demir, S., Sarıca, Ö. & Yazıcı, H. (2010). Poverty and inequality changes in Turkey (2003-2006). Ankara, Türkiye: World Bank. [Available online at: http://hdl.handle.net/10986/27836.]. Erişim Tarihi: 12.03.2020.
- Atkinson, A.B. (1970). On the measurement of inequality. Journal of Economic Theory, 2, 244–263.
- Bishop, J. A., Chakraborti, S. & Thistle, P. D. (1989). Asymptotically distribution-free statistical inference for generalized Lorenz curves. The Review of Economics and Statistics, 725-727.
- Bishop, J. A., Formby, J. P. & Smith, W. J. (1991). International comparisons of income inequality: Tests for Lorenz dominance across nine countries. Economica, 461-477.
- Coşkun, M. N. (2012). Türkiye'de Yoksulluk: Bölgesel Farklılıklar ve Yoksulluğun Profili (No. 2012/59). Discussion Paper. Ankara, Türkiye: Turkish Economic Association. [Çevrim-içi: http://www.tek.org.tr/files/disc/dt115.pdf]. Erişim Tarihi: 12.03.2020.
- Dasgupta, P., Sen, A. & Starrett, D. (1973). Notes on the measurement of inequality. Journal of economic theory, 6(2), 180-187.
- Davidson, R. & Duclos J.Y. (2000). Statistical ınference for stochastic dominance and for the measurement of poverty and ınequality. Econometrica, 68(6), 1435-1464.