Sigara Paketlerinde Kullanılan Resimlerin Korku Düzeylerinin Sigara Bırakma Davranışı Üzerindeki Etkileri
Öz
Sigara tüketimi pek çok rahatsızlığı da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda, sigaranın yol açtığı sağlık sorunları ve bu sorunların önlenmesine ilişkin çok sayıda çalışmanın literatürde yer aldığı görülmektedir. Gerek sigaranın yol açtığı sağlık sorunları gerekse de sigaraya başlama yaşının gün geçtikçe düşmesi sigara tüketimini azaltmak amacıyla yapılan çalışmaların önemini arttırmaktadır. Bu çalışmada, sigara paketlerinde kullanılan resimlerin korku düzeylerinin sigara bırakma davranışı üzerindeki etkileri incelenmektedir. Korku düzeyleri farklı olan resimlerin sigara bırakma davranışı üzerindeki etkilerinin incelenmesinde planlı davranış teorisinden yararlanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda iki farklı korku düzeyine ait resimlerin (yüksek korku ve düşük korku) yer aldığı iki farklı anket formu kullanılmıştır. Online olarak hazırlanan anket formları katılımcılara sosyal medya platformlarından ulaştırılmıştır. Bu şekilde katılımcılar tarafından 440 anket formu doldurulmuştur. Elde edilen sonuçlar, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrolün niyet üzerindeki etkisinin korku düzeyi yüksek olan resimlerin gösterildiği durumlarda, korku düzeyi düşük olan resimlerin gösterildiği durumlara göre daha güçlü olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sigara Tüketimi, Korku Düzeyi, Tutum, Öznel Norm, Algılanan Davranışsal Kontrol
Kaynakça
- Abraham, C., ve Sheeran, P. (2003). Acting on Intentions: The Role of Anticipated Regret. British Journal of Social Psychology, 42(4), 495–511.
- Açıkalın, N. (2010). Sigara Paketlerindeki Yazılı Mesajların Üniversite Öğrencilerinin Sigara Alışkanlıkları Üzerine Etkileri.
- Ajzen, I. (1985). From Intentions to Actions : A Theory of Planned Behavior. In Action Control From Cognition to Behavior (pp. 11–39).
- Ajzen, I., ve Fishbein, M. (1975). Belief, Attitude, Intention and Behaviour: An Introduction to Theory and Research.
- Ajzen, I., ve Madden, T. J. (1986). Prediction of Goal-Directed Behavior: Attitudes, Intentions, and Perceived Behavioral Control. Journal of Experimental Social Psychology, 22(5), 453–474.
- Albarracin, D., Johnson, B. T., Fishbein, M., ve Muellerleile, P. A. (2001). Theories of Reasoned Action and Planned Behavior as Models of Condom Use : A Meta-Analysis. Psychological Bulletin, 127(1), 142–161.
- Ayar, İ. (2019). Tüketicilerin Sürdürülebilir Tüketim Niyetinin Planlı Davranış Teorisi Kapsamında Belirlenmesi.
- Banerjee, S. C., ve Greene, K. (2007). Antismoking Initiatives: Effects of Analysis versus Production Media Literacy Interventions on Smoking-Related Attitude, Norm, and Behavioral Intention. Health Communication, 22(1), 37–48.
- Bentler, P. M., ve Bonett, D. G. (1980). Significance Tests and Goodness of Fit in Analysis of Covariance Structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606.
- Berg, C. J., Thrasher, J. F., Westmaas, J. L., Buchanan, T., Pinsker, E. A., ve Ahluwalia, J. S. (2011). College Student Reactions to Health Warning Labels: Sociodemographic and Psychosocial Factors Related to Perceived Effectiveness of Different Approaches. Preventive Medicine, 53(6), 427–430.