Hemşirelik 1. ve 4. Sınıf Öğrencilerinin Yaşlı Ayrımcılığına İlişkin Tutumları
Öz
Bu araştırma, hemşirelik 1. ve 4. sınıf öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte tasarlanan bu çalışma Kasım 2015-Mart 2016 tarihlerinde Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde, 233 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyo-demografik form ve Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ) ile sınıf ortamında toplanmıştır. Vefikuluçay (2008) tarafından geliştirilen YATÖ, yaşlının yaşamını sınırlama (9 madde), yaşlıya yönelik olumlu ayrımcılık (8 madde) ve yaşlıya yönelik olumsuz ayrımcılık (6 madde) olmak üzere üç alt boyutu olan beşli likert tipi bir ölçektir. Ölçekten alınan toplam puan ortalamasının yüksek olması, yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumun olumlu olduğunu gösterir. Araştırma öncesinde ilgili kurumdan, etik kuruldan ve öğrencilerden izin alınmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalamasının 20.16±2.09 (min:17, max:28) olduğu, % 75.5’inin kadın, % 56.2’sinin birinci sınıf ve %45.5’inin şimdiye kadar yaşlı ile birlikte yaşadığı belirlenmiştir. YATÖ toplam puan ortalaması 69.51±7.13, yaşlının yaşamını sınırlama 19.90±4.00, yaşlıya yönelik olumlu ayrımcılık 31.05±4.65 ve yaşlıya yönelik olumsuz ayrımcılık 18.55± 3.59 olarak saptanmıştır. Çalışmada birinci sınıflar ile dördüncü sınıfların toplam ölçek puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların cinsiyeti, yetiştiği sosyal çevre, gelir durumu, anne-baba eğitim durumu, yaşlı ile birlikte yaşamış olma durumuna göre ölçek puan ortalamasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Araştırmaya katılan öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin orta düzeyde olumlu tutuma sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Hemşirelik eğitimi sürecinde konuyla ilgili farkındalığın artırılmasının yaşlı sağlığına, dolayısıyla toplum sağlığına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün S., Bakar C. ve Budakoğlu İ. (2004). Dünyada ve Türkiye’de yaşlı nüfus eğilimi, sorunları ve iyileştirme önerileri. Turkish Journal of Geriatrics,7(2), 105-110.
- Altay B. ve Aydın T. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim Ve Araştırma Dergisi, 12(1), 11-18.
- Buz, S.(2015). Yaşlı bireylere yönelik yaş ayrımcılığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 268-278.
- Gething L., Fethney J., McKee K., Persson L.O., Goff M. ve Churchward M. (2004) Validation of the reactions to ageing question-naire: assessing similarities across several countries. J Gerontol Nurs, 30, 47-54. http://dx.doi.org/10.3928/0098-9134-20040901-09
- Güven Ş.D., Muz G.U. ve Ertürk N.E. (2012) Üniversite öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı değişkenlerle ilişkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(2), 99-105.
- Karadağ E., Vardar İnkaya B. ve Karatay G. (2012). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 28, 31-40.
- Kite M.E., Stockdale G.D., Whitley B.E., Johnson B.T. (2005) Attitudes toward younger and older adults: an updated meta-analytic review. Journal of Social Issues, 61(2), 241–266.
- Koç A., Yıldırım R., Gürcü M. ve Uluçay D.V. (2013) Assessing young university students’ behaviour regarding age discrimination. J Ann Eu Med 1(3), 49-55.
- Özdemir Ö. ve Bilgili N. (2014) Sağlık Hizmetlerinde yaşlı ayrımcılığı. Gülhane Tıp Dergisi, 56, 128-131.
- Soyuer F., Ünalan D., Güleser N. ve Elmalı F. (2010) Sağlık Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı demografik değişkenlerle ilişkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3, 20-5.