Türkiye’de Eğitim ve Ekonomik Büyüme: Eşbütünleşme Yaklaşımı

In the literature related to the field of economic growth, the issue of education and growth attract a great deal of attention by the researchers. This study, covering the period of 1980-2013, aims to explore the possible long-run relationship between economic growth and education by using the annual data pertaining to Turkey. The methods used in line with this objective are ARDL (Autoregressive Distributed Lag) and Johansen approaches. The variables of the model are GDP per capita, capital ratio, employment rate and level of education. The logarithm form of GDP per capita, capital ratio and employment rate were used. According to the findings of ARDL and Johansen approach, the variables are cointegrated. With respect to the long run model of ARDL approach, the variables of capital, employment and education level are statistically significant and have a positive effect on economic growth. In the short run model, on the other hand, the variable of capital is statistically significant and has a positive effect on growth. After the cointegration approach elucidating the existence of long-run relationship, Toda-Yamamoto approach was performed in order to be able to carry out Granger causality test. It was concluded that although education level is Granger cause of economic growth, economic growth is not Granger cause of education.

Büyüme alan yazınında, eğitim ve ekonomik büyüme konusu araştırmacılar tarafından yoğun ilgi görmektedir. 1980-2013 dönemini kapsayan bu çalışma, Türkiye’ye ait yıllık verilerle eğitim ile ekonomik büyüme arasında olası uzun dönemli bir ilişkinin varlığını araştırma amacındadır. Bu amaç doğrultusunda kullanılan yöntemler ARDL ve Johansen yaklaşımlarıdır. Modele ait değişkenler: kişi başına düşen gelir, sermaye düzeyi, istihdam oranı ve eğitim düzeyidir. Gelir, sermaye ve istihdam oranının logaritma formu kullanılmıştır. ARDL ve Johansen yaklaşımı bulgularına göre değişkenler eşbütünleşiktir. ARDL yönteminin uzun dönem modeline göre sermaye, emek ve eğitim düzeyi değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı ve ekonomik büyüme üzerinde de pozitif yönlü bir etkiye sahiptir. Kısa dönem modelinde ise sermaye değişkeni istatistiksel olarak anlamlı ve büyümeyi pozitif etkilemektedir. Uzun dönemli ilişkinin varlığını ifade eden eşbütünleşme yaklaşımından sonra Granger nedensellik analizini yapabilmek için Toda-Yamamoto yaklaşımı uygulanmıştır. “Eğitim düzeyi ekonomik büyümenin Granger nedenidir, ancak ekonomik büyüme eğitim düzeyinin Granger nedeni değildir” sonucuna ulaşılmıştır.