Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler
Öz
Yetkinlik inançları insanların üretken düşünüp düşünmedikleri, kendi kendini çürütücü düşünce biçimlerinin olup olmaması ve iyimser ya da kötümser olup olmamaları, bir etkinlikte ne kadar zaman harcadıkları, kendilerini nasıl motive ettikleri ve güçlüklerle nasıl yüzleştikleri, düşünce ve davranışlarını nasıl düzenledikleri ve depresyon ve strese yatkınlıkları da dahil olmak üzere yaşamlarının her yönünü etkile-mektedir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme yetkinliği düzeylerini etkileyen değişkenleri incelemektir. Bu amaçla araştırma kapsamına tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiş 569 üniversite son sınıf öğrencisi alınmıştır. Araştırmada Ulaş ve Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre iş deneyimi olma ve aldıkları eğitimle mesleki yeterlik kazanma durumuna göre üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme yetkinliği puanlarında manidar bir fark varken; cinsiyete, genel akademik not ortalamasına, staj yapma durumuna ve öğrenim gördüğü bölüme göre manidar bir fark olmadığı görülmektedir. Araştırmanın sonuçlarından bazıları literatürle benzerlik gösterirken bazı sonuçlarının literatürü desteklemediği görülmüştür. Buradan hareketle çalışmanın tüm sonuçları ilgili literatür ve kültürel farklılıklar açısından tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kariyer kararı verme yetkinliği,üniversite öğrencileri,kariyer danışması
Kaynakça
- Abdalla, I. A. (1995). Sex, sex role self-concepts and career decision-making self-efficacy among arab students. Social Behavior and Personality, 23(4), 389-402.
- Austin, C. Y. (2009). Factors influencing African American high school students in career decision-making self-efficacy and engineering related goal intentions (Unpublished Doctoral Dissertation). University of Minnesota, Minnesota.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
- Bandura, A. (1999). A social cognitive theory of personality. In L. Pervin & O. John (Eds.). Handbook of personality. (2nd ed.), 154-196. New York: Guilford Publications. (Reprinted in D. Cervone & Y. Shoda [Eds.], The coherence of personality. New York: Guilford Press.)
- Bandura, A., & Adams, N. E. (1977). Analysis of self-efficacy theory of behavioral change. Cognitive Therapy and Research, 1(4), 287-310.
- Brown, C. & Lavish, L. A. (2006). Career assessment with native Americans: role salience and career decision-making self-efficacy. Journal of Career Assessment, 14(1), 116-129.
- Brown, C., Garavalia, L. S., Fritts, M. L. H., & Olson, E. A. (2006). Computer science majors: Sex role orientation, academic achievement, and social cognitive factors. The Career Development Quarterly, 54(4), 331-345.
- Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
- Ceylan, H., & Erbir, M. A. (2015). Meslek yüksekokullarında kalite: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. Electronic Journal of Vocational Colleges, 5(1), 99-106.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale: Erlbaum.