Eğitime Erişim, Yoksulluk ve Formel/Enformel İş-gücü Olarak Üniversite Gençliği: “İstihdam İçin mi Eğitim? Eğitim İçin mi İstihdam?”
Öz
Yükseköğretim öğrencilerinin yeterli ekonomik kaynaklara sahip olmaması, ayrıca kredi, burs, yurt gibi çeşitli destek mekanizmalarının yetersiz kalması nedeniyle; beslenme, barınma, ulaşım, sağlık gibi çeşitli alanlardaki temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı ve eğitim yaşamlarını sürdürebilme noktasında problemler yaşadığı gözlenmektedir. Dolayısıyla eğitim sürecine dâhil olmak kadar eğitimi sürdürebilmek de önemli bir meseledir. Bu durum “istihdam için mi eğitim?” yoksa “eğitim için mi istihdam?” sorusunu akla getirmektedir. Yoksul öğrenciler için ikinci soru birincisine göre anlamlı durmaktadır. Bu çalışma üniversite gençliğini; eğitime erişim, yoksullukla mücadele ve formel/enformel işgücü kullanımı üzerinden ele almaktadır. Buna göre tarım, imalat, inşaat, turizm gibi emek-yoğun sektörlerde; güvencesiz, düşük ücretli, geçici/mevsimlik işgücü olarak formel/enformel bir şekilde istihdam edilen üniversite öğrencileri araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Buradan hareketle üniversite öğrencilerinin formel/enformel olarak istihdam edildikleri alanların ve istihdam koşullarının tespit edilmesi, ayrıca yoksulluk ve eğitime erişim arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, Akdeniz Üniversitesi’nde öğrenim görmekte olan 22 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin; eğitim yaşamlarını sürdürebilmek, “mutlak” ve/veya “göreli” yoksulluklarını telafi etmek, ayrıca diğer gençler gibi tüketime dâhil olma beklentisiyle formel/enformel sektörlerde güvencesiz, düşük ücretli, geçici/mevsimlik işgücü olarak çalışmak zorunda oldukları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Avrupa Komisyonu, Türkiye 2011 yılı ilerleme raporu, http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2011_ilerleme_raporu_tr.pdf, Erişim Tarihi: 19 Temmuz 2017.
- Avrupa Komisyonu, Türkiye 2013 yılı ilerleme raporu, http://www.ab.gov.tr/files/2013%20ilerleme%20raporu/2013_ilerleme_raporu_tr.pdf, Erişim Tarihi: 19 Temmuz 2017.
- Birchall, J. (1999). Organizing workers in the informal sector a strategy for trade union-cooperative action, Stable, http://www.oit.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/emp_ent/documents /publication/wcms_110508.pdf, Erişim Tarihi: 14 Temmuz 2017.
- Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Türkiye 2008 insani gelişme raporu: Türkiye’de gençlik, http://www.unicankara.org.tr/2008_March/NHDR_tr.pdf, Erişim Tarihi: 20 Temmuz 2017.
- Bocock, R. (2009). Tüketim, İ. Kutluk (Çev.), Ankara: Dost Yayınları.
- Bolak Boratav, H. (2005). Negotiating youth: growing up in inner-city Istanbul, Journal of Youth Studies, 8 (2), 203-220.
- Bourdieu, P. (1999). Understanding, Pierre Bourdieu (Ed.), The weight of the world: social suffering in contemporary society in (pp. 607-626), California: Stanford University Press.
- Bourdieu, P. ve Passeron, J.C. (2005). Yeniden üretim: eğitim sistemine ilişkin bir teorinin ilkeleri, Aslı Sümer, Levent Ünsaldı ve Özlem Akkaya (Çev.), İstanbul: İletişim Yayınları.
- Curtain, R. (2004). Youth in extreme poverty: dimensions and policy implications with particular focus on south East Asia, http://www.youthmetro.org/uploads/4/7/6/5/47654969/youth_in_extreme_poverty_ south_east_asia.pdf, Erişim Tarihi: 17 Temmuz 2017.
- Çelik, K. (2013). Genç olmak zor iş: Türkiye’de genç olmayı etkileyen bazı unsurlar, Gençlik Araştırmaları Dergisi, 11 (1), 26-45.